I OZ 906/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2007r., sygn. akt II SO/Kr 14/06 oddalające wniosek P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w sprawie z wniosku P. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. [...] postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W dniu 21 grudnia 2006r. P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w uzasadnieniu wskazując, że prowadzi liczne postępowania sądowe i nie jest w stanie ponieść kolejnych kosztów. Wskazał, że jest już bardzo zadłużony, a w przyszłości mogą się jeszcze pojawić koszty związane z wnoszeniem skarg do Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 9 lutego 2007r. Sąd wezwał skarżącego – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem postawienia wniosku bez rozpoznania – do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie miesięcznych dochodów i wydatków. Skarżący nie złożył jednak żądanych przez Sąd dokumentów. Postanowieniem z dnia 23 marca 2007r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Pismem z dnia 24 kwietnia 2007r. skarżący wniósł sprzeciw przeciwko powyższemu postanowieniu, wobec czego, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) postanowienie to straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy została ponownie rozpoznana. W dniu 19 czerwca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem postawienia wniosku bez rozpoznania – do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę za okres trzech miesięcy (marzec, kwiecień, maj 2007r.). Skarżący jednak nie złożył żądanych przez Sąd dokumentów. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nieprzyznanie mu prawa pomocy uniemożliwi mu obronę przed sądem swoich uzasadnionych interesów. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł netto, ponadto w skład jego majątku wchodzi ¼ domu jednorodzinnego będącego w budowie (o powierzchni ok. [...] m2). Skarżący jednak nie wskazał, czy jego żona przyczynia się do pokrywania kosztów związanych z utrzymaniem syna oraz nie określił, skąd posiada środki na budowę domu, jak również nie złożył żądanych przez Sąd dokumentów o dochodach swoich i żony. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tak przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego, nie stanowi przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, P. B. złożył zażalenie, którego nie uzasadnił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 roku, nr 61, poz. 284 ze zm.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o którego przyznanie wnosił skarżący w niniejszej sprawie, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać jednak należy, iż ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, że wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem prawa pomocy. Informację składaną Sądowi należy podać w sposób pełny i rzetelny. W niniejszej sprawie, wobec nieprzedłożenia Sądowi pierwszej instancji żądanych dokumentów finansowych, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, aby nie mógł ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie można bowiem uznać, że okolicznością dającą podstawy do przyznania prawa pomocy jest okoliczność wielu postępowań sądowych prowadzonych przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.