II K 210/25

Sądy powszechne2025-07-03

Sygnatura

II K 210/25

Data orzeczenia

2025-07-03

Rodzaj

REASONS

Sędziowie

Anna Szeląg (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 286 § 1 kk

Treść orzeczenia

<table> <colgroup> <col width="32"/> <col width="30"/> <col width="33"/> <col width="22"/> <col width="76"/> <col width="22"/> <col width="53"/> <col width="35"/> <col width="104"/> <col width="5"/> <col width="11"/> <col width="22"/> <col width="103"/> <col width="71"/> <col width="100"/> </colgroup> <tr> <td colspan="15"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="9"> Formularz UK 1 </td> <td colspan="4"> Sygnatura akt </td> <td colspan="2"> II K 210/25 </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Uzasadnienie dotyczy całości wyroku </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.USTALENIE FAKTÓW </td> </tr> <tr> <td colspan="15">   Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. </td> <td colspan="4"> Oskarżony </td> <td colspan="9"> Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 1 </td> <td colspan="4"> M. C. </td> <td colspan="9"> Czyn opisany w pkt 1 wyroku. </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> 1. W dniu 07.10.2019 r. w L. aktem notarialnym (...) nr (...) J. T. ustanowił oskarżoną M. C. swoim pełnomocnikiem i upoważnił m.in. do zbycia w drodze umowy sprzedaży niezabudowanych działek gruntu oznaczonych numerami: (...) o powierzchni 0,4672 ha, (...) o powierzchni 0,1601 ha, 335/3 o powierzchni 0,1868 ha i (...) o powierzchni 0,4495 ha, objęte księga wieczystą nr (...), położone w miejscowości J. obręb (...) J., osobom i na warunkach według uznania pełnomocnika, za cenę nie niższą niż 150.000 zł za wszystkie wymienione działki, w tym do zawarcia umów przedwstępnych, warunkowych, przenoszących własność. Następie aktem notarialnym z dnia 07.11.2019 r. (...) nr (...) z wykorzystanemu w/w pełnomocnictwa M. C. wraz z pokrzywdzonym T. B. (1), działającym w imieniu i na rzecz spółki (...) Sp. Jawna z/s w K., zobowiązała się zawrzeć umowę sprzedaży, na podstawie której sprzedający M. T. miał sprzedać spółce niezabudowane działki gruntu nr (...) za łączną cenę 160.000 zł. Jednocześnie strony umowy oświadczyły, że umowa przyrzeczona zostanie zawarta do 07.11.2020 r. i tytułem zadatku J. T. otrzymała 10.000 zł. W dniu 22.10.2020 r. w/w strony podpisały aneks nr (...) do przedmiotowej umowy przedwstępnej sprzedaży, na mocy którego J. T. zobowiązał się sprzedać działki powstałe po podziale działek nr (...) za łączną cenę 160.000 zł i umowa przyrzeczona sprzedaży miała zostać zawarta najpóźniej do 31.07.2021 r. Dodatkowo tytułem zadatku J. T. otrzymał kolejne 10.000 zł, które podlegało zaliczeniu na resztę umówionej ceny sprzedaży, do zapłaty pozostało 140.000 zł. 2. W dniu 14.02.2021 r. J. T. zmarł i mimo że w/w pełnomocnictwo nie zawierało umocowania na wypadek śmierci, to 23.02.2021 r. w L. M. C. powołując się na ten dokumentem, zawarła umowę sprzedaży działki nr (...) (powstałej z podziału działki nr (...)) oraz nr (...) (powstałej z podziału działki nr (...)) za łączą cenę 100.000 zł, które w imieniu firmy (...) kupił T. B. (1). Po zaliczeniu zadatku w łącznej wysokości 20.000 zł, pokrzywdzony przekazał 80.000 zł tytułem ceny sprzedaży. 3. W dniu 05.03.2021 r. oskarżona zwróciła pokrzywdzonemu, 100.000 zł wpłacając je na rachunek (...) Sp. Jawna. Następnie postanowieniem z dnia 23.09.2021 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowy w Legionowie odrzucił wniosek kupującego o odłączenie działki nr (...) i założenie dla niej nowej księgi wieczystej i wpis prawa własności z uwagi na fakt, że w dniu sprzedaży J. T. nie żył i przedmiotowe pełnomocnictwo utraciło ważność. </td> <td colspan="2"> wyjaśnienia oskarżonej zeznania świadka T. B. pismo pokrzywdzonego wraz z załącznikami pismo oskarżonej wraz z załącznikami notatka urzędowa potwierdzenie wpłaty </td> <td> k.45, 181-182 k.56 k.1-26, 94-109 k.74-82, 116-130, 135-177 k.30, 31 k.46-47 </td> </tr> <tr> <td colspan="15">   Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. </td> <td colspan="4"> Oskarżony </td> <td colspan="9"> Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> --- </td> <td colspan="4"> ------------ </td> <td colspan="9"> -------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> --------------- </td> <td colspan="2"> ------------- </td> <td> ---------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.OCena DOWOdów </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.1.   Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Lp. faktu z pkt 1.1 </td> <td colspan="3"> Dowód </td> <td colspan="9"> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> 1 – 3 </td> <td colspan="3"> wyjaśnienia oskarżonej, zeznania świadka T. B. dowody rzeczowe wymienione w tabeli 1.1 </td> <td colspan="9"> Sąd nie miał wątpliwości, że w dniach 23.02.2021 r. M. C. dokonała oszustwa na szkodę spółki (...). Wszystkie te okoliczności znajdują potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego, jak również sama oskarżona nie kwestionowała przebiegu tych zdarzeń i przyznała się do stawianego jej zarzutu, że w dacie sporządzenia umowy sprzedaży wiedziała, że jej mocodawca J. T. nie żyje. Prawdziwość, autentyczność i rzetelność sporządzenia ujawnionych w sprawie dowodów nieosobowych, nie była przedmiotem zarzutów stron, ani też nie wzbudziła wątpliwości sądu. Zostały one sporządzone poprawnie, kompleksowo i w sposób zgodny ze standardami rzetelnego postępowania, z tych też względów sąd w całości uznał te dowody za w pełni wiarygodne. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td colspan="9"> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> ------ </td> <td colspan="2"> --------- </td> <td colspan="9"> ------------------------------ </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> </td> <td colspan="4"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="4"> Oskarżony </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem </td> <td colspan="4"> 1 </td> <td colspan="4"> M. C. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> M. C. w dniu 23.02.201 r. w L. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem spółkę (...) poprzez wprowadzenie w błąd T. B. (1), składając przed notariuszem A. W., jako pełnomocnik J. T. oświadczenie, że jej mocodawca J. T. żyje a udzielone jej pełnomocnictwo nie wygasło, mając jednocześnie wiedzę, że J. T. zmarł 14.02.2021 r. i faktu wygaśnięcia pełnomocnictwa. Wówczas doszło do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości J., gmina W. stanowiącej niezabudowane działki gruntu oznaczone numerami (...) oraz (...) objętych KW numer (...), aktem notarialnym (...) numer (...). W wyniku takiego działania pokrzywdzona spóła poniosła straty w łącznej wysokości 83.530 zł. Tym samym oskarżona wprowadziła w błąd pokrzywdzonego co do faktu, że ma nadal ważne pełnomocnictwo do sprzedaży w/w działek i na skutek tego błędu doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez spółkę (...). Wartość szkody to kwota zapłacona tytułem pozostałej części ceny, czyli 80.000 zł plus koszty aktu notarialnego 3500 zł. </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> 1.4. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem </td> <td colspan="4"> ----------- </td> <td colspan="4"> ---------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> ----------------------------- </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> 1.5. Warunkowe umorzenie postępowania </td> <td colspan="3"> ----------- </td> <td colspan="5"> ------------------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> ------------------------------------------------------ </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> 1.6. Umorzenie postępowania </td> <td colspan="3"> ------------ </td> <td colspan="5"> -------------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> ------------------------------------------------- </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> 1.7. Uniewinnienie </td> <td colspan="3"> ---------- </td> <td colspan="5"> ------------------ </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> ------------------------------------------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="2"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="3"> Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu </td> <td colspan="7"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> M. C. </td> <td colspan="2"> 1 </td> <td colspan="3"> 1 </td> <td colspan="7"> W ocenie sądu, odnosząc się do dyrektyw wymiaru kary określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53)">art. 53 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 295;art. 295 § 1)">art. 295 § 1 kk</a> należało wymierzyć M. C. karę grzywny, czyli z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary. Jest to kara adekwatna do stopnia winy oskarżonej oraz stopnia społecznej szkodliwości w/w czynu. Zwłaszcza, że kara powinna również spełnić swe cele zarówno w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej, tj. uświadomić oskarżonej, że nie ma przyzwolenia i społecznej akceptacji na wyżej opisane zachowanie. Okoliczności obciążające to wysokość szkody powstałej na skutek działania oskarżonej. Okoliczności łagodzące: - to fakt, że oskarżona przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu, nie kwestionowała wiarygodności ujawnionych odwodów; - motywacja oskarżonej, podpisując umowę sprzedaży chciała w ten sposób spełnić niejako ostatnią wolę J. T.; - gdy oskarżona zrozumiała, że nie ma możliwości konwalidowania w/w umowy sprzedaży, to 05.03.2021 r. zwróciła pokrzywdzonej spółce nie tylko 80.000 zł otrzymane po sprzedaży ale także 20.000 zł, które otrzymał J. T. tytułem zadatku. Sąd uznał, że kara grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł będzie karą, która spełni pokładane w niej cele. Ilość i wysokość stawek dziennych grzywny została ustalona przy uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonej czynu. