I SA/Gd 1251/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi G.T. na pismo Zarządu Województwa z dnia 4 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach programu operacyjnego zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 – 2013 oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym aktem z dnia 4 lipca 2014 r. Zarząd Województwa, działający jako organ Samorządu Województwa właściwy w sprawach przyznania pomocy finansowej, na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.) oraz 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 177, poz. 1371 ze zm.), w wyniku rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie złożonego przez Gminę [...], odmówił przyznania pomocy finansowej w kwocie 141.753,65 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ wskazał, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 lit. d) ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., pomoc finansowa przyznawana jest na realizację operacji, która spełnia "inne" warunki określone w rozporządzeniu. Wnioskodawca zamierza realizować operację pod nazwą "Rekultywacja jeziora [...]" w ramach zakresu, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia określonego jako "inwestycje melioracyjne". W przypadku operacji, o których mowa w tym przepisie, wsparcie mogą otrzymać operacje obejmujące: inwestycje melioracyjne – z wyłączeniem inwestycji melioracyjnych na terenach, na których jest prowadzona działalność polegająca na chowie i hodowli ryb. Zgodnie z zapisami art. 4 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym z dnia 18 kwietnia 1985 r. (w piśmie błędnie wskazano rok 2009 r.) (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 189, poz. 1471 ze zm.), Zarząd Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], jest uprawnionym do chowu, hodowli lub połowu ryb na jeziorze [...]. Ponadto, art. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, iż za chów ryb uważa się działania zmierzające do utrzymywania i zwiększenia produkcji ryb. W procesie oceny wniosku o dofinansowanie przez Samorząd Województwa, wnioskodawca został poproszony m. in. o wyjaśnienie: "czy na jeziorze [...] prowadzona jest gospodarka rybacka, tj. czy przeprowadzane są zarybienia, połowy, w tym połowy wędkarskie, lub inne zabiegi hodowlano-ochronne." Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. wnioskodawca potwierdził, że na jeziorze [...] ustanowiony jest obwód rybacki – "Jezioro [...] ([...]) na rzece [...] nr 2". Ponadto poinformował, że na przedmiotowym obwodzie rybackim ustanowiony jest uprawniony do rybactwa Zarząd Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], który na podstawie operatu rybackiego obwodu rybackiego jezioro [...] na rzece [...] nr 2 z 2009 r., przeprowadza zarybienia oraz połowy wędkarskie – amatorskie. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że operacja pod nazwą "Rekultywacja jeziora [...]" nie wpisuje się w zapisy § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, gdyż zgodnie z jego zapisami, pomoc może zostać przyznana na inwestycje melioracyjne, z wyłączeniem inwestycji melioracyjnych na terenach, na których prowadzona jest działalność polegająca na chowie i hodowli ryb lub innych organizmów wodnych, a zatem nie spełnia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 lit. d) ww. rozporządzenia. Pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. organ negatywnie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu zacytowano ponadto stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departamentu Rybołówstwa przedstawione w piśmie z dnia 10 października 2012 r., zgodnie z którym: "pomoc na realizację operacji polegającej na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia lub klęski żywiołowej, obejmuje szereg inwestycji melioracyjnych, jednak z wyłączeniem inwestycji melioracyjnych na terenach, na których jest prowadzona działalność polegająca na chowie i hodowli ryb lub innych organizmów wodnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że celem tego przepisu jest ograniczenie wsparcia udzielanego z osi 4 PO RYBY 2007-2012 do tych inwestycji, które nie mogą uzyskać pomocy w ramach innych osi priorytetowych, w szczególności osi 2 PO RYBY 2007-2013. Zasadnym jest bowiem, by zakresy operacji w ramach różnych mechanizmów wsparcia nie powielały się, ale należy przy tym pamiętać, by wyjątku zawartego w przepisie nie traktować rozszerzająco (exceptiones non sunt extentendae)." W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższego aktu i nakazanie organowi ponowne rozpatrzenie wniosku, zarzucając naruszenie: - § 2 pkt 1 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 