II SA/Po 621/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2021 r. wniosku K. M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]- (słownie: [...]) złotych tytułem nienależnego wpisu od skargi. /-/ W. Batorowicz UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. K. M. (zwana dalej "Skarżącą") wniosła skargę d Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, której przedmiot został opisany w rubrum niniejszego postanowienia. W wyniku nieuzupełnienia braku fiskalnego oraz braków formalnych skargi, postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił ją. Pismem z dnia [...] września 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednocześnie uzupełniając wymagane braki formalne, a także przekazując potwierdzenie uiszczenia wymaganego wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Skarżąca po wniesieniu skargi była zmuszona zająć się chorującą matką, której stan zdrowia wymagał 24-godzinnej opieki. Przenosząc się do matki, Skarżąca przebywała pod adresem: ul. [...], [...]. Okoliczność sprawowania opieki nad matką sprawiła, że nie odbierała żadnej korespondencji pod dotychczasowym adresem, a także nie miała czasu powiadomić Sąd o zaistniałej sytuacji i wskazać nowy adres do korespondencji. Skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. jej mama zmarła i z uwagi na stan fizyczny oraz psychiczny nie była w stanie podejmować jakichkolwiek działań zmierzających do zadbania o swoje sprawy, w tym sprawy zawisłej przed tut. Sądem. Doręczenie w drodze fikcji doręczeń wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnego nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2021 r., a więc już po zgodnie jej matki. Jej stan wywołany tym zdarzeniem, zdaniem Skarżącej, uzasadnia jej zaniechanie. Skarżąca dowiedziała się o okolicznościach niniejszej sprawy od wnuka, który odebrał postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi. Dnia [...] września 2021 r. Skarżąca wysłała niniejszy wniosek oraz dopełniła wymaganych uprzednio formalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi jest niezasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Tylko łączne spełnienie tych przesłanek skutkuje przywróceniem terminu do dokonania czynności, której uchybiono w związku z upływem terminu. Należy wskazać, że niektóre wymagania stawiane przez instytucję przywrócenia terminu zostały spełnione. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oraz dokonała tych uzupełnień, złożyła wniosek w terminie siedmiu dni od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do złożenia wniosku. Sąd w składzie orzekającym stwierdza jednak, że Skarżąca nie dopełniła uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w uchybieniu terminu. Jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, Skarżąca zmieniła miejsce swojego pobytu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Po wniesieniu skargi nie przebywała pod adresem wskazanym w skardze, a nie miała czasu na przekazanie Sądowi nowego adresu, pod którym można było ją zastać. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, świadczy to o winie Skarżącej, która doprowadziła do zaniedbania jej obowiązków procesowych i niedopełnienia ich w wyznaczonym terminie. Należy zaznaczyć, że obowiązkiem Skarżącej jest podanie adresu, dzięki któremu będzie mogła skutecznie komunikować się z Sądem. Wynika to z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 281/21, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Niedochowanie tego obowiązku prowadzi do konsekwencji w postaci odrzucenia skargi, co ostatecznie miało miejsce. Skarżąca z ostrożności procesowej powinna zatem w dniu zmiany miejsca swojego pobytu zawiadomić Sąd o jej nowym adresie i wskazać, że właśnie na ten adres należy kierować korespondencję. Innym rozwiązaniem mogło być powołanie pełnomocnika, który reprezentowałby ją w postępowaniu (należy zaznaczyć, że nie musiał to być profesjonalny pełnomocnik), w tym odbierałby wszelką korespondencję. Tego wszystkiego Skarżąca nie uczyniła narażając się na konsekwencje odrzucenia skargi. Udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym obliguje Skarżącą do podejmowania działań starannych, dzięki którym skarga będzie mogła być rozpoznana przez sąd z merytorycznego punktu widzenia. Zaniedbanie jakiegokolwiek wymogu procesowego, z którym ustawodawca wiąże skutek w zakresie odrzucenia skargi, obarcza tylko i wyłącznie Skarżącą. Nie można uznać także, że stan Skarżącej po śmierci matki obiektywnie uniemożliwił jej działanie. Sąd ma świadomość, że śmierć bliskiej osoby niewątpliwie przysparza zmartwień, jednak, co do zasady nie czyni niezdolnym do podejmowania działania, w tym prowadzenia własnych spraw (zob. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 521/19, dostępne w CBOSA). Przygnębienie i bardzo złe samopoczucie nie jest okolicznością wyłączającą zdolność do działania. Twierdzenie Skarżącej mogłoby być uzasadnione, gdyby przedłożyła np. zaświadczenie o hospitalizacji jej z uwagi na stan psychiczny, który zaburzył jej świadomość, a przez to nie miała obiektywnie możliwości podejmować jakichkolwiek działań. Również w tym przypadku nie uprawdopodobniono tej okoliczności. Z tego względu Sąd nie może rozstrzygnąć, czy zaniechanie ze strony Skarżącej było obiektywne. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w zakresie uchybienia terminu do dokonania wymaganej czynności. Tak jak wskazano powyżej, niespełnienie któregokolwiek warunku wskazanego w art. 85-87 p.p.s.a. prowadzi do braku możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności. W związku z tym Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi (pkt I. sentencji postanowienia). Ponadto należało zwrócić uiszczony wpis od skargi. W myśl art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W związku z odmową przywrócenia terminu i niemożnością nadania skardze dalszego biegu, uiszczony wpis należy potraktować jako opłatę nienależną. Tym samym zachodziła podstawa do jej zwrócenia Skarżącej, o czym orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt II. sentencji postanowienia). /-/ W. Batorowicz