I SAB/Wa 32/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz D. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE D. S. (skarżący) pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia [...] listopada 1949 r. nr L. dz. [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1949 r. nr [...], nieprzyznającego dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) i na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) wniósł o wyznaczenie organowi terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 5 czerwca 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...] czerwca 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. Pismem z dnia [...] września 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju poinformował skarżącego o braku możliwości rozpatrzenia jego podania o wznowienie postępowania z uwagi na konieczność zebrania materiału dowodowego. Mimo upływu terminu wskazanego przez organ jako termin załatwienia sprawy - [...] listopada 2019 r. - w sprawie nie została wydana decyzja ani postanowienie. Organ nie zawiadomił skarżącego w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wyznaczył innego terminu jej załatwienia. Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wniósł do organu ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Do dnia złożenia skargi nie otrzymał żadnej informacji na temat sposobu rozpatrzenia złożonego przez niego ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg postępowania podkreślając, że przedmiot sprawy wymagał zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego ustalić kiedy skarżący dowiedział się o istnieniu w obrocie prawnym decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., a następnie dokonania szczegółowej jego analizy. Organ podkreślił, że duża ilość spraw wymagających zgromadzenia materiału dowodowego oraz ustalenia stron, w sytuacji gdy dostępne rejestry są nieaktualne uniemożliwia, przy ograniczonych zasobach, dochowanie terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że w dniu [...] lutego 2021 r. wydał rozstrzygnięcie w sprawie, tym samym nie pozostaje w bezczynności. Odnosząc się do wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. stwierdził, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być stosowane tylko w przypadku uporczywego uchylania się przez organ od wydania decyzji oraz działania polegającego na celowym opóźnieniu załatwiania spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lutego 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wydał postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. Organ załatwił zatem sprawę, w której wniesiono skargę na bezczynność. Wydanie wskazanego postanowienia wyłącza więc możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie (por. pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Oceniając natomiast prowadzenie postępowania przez organ do czasu wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2021 r. stwierdzić należy, że skarżący zasadnie zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania złożonego wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] czerwca 2019 r. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2019 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ zwrócił się do Prokuratury Regionalnej we [...] oraz do Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Warszawie o wskazanie, czy do skarżącego została przez te instytucje skierowana korespondencja zawierająca informację o decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., a także o wskazanie daty jej odbioru i udzielenie informacji, czy skarżący składał jakiekolwiek pisma, z których wynika, że wiedział o wydaniu ww. decyzji. Odpowiedź na ww. pismo została udzielona pismem Prokuratora Prokuratury Regionalnej we [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżący został poinformowany przez organ, że nie jest możliwe rozpatrzenie podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. z uwagi na konieczność zebrania materiału dowodowego. Następnie pismem z dnia [...] września 2019 r. organ zwrócił się do Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] oraz do Urzędu Dzielnicy [...] z prośbą o nadesłanie wszelkich akt dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...], w tym w szczególności akt własnościowych tej nieruchomości oraz o przesłanie informacji, czy do skarżącego została skierowana korespondencja zawierająca informację o decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., a także o przesłanie informacji, czy skarżący składał jakiekolwiek pisma, z których wynika, że wiedział o wydaniu tej decyzji. W dniu [...] października 2019 r. do organu wpłynęła informacja z Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] o przesłaniu akt własnościowych nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] i w związku z tym o braku możliwości udzielenia wnioskowanych informacji. Pismem z dnia [...] października 2019 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] o wypożyczenie, ewentualnie przesłanie uwierzytelnionych kopii akt własnościowych nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz o udzielenie informacji, czy skarżący składał jakiekolwiek pisma, z których wynika, że wiedział o wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz informacji, czy skarżący lub jego pełnomocnik przeglądał akta sprawy o sygn. VI Ns [...] oraz VI Ns [...]. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w dniu [...] listopada 2019 r. przekazał organowi 12 tomów akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą VI Ns [...]. Dnia [...] grudnia 2019 r. zwrócono akta tej sprawy. Z kolei w dniu [...] stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] przekazał organowi akta sprawy prowadzonej pod sygnaturą VI [...]. W dniu [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. W dniu [...] lipca 2020 r. zwrócono akta do Sądu Rejonowego dla [...] w [...]. Wobec podejmowania przez organ powyżej opisanych czynności, mających na celu ustalenie, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie i mimo podejmowania ich z przekroczeniem terminów określonych w k.p.a., Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W sprawie wystąpiły bowiem niezależne od organu trudności w pozyskaniu informacji niezbędnych do załatwienia sprawy z wniosku o wznowienie. Nie zachodziła też podstawa do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna, o której stanowi powołany przepis pełni funkcję represyjną i prewencyjną, ale też kompensacyjną, co oznacza, że ma ona na celu zadośćuczynienie za szkodę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Dlatego we wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący winien uzasadnić szkodę wywołaną bezczynnością organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 327/20). W rozpoznawanej skardze skarżący stwierdził jedynie, że bezczynność organu jest wymierzona przeciwko jego interesom i wyrządza mu szkodę. Dlatego wniosek złożony w tym zakresie należało uznać za nieuzasadniony, a skarga w tej części została oddalona. Z podanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.