I FZ 288/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt I SA/Go 279/17 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 24 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 19 września 2017 r., sygn. akt I SA/Go 279/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił wniosek R. S. (dalej zwany "skarżącym") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. 2. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Go 432/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z uwagi na niewskazanie, pomimo wezwania, jakiego konkretnie aktu, czynności, czy bezczynności skarga dotyczy. 3. W piśmie z dnia 5 czerwca 2017 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie zaskarżonego aktu. Z uwagi na treść tego pisma, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 lipca 2017 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Go 432/16) i z 13 lipca 2017 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Go 433/16), przyjęto, że skargi wniesione przez skarżącego dotyczą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 24 marca 2016 r. Postanowieniem z 27 czerwca 2017 r. sąd I instancji przywrócił skarżącemu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po rozdzieleniu skarg, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 lipca 2017 r. sprawę zarejestrowano pod sygn. akt I SA/Go 279/17. 4. Postanowieniem z 8 sierpnia 2017 r., sąd I instancji odrzucił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że prawomocnym postanowieniem z 15 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Go 368/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił wniesioną przez skarżącego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 24 marca 2016 r. nr [...], jako wniesioną z uchybieniem terminu. Podkreślił, że zgodnie z ukształtowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem, rozstrzygnięcie sądu w postaci odrzucenia skargi, nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby stronie wniesienie skargi powtórnie. Z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają bowiem tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej zwana w skrócie "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślił – wskazując na akta sprawy – że zaskarżone w rozpoznawanej sprawie postanowienie doręczono skarżącemu 31 marca 2016 r. i trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 2 maja 2016 r. Jednakże skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia, nadał skargę w Urzędzie Pocztowym dopiero 31 października 2016 r. (koperta – k. 10 akt sądowych). W takiej sytuacji stwierdzić należało, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. 5. W piśmie z 18 sierpnia 2017 r., złożonym za pośrednictwem organu odwoławczego, pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 24 marca 2016 r. nr [...] 6. Sąd I instancji odrzucając postanowieniem z 19 września 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powołał się na art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie ustała z dniem 5 czerwca 2017 r., a więc w dniu, w którym pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy i wykonał z nich fotokopie. Niewątpliwie była to data, w której pełnomocnik uzyskał wiedzę o sprawie, a przede wszystkim co do postanowienia będącego przedmiotem skargi, o czym świadczyło jego pismo z 5 czerwca 2017 r., w którym wskazywał na daty i numery zaskarżonych postanowień. Według sądu I instancji siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoczął bieg 6 czerwca 2017 r. i upłynął 12 czerwca 2017 r. W tej sytuacji sąd I instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z 18 sierpnia 2017 r. złożono po upływie powyższego terminu. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że późniejsze doręczenie postanowienia o odrzuceniu skargi z 8 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Go 279/17), może być traktowane jako początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż rzeczywistą datą ustania przyczyny uchybienia jest dzień 5 czerwca 2017 r., kiedy pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. 7. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że siedmiodniowy bieg terminu, o którym mowa w tym przepisie biegł od 5 czerwca 2017 r., podczas gdy uznać należy, że termin ten został zachowany i biegł od dnia doręczenia postanowienia z 8 sierpnia 2017 r. 8. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8.1. Podobnie jak w rozpoznanych już sprawach o sygn. akt I FZ 279/17 – 284/17 oraz 294/17 – 296/17 zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 8.2. Nie można zgodzić się z zarzutami zażalenia, że przewidziany przez art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia rozpoczął swój bieg 8 sierpnia 2017 r. W realiach rozpoznawanej sprawy sąd I instancji prawidłowo bowiem przyjął, że przyczyna uchybienia terminu ustała 5 czerwca 2017 r., tj. w dniu, w którym ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy. W tej dacie pełnomocnik skarżącego uzyskał wiedzę o przebiegu postępowania w tej sprawie, w tym o tym, że skarżący już w dniu 31 października 2016 r. złożył skargę na postanowienie organu odwoławczego. Ta okoliczność wprost wynikała ze znajdującej się w aktach sprawy, złożonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 5 grudnia 2016 r. odpowiedzi na skargę oraz z wydanego przez sąd I instancji postanowienia z 10 stycznia 2017 r. odrzucającego skargę. Z odpowiedzi na skargę wprost wynikało, że objęte skargą postanowienie doręczono skarżącemu 31 marca 2016 r. i że skarżący złożył skargę za pośrednictwem poczty 5 października 2016 r. (str. 2 uzasadnienia odpowiedzi na skargę). W świetle powyższych okoliczności wskazywany przez pełnomocnika skarżącego "utrudniony kontakt ze skarżącym" nie miał istotnego wpływu na ustalenie, czy termin do złożenia skargi na kwestionowane przez skarżącego postanowienie organu podatkowego jest nadal otwarty, czy też już zakończył swój bieg. Pełnomocnik skarżącego nie miał bowiem trudności wskazania na wezwanie Sądu aktu prawnego (postanowienia) podlegającego zaskarżeniu w przedmiotowym postępowaniu. Co więcej, we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazał, że "(...) skarga na postanowienie organu z 24 marca 2016 r. została złożona 31 października 2016 r.". To w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądzało, że pełnomocnik skarżącego miał wiedzę o kwestionowanym akcie prawnym i złożonej na niego skardze, jak też powziął informację dotyczącą czasu, w którym dokonywano tych czynności. Ustalenie o (bezskutecznym) upływie terminu do wniesienia skargi pozostawało bowiem w tym stanie rzeczy w obszarze analizy prawnej akt sprawy, a nie ustaleń faktycznych. 8.3. Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.