II SAB/Gl 78/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 23 lipca 2021 r. A.S. (dalej jako skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego N.B., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz córki L.R. za okres zasiłkowy 2021 - 2022. Wnosząc przedmiotową skargę zwrócono się o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sumy pieniężnej w wysokości 12 000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W motywach skargi podkreślono, że strona wnioskiem z 19 kwietnia 2021 r. wystąpiła do organu pomocy społecznej w R. o przyznanie wnioskowanego świadczenia i pismem z 22 kwietnia 2021 r. i pomimo upływu ponad trzech miesięcy wniosek ten nie został rozpoznany, a zwłoka organu jest rażąca, świadoma i celowa. Przywołano regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego mówiące o szybkości i terminowości podejmowania rozstrzygnięć. Wskazano, że przepisy powyższego aktu przewidują maksymalnie dwumiesięczny termin na załatwienie wniosku skierowanego do organu administracji publicznej. W konsekwencji wystąpiono o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, jak również o przyznanie kwoty 12 000 zł, która jest równowartością 24 rat świadczenia wychowawczego, którego skarżąca nie otrzymywała i została go pozbawiona. Brak przyznania przedmiotowego świadczenia spowodował pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej i naraził ją na dodatkowe koszty reprezentowania jej przed sądem administracyjnym przez ustanowionego pełnomocnika. W końcowej części motywów przywołano regulacje prawne, które w ocenie pełnomocnika uprawniały wniesienie skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wykorzystania instytucji ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i przywołał stan faktyczny sprawy, w tym sytuację osobistą skarżącej. Podkreślono, że skarżąca jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz dziecka, a okoliczność ta jest równoprawna z zatrudnieniem i z tego powodu decyzją z [...] r. przyznano skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 przywołanej powyżej ustawy, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do Sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Uwzględniając skargę Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa co wynika z art. 149 § 1 powołanej ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 149 § 2 tego aktu - Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 - może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a także może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w przywołanym przepisie. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd ją oddala stosownie do treści art. 151 przedmiotowej ustawy. Zwrócić także trzeba uwagę, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co znajduje umocowanie w treści art. 134 § 1 przywoływanej ustawy. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd obowiązany jest do sprawdzenia, czy skarga jest dopuszczalna, a zatem czy dopełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa. Odniesienie się do tej okoliczności jest tym bardziej zasadne, że pełnomocnik skarżącej na tę okoliczność zwrócił uwagę w swojej skardze. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 53 ust. 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ta ogólna regulacja doznała w przepisie szczególnym modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 8 pkt 11 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. z 2021 r., poz. 1162) w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. Równocześnie w art. 20 ust. 2 tej ustawy stanowi się, że do ponagleń w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego wniesionych na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przed dniem wejścia w życie art. 28 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przywołane tu unormowania oznaczają, że z chwilą wejścia w życie ustawy z 24 czerwca 2021 r., co nastąpiło 13 lipca 2021 r. w sprawach postępowań dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie ma zastosowania art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem instytucja ponaglenia. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa skarga została wniesiona 23 lipca 2021 r., a zatem już w okresie obowiązywania nowego stanu prawnego, tym samym pełnomocnik skarżącej zasadnie podnosi, że w sprawie tej nie był obowiązany do wnoszenia ponaglenia, lecz dysponuje możliwością bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji uznać należy, że skarga na bezczynność organu administracji wniesiona została zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i powinna zostać rozpoznana w sposób merytoryczny. Od strony merytorycznej przyjdzie dostrzec, że skarżąca wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia złożyła w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w R. 19 kwietnia 2021 r., a do organu pierwszej instancji wniosek ten dotarł 22 kwietnia 2021 r. Nadto w polu widzenia należy mieć, że decyzją z [...] r. Prezydent Miasta R. przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad dzieckiem. Przyznanie powyższego świadczenia posiada w tej sprawie istotne znaczenie, ponieważ prawo to jest równoznaczne wykonywaniu pracy, a tym samym skarżąca nabyła prawo do świadczenia wychowawczego na syna, co organ pierwszej instancji uzewnętrznił w decyzji z [...] r. W świetle powyższego wynika, że od złożenia wniosku do wydania decyzji przyznającej świadczenie upłynęły cztery miesiące. Mając na uwadze fakt, że organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę szybko bez zbędnej zwłoki, a zgodnie z treścią art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach szczególnie skomplikowanych termin ten wynosi dwa miesiące, zatem od dnia złożenia wniosku 19 kwietnia 2021 r. do dnia wydania decyzji upłynęły cztery miesiące to przyjdzie dostrzec, że występuje dwumiesięczne opóźnienie w rozpoznaniu sprawy. Przy ustalaniu terminów do załatwienia przedmiotowej sprawy należy mieć na uwadze to, że decyzja przyznająca skarżącej świadczenie pielęgnacyjne pochodzi z [...] r., a zatem oznacza to, że od dnia złożenia wniosku do wydania tej decyzji upłynął miesiąc. Tym samym termin, w którym organ obowiązany był do rozpoznania sprawy skrócił się do trzech miesięcy. Jednakże termin ten musi zostać skrócony o upływ terminu na uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, a tym samym można powiedzieć, że od uzyskania przez tę decyzję wskazanego przymiotu do rozpoznania wniosku skarżącej upłynęło trochę więcej niż dwa miesiące, a ponadto należy dostrzec, że przedmiotowa skarga została wniesiona 23 lipca 2021 r., a zatem dwa miesiące po wydaniu decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego i trzy miesiące po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Przedstawiona powyżej analiza stanu faktycznego pozwala stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji pierwszej instancji o ile dopuścił się naruszenia terminu do załatwienia sprawy, to naruszenie to nie było duże, a tym samym brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Skoro bark jest przesłanek uzasadniających stwierdzenie bezczynności organu, tym samym bezzasadne są żądania zmierzające do przyznania sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. mr