II SA/Po 853/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sprawie ze skargi J. B. na Uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: przywrócić J. B. termin do wniesienia skargi na Uchwałę Rady Miejskiej w D., z dnia [...] 2011 r. nr [...] , w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego /-/ J. Zieliński UZASADNIENIE W dniu [...] 2011r Rada Miejska w D. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego J.B.. Odpis uchwały został doręczony J. B. tego samego dnia, (k. 15). Pismem z dnia 16 sierpnia 2011r J. B. złożył skargę na powyższą uchwałę. Skargę przesłał za pośrednictwem poczty, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, (k.2-3). Korespondencja ta została przesłana przez Sąd organowi, w dniu 17 sierpnia 2011r i wpłynęła do Urzędu Miejskiego w D. w dniu 22 sierpnia 2011r, (k.24). Pismem z dnia 23 sierpnia 2011r J. B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie został pouczony przez Radę o sposobie i trybie wniesienia skargi na uchwałę. Brakiem stosownego pouczenia było również spowodowane wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu, (k.6). W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w D. ustosunkował się do wniosku o przywrócenie terminu, domagając się odmowy jego przywrócenia i wskazując, że J. B. będąc radnym powinien znać przepisy dotyczące samorządu gminnego a zwłaszcza przepisy Ordynacji wyborczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. p.p.s.a.) Sąd może na wniosek strony przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, któremu strona uchybiła bez swojej winy. W art. 86 i 87 p.p.s.a. zostały wskazane przesłanki, których łączne zaistnienie jest warunkiem uwzględnienia wniosku. Należy do nich uprawdopodobnienie przez stronę braku winy uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z treścią art. 88 sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu zaczyna biec od ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. Przepis art. 191 ust. 1 Ordynacji, w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111), która weszła w życie z dniem 25 października 2008 r. i ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie, stanowi, że zainteresowanemu (radnemu) służy skarga od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Przepis ten wprost uregulował kwestię wnoszenia skargi do sądu administracyjnego przez radnego. Jakkolwiek art. 191 Ordynacji wskazuje, iż termin do wniesienia skargi wynosi 7 dni od dnia doręczenia uchwały, to nie odnosi się on do trybu jej wnoszenia, a w szczególności nie rozstrzyga czy skargę wnosi się w tym terminie za pośrednictwem organu, czy bezpośrednio do Sądu. Skoro ordynacja nie reguluje w sposób kompleksowy kwestii dotyczących wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, to poza szczególnymi uregulowaniami przyjętymi w Ordynacji, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wykładnia art. 53 i 54 p.p.s.a. prowadzi do przyjęcia, że niezależnie od terminu do wniesienia skargi, odrębnie uregulowana jest kwestia trybu wnoszenia skargi (art. 54 p.p.s.a.), do którego dostosowane jest postępowanie przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ten tryb wnoszenia skargi ma zastosowanie w każdym przypadku, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. Tak więc z przepisu art. 191 ust. 1 Ordynacji, który określa tylko termin do wniesienia skargi, nie można wyprowadzać wniosku, iż przepis ten zmienia tryb wnoszenia skargi, określony w art. 54 § 1 p.p.s.a. Z art. 205 Ordynacji samorządowej wynika natomiast, że termin do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest zachowany, jeżeli przed upływem terminu skarga zostanie złożona, co jest równoznaczne z tym, że przed końcem tego terminu skarga powinna być złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy). Jest to przepis szczególny, który wyłącza możliwość zachowania terminu poprzez oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym. Stwierdzając powyższe Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego jest zachowany, jeżeli przed upływem tego siedmiodniowego terminu, stosownie do przepisu art. 205 ust. 1 Ordynacji samorządowej w związku z art. 191 ust. 1 Ordynacji oraz art. 54 § 1 p.p.s.a., skarga zostanie złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy). Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1423/11 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 648/11 (publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu, ma kwestia pouczenia skarżącego o terminie i sposobie wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w D.. W postępowaniu, w którym podejmuje się uchwałę o wygaśnięcie mandatu radnego, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wyłącza to jednak obowiązku organu pouczenia radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia uchwały i sposobie wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego. Zobligowanie organu do takiego pouczenia wywieść należy z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej. Niezrealizowanie tego obowiązku skutkuje tym, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe rozważania w realia przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, iż uchwała Rady Miejskiej w D. została doręczona skarżącemu bez koniecznego pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi. Wniosek taki wynika z lektury karty 15 akt sądowych. Nadto okoliczności tej nie zaprzeczył również organ w odpowiedzi na skargę. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu jakoby Rada Miejska w D. była zwolniona z obowiązku udzielenia stosownego pouczenia, ponieważ J. B. - jako radny - "powinien znać przepisy Ordynacji". Na marginesie należy zauważyć, iż również organ nie ma świadomości jaki jest prawidłowy tryb wniesienia przedmiotowej skargi, o czym świadczy zawarty w odpowiedzi na skargę wywód dotyczący wniesienia przez J. B. skargi na uchwałę, za pośrednictwem poczty i bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który to tryb – zdaniem organu – nie jest wadliwy, (prawidłowy tryb wniesienia przedmiotowej skargi został przedstawiony w niniejszym uzasadnieniu powyżej). Zauważyć należy, iż żaden przepis nie zwalnia organu od obowiązku udzielenia stosownego pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia uchwały, radnemu występującemu w charakterze strony postępowania. Reasumując, mimo, iż termin do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia, upłynął w stosunku do J. B. w dniu 16 sierpnia 2011r. to jego uchybienie przez skarżącego było niezawinione. Zważywszy, iż na żadnym etapie tego postępowania skarżącemu w powyższym zakresie nie udzielono stosownego pouczenia, w istocie nie doszło do ustania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. J. B. metodą prób i błędów starał się skutecznie wnieść skargę na przedmiotową uchwałę, a skarga została ostatecznie wniesiona w dniu 22 sierpnia 2011r (data doręczenia organowi skargi przez Sąd). Tym samym J. B. nie uchybił terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w D.. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w części rozstrzygającej postanowienia. /-/ J. Zieliński