I OZ 1077/11

SENTENCJA Dnia 29 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 797/09, o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić zażalenie na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011 r. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 797/09, odrzucił wniosek A. K. z dnia 15 lipca 2011 r. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli-Dąbrowskiej od udziału w niniejszej sprawie, uznając, że ponowny wniosek o wyłączenie tego samego sędziego, z powołaniem się na tożsame argumenty, jest niedopuszczalny w sytuacji, gdy wcześniej złożony wniosek został prawomocnie oddalony przez Sąd. Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że art. 194 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), daje stronie postępowania prawo do wniesienia zażalenia tylko na postanowienie, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. Również pozostałe przepisy ustawy procesowej nie przewidują możliwości zaskarżenia innych rozstrzygnięć, dotyczących wyłączenia sędziów. Z tego względu Sąd I instancji zażalenie uznał za niedopuszczalne i odrzucił na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. A. K. w zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł zarzuty odnoszące się do zasadności odrzucenia jego wniosku o wyłączenie Sędziego. Wskazał ponadto, że wydanie zaskarżonego postanowienia jednoosobowo przez Sędziego Ewę Pisulę-Dąbrowską "może budzić uzasadnione obawy o dość oczywiste naruszenie przepisów art. 18 i 19 ppsa i w konsekwencji nieważność postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione (por. postanowienie NSA z 24 lipca 2008 r. i 15 grudnia 2006 r. - sygn. akt I OZ 249/08, OZ 3/04). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie przed oceną zaskarżonego postanowienia należy odnieść się do postanowienia Sądu I instancji z dnia 3 sierpnia 2011 r., którym odrzucony został wniosek A. K. z dnia 15 lipca 2011 r. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Ewy Pisuli-Dąbrowskiej od udziału w sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji podniósł, że ponowny wniosek o wyłączenie tego samego sędziego, z powołaniem się na tożsame argumenty, jest niedopuszczalny w sytuacji, gdy wcześniej złożony wniosek został prawomocnie oddalony przez Sąd. Tymczasem w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest analogicznego uregulowania do zawartego w art. 53 1 k.p.c. zgodnie z którym ponowny wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych okolicznościach podlega odrzuceniu. Należy więc przyjąć, że w aktualnym stanie prawnym ponowny wniosek skarżącego podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Zasadnie podniósł to skarżący w zażaleniu na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011 r., zarzucając iż Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu wyszedł poza ramy procedury sądowej wyznaczonej przepisami p.p.s.a. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błąd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie polegający na odrzuceniu wniosku nie miał wpływu na sytuację procesową strony skoro istotnie wniosek został rozpoznany. Nie skutkowało to w żaden sposób uszczupleniem praw procesowych strony. Sąd Wojewódzki w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2011 r. wskazał, że skarżący złożył już wcześniej wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli-Dąbrowskiej do przedmiotowej sprawy i także w odniesieniu do treści tego wniosku Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 446/11, oddalającego zażalenie A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2011 r., wyraźnie stwierdził, że skoro przedmiot wskazanych przez skarżącego we wniosku postępowań jest różny, to tym samym brak jest podstaw do uznania, że udział sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej w obydwu postępowaniach może wzbudzić wątpliwości co do jej bezstronności. Skarżący w kolejnym wniosku, a także w zażaleniu nie podniósł żadnych okoliczności mogących wpłynąć na zasadność wyłączenia sędziego Ewy Pisuli-Dąbrowskiej od udziału w sprawie. Z tych przyczyn orzeczono w pkt. 2 sentencji o oddaleniu zażalenia na postanowienie z 3 sierpnia 2011 r. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie należało uznać, że brak było podstaw do odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011 r. Na marginesie trzeba zauważyć, że gdyby postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego miałoby być niezaskarżalne, to wówczas nie podlegałoby uzasadnieniu. Zgodnie bowiem z art. 163 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowienie doręcza się stronie z uzasadnieniem, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie z dnia 10 października 2011 r. podlegało uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.