177, poz. 1371 ze zm.), polegające na bezzasadnym uznaniu, że operacja skierowana na rekultywację jeziora [...] nie wpisuje się w zapisy § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z powodu prowadzenia na terenie akwenu gospodarki rybackiej. Podczas gdy jezioro jest wykorzystywane przez PZW Oddział w [...] do połowów wędkarskich, i związanych z jego incydentalnym zarybianiem, co w żadnej mierze nie może być traktowane jako "chów i hodowla" ryb wykluczająca dofinansowanie zadania. Do skargi dołączono pismo Polskiego Związku Wędkarskiego Zarząd Okręgu [...] z dnia 3 września 2014 r., z którego wynika m. in., że gospodarka rybacka na jeziorze [...] ukierunkowana została pod kątem wędkarskim i nie są na nim prowadzone odłowy gospodarcze. Natomiast główne zabiegi gospodarcze wykonywane w obwodzie to zarybienia i ochrona ichtiofauny przed kłusownictwem poprzez kontrole działającej przy okręgu Społecznej Straży Rybackiej. W piśmie wskazano również, że ZO PZW w [...] nie zamierza w przyszłości prowadzić w obwodzie chowu i hodowli ryb lub innych organizmów wodnych. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli sądowej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Tryb przyznawania pomocy finansowej w niniejszej sprawie reguluje ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.) oraz wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków obkutych osią priorytetowa 4- Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 177, poz. 1371 ze zm.). Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Natomiast w myśl ust. 5 tego artykułu, w przypadku odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga taka powinna być poprzedzona wezwaniem organu (instytucji zarządzającej) do usunięcia naruszenia prawa – w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. Analiza skargi pod kątem spełnienia przez nią wymogów formalnych jej dopuszczalności wykazała, że zostały one dochowane – skarga została wniesiona w terminie i poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc do meritum wyjaśnienia na wstępie wymaga, że istota sporu między, działającym jako instytucja pośrednicząca, wykonująca zadania instytucji zarządzającej, Samorządem Województwa Gminą [...] jako wnioskodawcą, sprowadzała się do kwestii, czy pomoc ze środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Rybackiego w ramach osi 4 może być udzielona na sfinansowanie zamierzenia opisanego we wniosku Gminy. Jak wynika ze złożonego wniosku planowane zamierzenie inwestycyjne polegać ma na rekultywacji jeziora [...], który to zbiornik pełni funkcję rekreacyjną ukierunkowaną na produkcję ryb. Rekultywacja przeprowadzona ma zostać poprzez wprowadzenie do wód powierzchniowych substancji hamującej rozwój glonów a przez to nastąpi przywrócenie naturalnych procesów zachodzących w ekosystemie zbiornika wodnego, w wyniku czego możliwe będzie zachowanie istniejących gatunków, w szczególności ichtiofauny i stworzenie im odpowiednich warunków życia i rozrodu. W konsekwencji doprowadzi to do regeneracji ekosystemu wodnego w zakresie fauny i flory. Jak wskazał wnioskodawca celem rekultywacji przedmiotowego jeziora jest przywrócenie jego poprzedniej funkcji, a także cech fizycznych, chemicznych i biologicznych jak najbardziej zbliżonych do naturalnych. Przy czym w procesie oceny wniosku o dofinansowanie przez Samorząd Województwa, wnioskodawca został poproszony m. in. o wyjaśnienie: "czy na jeziorze [...] prowadzona jest gospodarka rybacka, tj. czy przeprowadzane są zarybienia, połowy, w tym połowy wędkarskie, lub inne zabiegi hodowlano-ochronne." Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. wnioskodawca potwierdził, że na jeziorze [...] ustanowiony jest obwód rybacki – "Jezioro [...] ([...]) na rzece [...] nr 2". Ponadto poinformował, że na przedmiotowym obwodzie rybackim ustanowiony jest uprawniony do rybactwa Zarząd Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], który na podstawie operatu rybackiego obwodu rybackiego jezioro [...] na rzece [...] nr 2 z 2009 r., przeprowadza zarybienia oraz połowy wędkarskie – amatorskie. Treść wniosku przesądza o tym, że skarżąca ubiegała się o pomoc o jakiej mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", zgodnie z którym pomoc na realizację operacji polegającej na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej, obejmuje inwestycje melioracyjne związane z rekultywacją, w tym renaturyzacją i utrzymaniem, zbiorników wodnych - z wyłączeniem inwestycji melioracyjnych na terenach, na których jest prowadzona działalność polegająca na chowie i hodowli ryb lub innych organizmów wodnych. W kontekście powyższej regulacji oraz przepisów normujących zasady przyznawania pomocy wskazać należy, iż samorząd województwa, jako instytucja pośrednicząca realizująca zadania instytucji zarządzającej, związana jest treścią wniosku podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy finansowej. Zważywszy na charakter środków jak i procedury ich rozdysponowywania zobligowana jest też do ścisłej wykładni obwiązujących regulacji prawnych. Podkreślenia wymaga, iż w zakresie oceny spełniania przez wnioskodawcę ustanowionych w powołanych przepisach warunków jej przyznawania właściwy organ samorządu województwa rozstrzyga na zasadach związania, a nie uznania. Konieczność ścisłej wykładni przepisów regulujących przesłanki przyznawania pomocy odnosi się przy tym do wszystkich poziomów regulacji prawnych tj. dotyczących osi priorytetowej (tu: osi 4) i objętych nią środków (art. 3 pkt 4 lit. a i b ustawy), operacji, których zakres wyznaczony został w art. 44 ust. 1 lit. a-g oraz i, j rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 i sprecyzowany w przepisach rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r., (§ 1 ) aż po skonkretyzowanie formy pomocy, w ramach poszczególnych możliwych do sfinansowania operacji (§ od 3 do 9 rozporządzenia). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem Samorządu Województwa, wyrażonym w zaskarżonym piśmie, i argumentami użytymi na jego potwierdzenie co do braku podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem skarżącej. Porównanie wskazanych zapisów rozporządzenia z zawartym we wniosku szczegółowym opisem operacji polegającej na rekultywacji przedmiotowego naturalnego zbiornika wodnego a także wyjaśnień wnioskodawcy prowadzi do uzasadnionej konstatacji, że wniosek dotyczy rekultywacji zbiornika wodnego, na którym prowadzony jest chów ryb. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 189, poz. 1471 ze zm.): za chów ryb uważa się działania zmierzające do utrzymywania i zwiększania produkcji ryb, a za hodowlę - chów połączony z doborem i selekcją, w celu zachowania i poprawienia wartości użytkowej ryb. Jak wynika natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym wyjaśnień skarżącej) na jeziorze przeprowadzane są zarybienia tj. czynności zwiększające produkcję ryb (zwiększające wydajność rybacką jeziora wyrażoną w kilogramach na hektar), które uznać należy za chów ryb. W zakresie oceny przedstawionego we wniosku i wyjaśnieniach strony, stanu faktycznego sprawy, prawidłowo uznał organ, że wprowadzenie dodatkowego narybku do jeziora jest działaniem skutkującym zwiększeniem ilości ryb w jeziorze, co pociąga za sobą zwiększoną możliwość ich odłowu (nawet jeżeli jest to tylko odłów wędkarski a nie gospodarczy - sieciowy), a więc zwiększa możliwości produkcyjne zbiornika. Jest to zatem działanie zmierzające do utrzymania i zwiększenia produkcji ryb, które wpisuje się w cytowaną wyżej ustawową definicję chowu ryb. Zatem zasadnie uznano, że wnioskowana operacja rekultywacji jeziora nie wpisuje się w zapisy § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia i nie kwalifikuje do przyznania pomocy finansowej. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje złożone przy skardze pismo Polskiego Związku Wędkarskiego z dnia 3 września 2014 r., gdyż jak wyżej wskazano irrelewantny jest rodzaj odłowu ryb (wędkarski bądź sieciowy). Natomiast sam autor pisma wskazał, że na zbiorniku wykonywane są zabiegi zarybiania, które to Sąd orzekający w sprawie uznał za chów ryb. Z wyżej przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżona informacja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Prowadząc postępowanie organ nie uchybił obowiązującym zasadom proceduralnym, w szczególności wynikającym z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.). Wniosek o dofinansowanie strony skarżącej został poddany przez organ szczegółowemu sprawdzeniu i odpowiednim analizom oraz dokonano jego jednoznacznej oceny zgodnie z obowiązującym prawodawstwem i aktualnymi procedurami oceny wniosków o dofinansowanie. W ocenie Sądu, organ rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie, a negatywny dla skarżącej wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanego artykułu. Marginalnie Sąd wyjaśnia, że odmowa przyznania pomocy w niniejszej sprawie (w ramach osi 4 PO RYBY 2007-2013) nie wyklucza i nie przesądza o ewentualnej możliwości uzyskania takiej pomocy w ramach innego środka pomocy (w szczególności w ramach osi 2). Nie znajdując więc podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa odmowa przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej narusza prawo, a zatem i do uwzględnienia skargi, Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił