I OZ 360/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1303/20 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1303/20) odmówił W. L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1303/20 oddalającego jej skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 10 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej D. S. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wraz z wnioskiem złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku podał, że powodem uchybienia terminu była jego nieobecność w miejscu zamieszkania w związku z wyjazdem służbowym na południe Polski w celach handlowych. Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że jako Prezes Stowarzyszenia [...] " (Stowarzyszenie prowadzące działalność w dziedzinie sportu) w okresie od 31 grudnia 2020 r. do 8 stycznia 2021 r. przebywał w delegacji na południu Polski. Wskazał również, że doręczenie odpisu wyroku nastąpiło 30 grudnia 2020 r., a odbiór pokwitowała jego matka. Do miejsca zamieszkania powrócił 9 stycznia 2021 r. kiedy to przekazano mu przesyłkę z Sądu. Wskazał, że złożenie wniosku w ustawowym terminie było dla niego niewykonalne. Do wniosku dołączył polecenie wyjazdu służbowego z 30 grudnia 2020 r. na okres od 30 grudnia 2020 r. do 8 stycznia 2021 r., rachunek kosztów podróży oraz komunikat organizacyjny [...] dotyczący zawodów [...], który odbył się w [...] 2021 r. Oceniając w przedmiotowej sprawie zasadność wniosku o przywrócenie terminu, Sąd I instancji uznał, że podniesione w przywołanym wniosku okoliczności nie wskazują na brak winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę funkcję pełnomocnika Skarżącej (Prezes Stowarzyszenia [...]) należało uznać, że tego typu wyjazdy służbowe i delegacje nie są w jego życiu zawodowym przypadkiem wyjątkowym a tym bardziej nagłym. Sam zaś zatem fakt wykonywania czynności zawodowych, nawet poza miejscem zamieszkania nie oznacza uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej. Sąd wywodził dalej, że pełnomocnik skarżącej wykonywał swoje czynności zawodowe na terenie Polski, w miejscowości w której znajdują się urzędy pocztowe. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że czynności zawodowe uniemożliwiały mu udanie się na pocztę i wysłanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto, jak wskazywał Sąd, powoływanie się pełnomocnika skarżącej, na fakt, że sentencja wyroku odebrana został przez jego matkę 30 grudnia 2020 r., nie oznacza, że nie miał on świadomości o toczącym się postępowaniu sądowym, gdyż to on wystąpił osobiście do Sądu ze skargą, a pismem z 10 września 2020 r. (k.28) złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji musiał liczyć się z doręczaniem mu korespondencji sądowej na wskazany przez niego adres. Mógł zatem ustalić ze swoją matką, że w razie wpływu korespondencji sądowej poinformuje go ona o jej treści. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że nie może być uznany za zasadny argument pełnomocnika skarżącej, iz niedochowanie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było niezawinione, bo spowodowane wyjazdem służbowym. W świetle bowiem wymagań zawartych w art. 87 § 2 p.p.s.a. - nie są to okoliczności wyłączające winę pełnomocnika skarżącej w niedochowaniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła W.L. reprezentowana przez pełnomocnika D. S.. W uzasadnieniu postanowienia pełnomocnik skarżącej podnosił, że wskazane przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było nieznaczne i nie wynikało z niedbalstwa, a z faktu bycia w delegacji. Ponadto podkreślał, że w aktualnie zaistniałej sytuacji, w której skarżąca zgodziła się na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zaś Sąd odmówił jej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego na tym posiedzeniu, brak jest możliwości zapoznania się z motywami, którymi kierował się oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można więc mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazywane przez niego przyczyny uchybienia, zawiązane z wyjazdem służbowym w dniach 31 grudnia 2020 r. - 8 stycznia 2021 r. nie stanowiły bowiem dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Przyjdzie jedynie powtórzyć w tym miejscu argumentację Sądu Wojewódzkiego, iż wyjazd ten był niewątpliwie wyjazdem zaplanowanym, zaś samo wykonywanie obowiązków poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwiało złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał zaś żadnych innych okoliczności, które należało ewentualnie poddać ocenie w kontekście wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od strony przeszkód uniemożliwiających złożenie takiego wniosku. Również bowiem twierdzenia pełnomocnika odnośnie braku wiedzy o odebraniu odpisu sentencji wyroku podczas jego nieobecności w miejscu zamieszkania przez jego matkę w dniu 30 grudnia 2020 r. nie przesądzają o zasadności przywrócenia terminu. Pełnomocnik powinien bowiem w taki sposób zadbać o interesy swego mocodawcy, aby podczas jego nieobecności interesy te nie doznały uszczerbku. Słusznie zatem stwierdził Sąd Wojewódzki, iż tego rodzaju niedopatrzenia należy ocenić jako brak dochowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy, co uzasadniało negatywne rozpoznanie wniosku. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty strony zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie podlega oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.