II OSK 3396/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...]o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dębicy z dnia [...] lutego 2016 r., [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej [...]od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 142/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dębicy z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] . UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 142/18 oddalił skargę [...]na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dębicy z dnia [...]października 2017 r., którą organ ten odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...]nakazującej [...] wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce uszkodzonej części konstrukcji dachu, usunięciu części pokrycia, które straciło oparcie, usunięciu pozostałości zniszczonego orynnowania po obu stronach budynku, zamontowaniu nowego orynnowania oraz zabezpieczeniu pozostałej części konstrukcji dachu i stropu budynku gospodarczo-inwentarskiego znajdującego się na działce nr ew. [...] przed niekorzystnym wpływem warunków atmosferycznych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, występując jednocześnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dębicy z dnia [...] lutego 2016 r. Wnioskodawczyni powołała się na dotkliwość skutków wykonania nakazu rozbiórki wynikającą z jej ciężkiej sytuacji materialnej i osobistej, jak też możliwość doprowadzenia do zniszczenia dowodów mających znaczenie dla przebiegu postępowań prowadzonych z udziałem skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a., który podlega zastosowaniu również w toku postępowania zainicjowanego złożoną skargą kasacyjną, wynika, po pierwsze, zasada, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd może orzec o ochronie tymczasowej tylko w takim zakresie, w jakim żąda tego wnioskodawca, a po drugie, postępowanie to dotyczy zasadniczo wstrzymania wykonania zaskarżonej do sądu decyzji, a jedynie uzupełniająco sąd może wstrzymać na wniosek strony również wykonanie innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. Praktyczny wymiar obowiązywania powyższych zasad w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie zastosowania ochrony tymczasowej wyraża się w uznaniu, że nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania przez sąd administracyjny innego aktu aniżeli zaskarżony, jeżeli przedmiotem rozważenia przez sąd nie pozostawała kwestia wstrzymania wykonania aktu objętego skargą ze względu na brak sformułowania przez wnioskodawcę żądania w tym zakresie. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek sprzeciwia się możliwości wstrzymania wykonania aktu administracyjnego wydanego w innym postępowaniu, niezależnie od tego, czy jego wykonanie stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem warunkiem uwzględnienia tychże następstw dla oceny sytuacji faktycznej i prawnej, w jakiej znajduje się wnioskodawca, jest istnienie jego żądania zmierzającego do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sama łączność zachodząca pomiędzy różnymi postępowaniami prowadzonymi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego nie jest tu wystarczająca, albowiem każdy akt administracyjny wywołuje właściwe mu skutki prawne i wkroczenie przez sąd w obszar jego skuteczności poprzez jej tymczasowe zniesienie, gdy sprawowana przez sąd kontrola nie jest nakierowana bezpośrednio na tenże akt, może mieć charakter wyjątkowy i wynikać z niemożności zapewnienia stronie efektywnej ochrony tymczasowej wskutek wstrzymania wykonania wyłącznie zaskarżonego do sądu aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek ma na uwadze, że powyższy problem w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest ujmowany jednolicie, niemniej nie znajduje podstaw do nadania odmiennego znaczenia art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., aniżeli wyżej przywołane. Z tego względu Sąd podziela tę linię orzecznictwa, która kompetencji wstrzymania wykonania aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy nie nadaje charakteru autonomicznego, ale akcesoryjny i ściśle zależny od wystąpienia podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej względem aktu objętego wniesioną skargą (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. II OZ 447/18; postanowienie NSA z dnia 23 maja 2017 r. sygn. II OZ 516/17; postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. II OSK 1582/16; postanowienie NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. II OZ 284/16; postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. II OSK 2750/15; postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. II OSK 1582/13; postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. II OZ 441/13; postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. II OZ 669/12). Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu sądowym pozostaje decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2017 r., stąd następstwa jakie dla skarżącej wywołuje wykonanie decyzji nakazującej jej przeprowadzenie prac rozbiórkowych i zabezpieczających jest możliwa wyłącznie przez pryzmat rozważenia przez Sąd skutków wynikających z decyzji odmawiającej zmiany wydanego przez organ nadzoru budowlanego nakazu, o co jednakże skarżąca, jak już to zostało zaznaczone, nie wniosła. Jedynie na marginesie poczynionych rozważań zwrócenia uwagi wymaga w sprawie to, że decyzja nakazująca rozbiórkę, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, nie jest rozstrzygnięciem, którego charakter i wywoływane następstwa stanowią niejako samoistną podstawę zastosowania ochrony tymczasowej. Takie błędne założenie przyjmuje skarżąca, gdy tymczasem wykazanie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., wymaga odwołania się do konkretnych uwarunkowań podjętego przez organ nadzoru budowlanego działania, które nie mogą wyczerpywać się wyłącznie w ocenie sytuacji osobistej i majątkowej adresata nakazu, ale muszą uwzględniać również między innymi następstwa odstąpienia od bezzwłocznego wyegzekwowania przeprowadzenia robót rozbiórkowych, czy też zabezpieczających. Okoliczność ta może mieć istotne znaczenie dla sposobu rozpoznania wniosku w takich przypadkach jak rozpatrywany, gdy wymaganym pracom ma podlegać nieużytkowany obiekt budowlany, którego zły stan techniczny dachu może prowadzić do niekontrolowanego jego zawalenia, stanowiąc o istnieniu zagrożenia dla zdrowia i życia innych osób. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek.