II GZ 1259/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3463/15 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3463/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W.na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. Wyrokiem tym zasądzono również od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 7571 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia podjętego w punkcie 2 wyroku Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.; dalej: rozporządzenie), gdyż Spółka była reprezentowana przed Sądem przez adwokata. Na łączną kwotę 7571 zł zasądzonych do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania Sąd zaliczył 6571 zł tytułem uiszczonego wpisu stosunkowego od skargi oraz 1000 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd stwierdził, że miarkował koszty zastępstwa procesowego na podstawie art. 206 p.p.s.a., mając na względzie fakt, iż w Sądzie zawisło kilkadziesiąt spraw ze skarg Spółki o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w których występuje ten sam pełnomocnik. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się zmiany postanowienia zawartego w punkcie 2 powyższego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego wg. norm prawem przepisanych, tj. w wysokości 7 200 zł oraz zasądzenia kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarżącej za postępowanie przed Sądem II instancji. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niesłuszne zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do miarkowania kosztów zastępstwa procesowego, – art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez niczym nieuzasadnione pozbawienie skarżącej należnych jej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. pełnej wysokości kosztów zastępstwa procesowego, – art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnienie sposobu miarkowania wysokości kosztów zastępstwa procesowego, – § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 6 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie postanowienie o kosztach zastępstwa procesowego winno zostać wydane w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 7 rozporządzenia, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła powyżej 200.000,00 zł. Pełnomocnik P.Sp. z o.o. w zażaleniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dwóch sprawach – V SA/Wa 3311/15 oraz V SA/Wa 3462/15, uwzględnił zażalenie stwierdzając, że koszty zastępstwa procesowego powinny być przyznane w pełnej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt. 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 2 wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 października 2016 r. Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast w art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, które koszty poniesione przez stronę działającą samodzielnie lub reprezentowaną przez nieprofesjonalnego pełnomocnika (§ 1), a także reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika (§ 2) są z mocy prawa uznane za niezbędne. Stosownie do treści art. 205 § 3 p.p.s.a., zawierającego odesłanie do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących stronie należności, do określania stawek opłat za czynności adwokatów stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348). Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Dodać należy, że ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Orzekając o kosztach na podstawie art. 206 p.p.s.a., warunkiem prawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji instytucji z w/w przepisu jest wyjaśnienie podstawy jego zastosowania, wskazanie dlaczego Sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Wprawdzie treść art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 orzecznictwo nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny aprobując orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2016 r. w zakresie miarkowania zwrotu kosztów postępowania sądowego, uznał że uzasadnienie Sądu I instancji powyższe wymogi spełnia, gdyż wyjaśniono dlaczego zastosowano tę instytucję. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenie wynika, że Sąd I instancji miał na uwadze w jakiej wysokości skarżący uiścił wpis od skargi oraz przesłanki które miały wpływ na ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wobec wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienia. Ustawa nie wskazuje wprost metody "miarkowania" kosztów, a jedynie dopuszcza możliwość jej zastosowania przez Sąd w uzasadnionych przypadkach. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego była okoliczność, iż Sąd ten rozpoznawał kilkadziesiąt spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w których występuje ten sam pełnomocnik. Z taką oceną - dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy - należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, NSA w postanowieniach z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16, również stanął na stanowisku, że wielość analogicznych spraw tego samego skarżącego, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za błędne należy uznać stanowisko wnoszącej zażalenie Spółki, że miarkowanie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 206 p.p.s.a. nie może prowadzić do przyznania kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawek minimalnych wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że sąd może nawet w całości odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania (a więc nie przyznać stronie żadnych kosztów), to tym bardziej uzasadniona jest teza, że może stronie przyznać koszty w kwocie niższej niż wspomniane stawki minimalne. Odnośnie zarzutu, że Sąd I instancji powołał w uzasadnieniu § 6 pkt 6 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, Sąd I instancji nie wskazał § 6 pkt 6 tego rozporządzenia, powołał jedynie § 6, bez dokładnego wskazania jednostki redakcyjnej tego przepisu. Jednakże to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie, co wynika z uzasadnienia wyroku, prawidłowo określił wartość przedmiotu zaskarżenia wynikającą z decyzji organu II instancji. Odnosząc się do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedłożonych przez wnoszącą zażalenie przy piśmie stanowiącym jego uzupełnienie należy wskazać, że w sprawach tych WSA w Warszawie w wyrokach uwzględniających skargę, zamieścił postanowienie o zwrocie kosztów, nie miarkując tych kosztów na podstawie art. 206 p.p.s.a. W sprawach tych błędnie obliczono koszty podlegające zwrotowi, wobec czego, Sąd I instancji działając w trybie autokontroli, uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie i orzekł zwrot kosztów postępowania w prawidłowo wyliczonej kwocie. Zatem sprawy te nie były analogiczne do sprawy rozpoznawanej. Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.