II SA/Bk 234/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi E. K. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 749/20 ze skargi M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego , UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 749/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. Wyrok ten stał się prawomocny dnia 13 marca 2021 r. Uczestnikami tego postępowania byli: M. K., H. K. i A. M. W dniu 18 lutego 2021 r. M. M. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego w ww. sprawie. Skarga ta, z uwagi na jej przedwczesność, została odrzucona postanowieniem sądu z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 149/21. Postanowienie to jest prawomocne. W dniu 31 marca 2021 r. M. M., E. K. i M. K. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 749/20. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 271 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), twierdząc, że uniemożliwiono stronom oraz następcom prawnym zmarłego w toku postępowania H. K., dołączenia do akt dokumentacji uzyskanej z zasobów ewidencyjnych, a ponadto, że prowadzono postępowanie oraz wydano wyrok, mimo śmierci H. K. w toku postępowania. Skarżący wskazali, że zaniechanie przez sąd zawieszenia postępowania, mimo zaistnienia ww. okoliczności, doprowadziło do pozbawienia następców prawnych H. K. możności obrony ich praw, co powinno skutkować nieważnością postępowania. Skarżący wnieśli przy tym o dołączenie do akt sprawy odpisu aktu zgonu H. K. oraz listy jego spadkobierców – tj. dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SA/Bk 761/19. Kserokopie tych dokumentów zostały dołączone do akt niniejszej sprawy (k. 7-10). Wynika z nich, że H. K. zmarł [...] listopada 2020 r. oraz, że jego ustawowymi spadkobiercami są: M. K., A. K., E. K., H. K. i J. K. (k. 10). W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 21 września 2021 r. wezwano E. K. do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzającej dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 749/20, przez nadesłanie dokumentu potwierdzającego, że skarżąca jest następcą prawnym H. K. zmarłego dnia [...] listopada 2020 r., tj. prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia po nim spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia; w terminie 7 dni od chwili otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie, pouczając ją jednocześnie o treści art. 280 § 1 i 2 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca ww. korespondencję powróciła do sądu w dniu 13 października 2021 r. z adnotacją: "Zwrot, nie podjęto w terminie". Postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. sąd odrzucił skargę M. M. i M. K. o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga o wznowienie postępowania wywiedziona przez E. K. podlega odrzuceniu ze względu na brak uprawdopodobnienia przez nią okoliczności stwierdzającej dopuszczalność skargi o wznowienie. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII ww. ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania, zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a., zaś ze względu na fakt, że skarga ta jest środkiem nadzwyczajnym, mogącym podważyć prawomocny wyrok, przepisy jej dotyczące należy interpretować ściśle. Merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania, poprzedzone jest każdorazowo oceną jej dopuszczalności, na którą składa się zbadanie na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w trzymiesięcznym terminie, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. i czy opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia (tzw. badanie wstępne). W przypadku braku spełnienia jednego z tych wymagań, sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, o czym stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a. Jakkolwiek skarga niniejsza wniesiona została w ustawowym terminie, którego bieg rozpoczął się w dniu 13 marca 2021 r. (dzień stwierdzenia prawomocności wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r. wydanego w sprawie II SA/Bk 749/20), to na etapie badania wstępnego skargi sąd stwierdził, że skarga wywiedziona przez E. K. nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co w świetle art. 280 § 1 p.p.s.a. uzasadnia jej odrzucenie. Samo bowiem sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawowej przesłance z art. 271 pkt. 2 p.p.s.a., nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Unormowana w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka nieważności stanowi, że z tego powodu można żądać wznowienia postępowania m.in. jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Zaistnienia tej podstawy skarżąca upatruje w prowadzeniu postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 749/20 bez jej udziału jako następcy prawnego, zmarłego w jego trakcie uczestnika postępowania - H. K.. Skarżąca wskazuje, że wskutek braku zawieszenia postępowania sądowego z tej przyczyny, a tym samym niezawiadomienia o postępowaniu