III OW 32/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Długołęka z [...] sierpnia 2020 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Długołęka a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku dotyczącego usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody postanawia: wskazać Wójta Gminy Długołęka jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. Wójt Gminy Długołęka wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku dotyczącego usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody. W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy Długołęka wyjaśnił, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpili [...] (dalej: wnioskodawcy), powołując się na art. 234 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.). W ocenie Wójta Gminy Długołęka, zarzuty sformułowane we wniosku dotyczą stanu technicznego obiektów budowlanych oraz prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Wskazane nieprawidłowości mieszczą się w zakresie norm z § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2019 r., poz,1065 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim wniósł o wskazanie Wójta Gminy Długołęka jako organu właściwego w sprawie. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że po przeprowadzeniu analizy pisma wnioskodawców poinformował Wójta Gminy Długołęka, że podejmie działania wynikające z zadań i kompetencji nadzoru budowlanego. Natomiast nawiezienie ziemi i podwyższenie terenu nie stanowią robót budowlanych, ponieważ w wyniku tych prac nie powstaje obiekt budowlany i wykonanie tych robót nie polega na użyciu wyrobów budowlanych. Z tego względu postępowanie w sprawie podwyższenia terenu nie może toczyć się przed organami nadzoru budowlanego. Objęte wnioskiem budynki mieszkalne zostały oddane do użytkowania w 2012 r. i 2015 r., a załączona inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza oraz oświadczenie kierownika budowy nie wskazywały na zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Wnioskodawcy również wskazali, że do zalewania ich działki dochodzi obecnie, a wcześniej problem nie występował. Oznacza to, że do zalewania nieruchomości wnioskodawców zaczęło dochodzić na skutek działań właścicieli gruntów sąsiednich kilka lat po odbiorze budynków. Zastosowanie znajdzie zatem art. 234 Prawa wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawców, który jednoznacznie powołali się na art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Natomiast stosownie do art. 243 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania wniosku wnioskodawców złożonego w trybie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a więc w tej sprawie Wójt Gminy Długołęka. To zatem na tym organie ciąży obowiązek podjęcia stosowanych czynności w sprawie, co oczywiście nie przesądza na tym etapie postępowania czy organ ten będzie miał podstawy do nałożenia obowiązków, o których stanowi art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Natomiast jak wynika z akt sprawy, w tym odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, kwestia ewentualnego naruszenia przepisów prawa budowlanego zostanie odrębnie rozstrzygnięta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim. Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.