II SAB/Łd 161/21

SENTENCJA Dnia 13 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 roku sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie uznania za stronę postępowania postanawia: odrzucić skargę. B.A. UZASADNIENIE Pismem z 14 kwietnia 2021 r. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie uznania jej za stronę postępowania nr [...] dotyczącego prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w W. przy ul. A 10, po ukazaniu się uchwały I OPS 3/17. Dodatkowo skarżąca zażądała wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, że wspomniane postępowanie zostało zakończone decyzją Wojewody [...] z [...]. Dotyczyło ono rozpatrzenia wniosku J. R. z 21 grudnia 1992 r. o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w W. przy ul. A 10. Rzeczoną decyzją Wojewoda [...] potwierdził prawo do rekompensaty A. R. spadkobiercy A. R.. Organ wyjaśnił nadto, że stroną spornego postępowania nie była E. W. a jedynie A. R.. Powyższe potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2372/12. W jego uzasadnieniu NSA stwierdził, że w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] r. nr [...] organ nie orzekał o prawie do rekompensaty przysługującym skarżącym, T. S. i E. W., ponieważ postępowanie to nie obejmowało przypadającej na nie rekompensaty. Tym samym nie miały i nie mają one interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] r. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wskazał na kolejne wnioski i pisma skarżącej składane w latach 2018 -2020 zmierzające do wzruszenia decyzji z [...] r. Postanowieniem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania skargi i przekazał skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi jako właściwemu miejscowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Pod pojęciem bezczynności ustawodawca rozumie sytuację, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 – art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – dalej w skrócie "k.p.a.". Z przywołanych wyżej unormowań wynika zatem, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi E. W. jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie uznania jej za stronę postępowania. Wyjaśnić zatem przyjdzie, że kwestia posiadania przymiotu strony konkretnego postępowania administracyjnego nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji czy też w drodze postanowienia w rozumieniu art. 123 § 2 k.p.a. Jak stanowi art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Zawiadomienie jest czynnością materialno-techniczną. A zatem stwierdzić trzeba, że skoro kwestia uznania danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego nie podlega władczemu rozstrzygnięciu organu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, skargę na bezczynność Wojewody [...] należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Podmiot, który uważa, że posiada przymiot strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, który bez własnej winy został w tym postępowaniu pominięty może żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tryb ten, co Sądowi wiadomo z urzędu, w przypadku skarżącej został wyczerpany. Wyrokiem z 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2372/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. S. i E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2461/11 w sprawie ze skargi T. S. i E. W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] r. nr [...] ([...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Na marginesie powyższych uwag podkreślić trzeba, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu uchwały skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. W rozpatrywanej sprawie skarga E. W. na bezczynność organu w sprawie uznania jej za stronę postępowania dotyczy sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] r. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. B.A.