jego następców prawnych, pozbawiono ich wszystkich, w tym ją, możliwości działania w sprawie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wyżej opisana przesłanka wznowienia ma na celu umożliwienie stronie, która nie mogła skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym (z powodu naruszenia przepisów prawa) wzruszenie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego i ponowne rozpoznanie sprawy z jej udziałem. Zarówno ww. cel przedmiotowego przepisu, jak i nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania, doprowadziły do ukształtowania w orzecznictwie jednolitego poglądu, że skarga o wznowienia postępowania oparta na przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje stronie, której uprawnienia zostały naruszone przez zaistnienie jednej z wymienionych tam okoliczności. Innymi słowy, jedynie strona pozbawiona możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw (tj. możliwości działania) jest uprawniona do występowania ze skargą o wznowienia postępowania na tej podstawie. (por. m.in. postanowienia NSA z: 9 lutego 2018 r., II OSK 91/18; 8 czerwca 2011 r., II OSK 802/11; wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., I OSK 876/17 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Podkreślić przy tym należy, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym w sprawie II SA/Bk 749/20, w odróżnieniu od pozostałych dwojga skarżących, których skargę o wznowienie odrzucono postanowieniem sądu z dnia 23 września 2021 r., ze względu na generalny brak podstaw do uznania, że zostali oni pozbawieni możności działania. W tym względzie wyjaśnić należy, że uprawnienie do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w ww. sprawie, w oparciu o twierdzenie, że strona została pozbawiona możliwości skutecznego w nim działania, przysługuje jedynie następcom prawnym osoby zmarłej, którzy faktycznie zostali pozbawieni możności działania. Jakkolwiek E. K. została wymieniona przez M. M. w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. złożonym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 761/19, wśród ustawowych spadkobierców po zmarłym H. K., to jednak w ocenie sądu, nie uprawdopodobniono okoliczności stwierdzającej dopuszczalność wznowienia, na którą ww. skarżąca się powołuje. Z urzędu bowiem sądowi wiadomo, że krąg spadkobierców H. K. nie jest znany. Z jednej bowiem strony, wedle oświadczenia M. M. krąg ten miałby obejmować: M. K., A. K., E. K., H. K. i J. K. (vide: pismo z dnia [...] marca 2021 r. złożone w sprawie II SA/Bk 761/19; k. 10), z drugiej zaś sądowi wiadomo, że w obrocie prawnym funkcjonuje testament H. K., w którym powołał on do całości spadku swoją żonę M. K. (vide: sprawy sygn.. akt: II SAB/Bk 14/21, czy II SA/Bk 488/21). Oznacza to, że osoby wymienione w piśmie M. M., w tym również skarżąca E. K., są jedynie potencjalnymi spadkobiercami H. K.. W takim zaś przypadku, konieczne jest uprawdopodobnienie przez E. K., że faktycznie jest ona następcą prawnym zmarłego uczestnika postępowania w sprawie, której wznowienia się domaga. Ze względu na niejednoznaczność przedmiotowej kwestii, uprawdopodobnienie to może nastąpić jedynie przez przedłożenie sądowi dokumentu potwierdzającego, że skarżąca E. K. jest następcą prawnym H. K. zmarłego dnia [...] listopada 2020 r., tj. albo prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia po nim spadku albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Zgodnie z art. 280 § 2 p.p.s.a. na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. W oparciu o tą regulację, wezwano skarżącą E. K. do uprawdopodobnienia powołanej przez nią okoliczności stwierdzającej dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 749/20, przez nadesłanie jednego z ww. dokumentów, w terminie 7 dni od chwili otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie, pouczając ją jednocześnie o treści art. 280 § 1 i 2 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca ww. korespondencję powróciła do sądu w dniu 13 października 2021 r. z adnotacją: "Zwrot, nie podjęto w terminie". W związku zaś z tym, że pierwsza awizacja przesyłki nastąpiła dnia 23 września 2021 r., doręczenie wezwania skarżącej uważa się za dokonane dnia 7 października 2021 r., na podstawie art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. (fikcja doręczenia). Termin do wykonania ww. wezwania upłynął zatem bezskutecznie w dniu 14 października 2021 r. Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem, że skarga o wznowienie postepowania opiera się na ustawowej, powołanej przez nią, przesłance wznowienia. Wedle art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z powyższych względów sąd stwierdził, że skarga E. K. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 749/20, nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia – w tym przypadku na powołanej przez niej przesłance nieważności z art. 271 pkt. 2 p.p.s.a. W konsekwencji więc skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.