II OZ 880/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P.-O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Po 224/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi H. P.-O. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE H. P.-O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Pełnomocnik skarżącej dołączył do skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów. We wniosku tym wskazano, iż skarżąca utrzymuje się z emerytury oraz czynszu z najmu lokali uzyskując miesięczną łączną kwotę [...] zł brutto. Ponadto, posiada dom o powierzchni [...] m² oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca zaznaczyła jednak, iż wszystkie oszczędności i bieżące dochody przeznaczy na przeprowadzenie remontu kapitalnego kamienicy, której jest współwłaścicielką. W tym celu zamierza też zaciągnąć kredyt, bowiem koszt tego remontu szacowany jest na kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 31 maja 2007 r. odmówił H. P.-O. przyznania prawa pomocy, co zostało zakwestionowane wniesieniem przez w/w sprzeciwu od tego postanowienia , a ten spowodował utratę jego mocy. Zarządzeniem Sądu z dnia 28 czerwca 2007 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni poprzez nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za lata kalendarzowe 2006 i 2005, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, harmonogramu spłaty zaciągniętych kredytów oraz udokumentowania ponoszonych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 lipca 2007 r., jednakże pomimo wskazanego w nim terminu, braków wniosku nie uzupełniono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że oszczędności skarżącej znacznie przekraczają kwotę wymaganego wpisu od skargi, który wynosi 500 zł. Ponadto, skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i posiada dwa stałe źródła utrzymania – emeryturę i czynsz z najmu lokali. Pomimo wezwania, w żaden sposób nie udokumentowała wysokości ciążących na niej zobowiązań finansowych oraz nie nadesłała żądanych przez Sąd dokumentów. Natomiast ze złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, iż uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł nie przekracza je możliwości finansowych. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła w dniu 8 sierpnia 2007 r. zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc, że Sąd nie uwzględnił, iż wszystkie oszczędności skarżącej, jak również jej bieżące przychody muszą być przeznaczone na remont należącej do niej kamienicy. Powyższe, zdaniem skarżącej, wynika wprost z dokumentów zebranych w sprawie, zatem zbędne było składanie dodatkowych dokumentów czy oświadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od określonej w art. 199 powołanej ustawy, zasady samodzielnego ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą skargę i ma na celu stworzenie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak przyjęto w judykaturze, fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżąca pomimo wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, wezwania tego nie wykonała. Natomiast z informacji, którymi dysponuje Sąd nie wynika, aby jej stan majątkowy uniemożliwiał uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Stałe dochody w kwocie [...] zł oraz zgromadzone oszczędności w pełni pozwalają na opłatę tego wpisu w wysokości 500 zł. Odnosząc się natomiast do argumentów podnoszonych w zażaleniu stwierdzić należy, że wprawdzie skarżąca przedstawiła kosztorys remontu należącej do niej kamienicy, jednakże w żaden sposób nie udokumentowała, czy remont ten został już rozpoczęty, nie przedstawiła również żadnych dowodów potwierdzających zaciągnięcie kredytu na ten cel. Dlatego też okoliczność ta nie może zostać uwzględniona przy ocenie sytuacji finansowej skarżącej. Wobec tego, w świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.