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="2"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="3"> Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu </td> <td colspan="7"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> M. C. </td> <td colspan="2"> 1 </td> <td colspan="3"> 2 </td> <td colspan="7"> Należało wziąć pod uwagę dwie podstawowe kwestie, że naprawienie szkody, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> to głównie wyrównanie straty, którą poszkodowany poniósł. M. C. zwróciła nie tylko 80.000 zł pobrane z tytuł umowy z dnia popełnienia oszustwa ale również zwróciła w całości zadatek, który otrzymał J. T., na podstawie umów, które nie były obarczone wadą i tym samym były skuteczne. To z kolei pokrywa koszty aktu notarialnego z dnia 23.02.2021 r. Sąd karny musi uwzględnić w chwili wyrokowania rozmiary pokrytej już szkody, w szczególności wartość uprzednio odzyskanego w stanie niepogorszonym mienia (wyrok SN z 29.03.2011 r., III KK 392/10, LEX nr 794161; wyrok SN z 1.04.2025 r., IV KK 82/25, LEX nr 3851151). Warunkiem orzeczenia omawianego obowiązku naprawienia szkody jest zatem jej istnienie w czasie orzekania, co oznacza, że nie może być już ona wcześniej skompensowana (tak Szewczyk, Jakubowski, Iwański [w:] Wróbel, Zoll I/1, s. 900). „Jeżeli w momencie orzekania nie istniało już roszczenie cywilnoprawne, które wymagało zaspokojenia, bo oskarżony naprawił sam szkodę, to orzeczenie obowiązku naprawienia szkody jest niedopuszczalne” (wyrok SN z 27.06.2024 r., I KK 143/24, Prok. i Pr. 2024/9, poz. 2). Oczywiście na podstawie ujawnionych dowodów sąd karny nie wypowiada się co do aktualnej skuteczności prawnie zawartych z udziałem oskarżonej umów przedwstępnych, ale należy po drugie uwzględnić fakt, że M. C. odpowiada za szkodę tylko w granicach swojego przestępczego działania i w granicach swojej winy. Gdyby oskarżona w dniu 23.02.2021 r. oświadczyła, że J. T. nie żyje to do zwarcia przedmiotowej umowy sprzedaży i tak by nie doszło i ta okoliczność już by jej nie obciążała. Pokrzywdzona spóła i tak musiała w każdym z tych przypadków skorzystać z możliwości jakie przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeks cywilny</a> już w stosunku do spadkobierców J. T.. Obowiązek naprawienia szkody winien być orzeczony w wysokości rzeczywiście wyrządzonej szkody, nie może obejmować takiej kwoty, która nie wynika bezpośrednio z popełnionego przestępstwa (wyrok SN z 12.05.2011 r., WK 2/11, OSNwSK 2011/1, poz. 965). Uwzględniając te ustalenia, pomijać fakt, że przeprowadzenia wniosków dowodowych zgłaszanych w tym zakresie przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego znacznie przedłużyłoby postępowanie karne i powodowałoby nadmierne utrudnienie, sąd wniosku o naprawieni szkody nie uwzględnił. Nie było też podstaw do zastawania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 2)">art. 46 § 2 kk</a>, skoro pokrzywdzony nie wykazał, że w ogóle obecnie istnieje szkoda za którą w jakimkolwiek stopniu odpowiedzialności ponosi M. C.. Należy w tym miejscu podnieść, że sąd nie wypowiada się w kwestii ogólnie pojętej szkody pokrzywdzenie spółki i rozstrzygnięcie sądu karnego nie zamyka drogi do wapnienia ze stosowanym żądaniem przed sądem cywilnym. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.6. inne zagadnienia </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> -------------------------------------------- </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.KOszty procesu </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="11"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 3 </td> <td colspan="11"> Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 kpk</a> M. C. została obciążony kosztami sądowymi, gdyż jej sytuacja materialna na to pozwala i nie spowoduje to dla niej nadmiernego obciążania. Ponadto uwzględniając wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, zasądzono na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) kwotę 1218 zł tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ponieważ strona nie przedłożyła żadnego rachunku, czy tez faktury, sąd przyjął najniższą ustawowa stawkę przewidzianą stosownym Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uznając że sprawa karna nie należała do skomplikowanych merytorycznie i tym samym nie było podstaw do zwiększenia wysokości stawki ponad stawkę minimalną. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> 1.1Podpis </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> </table>