III OPP 62/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K.J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w rozpoznaniu wniosku K.J. o udostępnienie akt administracyjnych w sprawie ze skargi K.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 1 kwietnia 2020 r. (które wpłynęło do Sądu I instancji w dniu 4 stycznia 2021 r.) K.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]marca 2020 r. nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego. Sentencja w/w wyroku została doręczona skarżącemu przy piśmie z dnia 17 maja 2021 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2021 r., skarżący wniósł o uzupełnienie w/w wyroku oraz na podstawie przepisów wprowadzających cyfryzację w sądownictwie administracyjnym o zdalne udostępnienie mu akt administracyjnych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 czerwca 2021 r., poinformowano skarżącego, że jego wniosek o udostępnienie akt administracyjnych nie może zostać uwzględniony, albowiem Sąd nie zamieszcza w portalu PASSA akt organu. Pismem z dnia 22 lipca 2021 r. skarżący wniósł o zmianę zarządzenia z dnia 8 czerwca 2021 r. oraz udostępnienie całości akt sprawy. W wykonaniu zarządzenia z dnia 23 lipca 2021 r., poinformowano skarżącego, że zarządzenie z dnia 8 czerwca 2021 r. miało charakter jedynie informacyjny i nie podlega zaskarżeniu. Ponadto wskazano, że w portalu PASSA mogą zostać udostępnione wyłącznie akta sądowe, natomiast z aktami administracyjnymi przedmiotowej sprawy można zapoznać się w czytelni Sądu. W tych okolicznościach skarżący pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o udostępnienie akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm. – zwanej dalej ustawą) "strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania)". Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy "skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie". Równocześnie, w świetle art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności "ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a dokonując tej oceny "uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że skarga na przewlekłość dotyczy postępowania co do istoty sprawy. Wskazuje na to wyraźnie zawarty w art. 2 ust. 1 ustawy zwrot "jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a także w art. 5 ust. 1 "w toku postępowania w sprawie", jak również w art. 2 ust. 2 w którym mowa o wydaniu "rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie". Taki też pogląd na tle omawianych przepisów prezentuje orzecznictwo sądowe. Wskazuje się w nim, że przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy" ("rozpoznanie sprawy co do istoty"), a nie postępowania incydentalne (uboczne), czy zażaleniowe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 listopada 2012 r. sygn. akt KSP 15/12; z 24 września 2014 r. sygn. akt III SPP 206/14; z 13 listopada 2014 r. sygn. akt III SPP 227/14; z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SPP 65/16; z 6 lutego 2018 r. sygn. akt WSP 2/17 i z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I NSP 63/19 dostępne w Bazie Orzeczeń Lex). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona w przedmiocie nierozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosku skarżącego o udostępnienie mu akt sprawy. Skarga nie dotyczy zatem żądania oceny "postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", do czego uprawnia art. 2 ust. 1 ustawy. Podnoszone zaś w skardze na przewlekłość argumenty dotyczą w istocie wniosku o udostępnienie akt sprawy, a nie rozpoznania skargi. Przy czym zauważyć trzeba, że w odpowiedzi na ww. wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poinformował skarżącego, że nie jest możliwe udostępnienie akt administracyjnych w postaci elektronicznej, o co wnioskował w ww. piśmie. Wyjaśnić tu należy, że skarga na przewlekłość postępowania służy wyłącznie kontroli terminowości rozpoznania sprawy nie zaś ocenie prawidłowości podejmowanych czynności na skutek składanych przez strony postępowania pism. Ponadto wskazać trzeba, że pismo zawierające skargę na przewlekłość postępowania musi spełniać określone w art. 6 ustawy wymogi. Są to wymogi przewidziane dla każdego pisma w sprawie (art. 6 ust. 1 tej ustawy) oraz wymogi odnoszące się do tego szczególnego środka, a mianowicie żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 ustawy). Niespełnienie wymogów wskazanych w art. 6 ust. 2 ustawy obliguje sąd do jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy).W rozpoznawanej skardze na przewlekłość postępowania skarżący nie wskazuje, że domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania, ani nie przytacza okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie (art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 oraz art. 9 ust. 1 powołanej ustawy, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.