II GSK 2120/21
Sądy administracyjne2021-11-30
Sygnatura
II GSK 2120/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2021-11-30
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Cezary PrycaDorota DąbekJacek Czaja
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 620/20 w sprawie ze skargi [...]Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 620/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka, przewoźnik): w punkcie 1. uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z [...] września 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] maja 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; w punkcie 2. zasądził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania następujące ustalenia:
W trakcie kontroli przeprowadzonej [...] listopada 2017 r. na byłym Drogowym Przejściu Granicznym w Świecku funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim przeprowadzili kontrolę środka przewozowego tj. ciągnika SCANIA nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...], którym kierował [...]. Podmiotem odbierającym przewożony z Niemiec do Polski towar, tj. rafinowany olej palmowy w ilości 24 900,00 kg, klasyfikowany do kodu CN 1511, była firma [...] z siedzibą w [...], zaś podmiotem wysyłającym – [...] Gmbh z siedzibą w [...], Niemcy. W toku kontroli kierujący zestawem pojazdów przedstawił numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych i porównaniu ich z danymi zawartymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowość polegającą na nieuzupełnieniu w ww. zgłoszeniu SENT danych dotyczących zezwolenia na transport drogowy, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej: ustawa SENT).
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim wszczął postępowanie wobec Spółki w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedokonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów [...] o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT oraz dopuścił jako dowód w sprawie protokół kontroli z [...] listopada 2017 r. wraz z załącznikami, a następnie decyzją z [...] maja 2019 r. nałożył na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewykonanie przez przewoźnika ww. obowiązku.
Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w pismach, w których Spółka zarzuciła, że pole zgłoszenia dotyczące numeru licencji było zaznaczone jako pole fakultatywne, a system komputerowy pozwalał na zamkniecie zgłoszenia SENT bez podania numeru licencji, co spowodowało, że nie zostało ono przez przewoźnika wypełnione, organ wyjaśnił, że zakres obowiązków, jakie nakłada na poszczególne podmioty ustawodawca, wynika z ustawy SENT, która określa obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z drogowym przewozem towarów. Program komputerowy jest jedynie graficznym formularzem, na którym zaznaczone zostały pola do wypełnienia odpowiadające przepisom prawa. Wspomniane pole ma charakter fakultatywny, bezwzględny obowiązek jego wypełnienia wynika z ustawy o transporcie drogowym. Organ wyjaśnił, że pole do którego należało wpisać przedmiotowe dane posiada ikonkę pomocy, której treść wyjaśniała w jakim przypadku wypełnienie tego pola jest obowiązkowe. Odnosząc się natomiast do argumentu, że kontrolowany zespół pojazdów posiadał dokument SENT, który został uzupełniony w trakcie kontroli, organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o wymagane dane. Zatem uzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT podczas kontroli, przed jej zakończeniem, nie oznacza, że przewoźnik wywiązał się z tego obowiązku, bowiem przewóz towaru na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Organ wskazał ponadto, powołując się na analizę przesłanych przez Spółkę dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes strony.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze decyzją z [...] września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Od powyższej decyzji [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie przepisów: art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez uznanie, że skarżąca zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym w zgłoszeniu [...], podczas gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia wyłącznie ze zwykłą pomyłką wywołaną przez błędne instrukcje udzielone przez pracowników informacji serwisu PUESC, jak również błędów systemu komputerowego rejestrującego zgłoszenia; art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie; art. 121 o.p. i art. 122 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś zaniechanie przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji WSA stwierdził, że organy dokonały nieprawidłowej, zawężającej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie użytego w tym przepisie pojęcia "interes publiczny". Przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy również uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie działanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także mogłoby stanowić nadmierny legalizm. Nie ma interesu publicznego w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli. Badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości i powszechności opodatkowania.
Od powyższego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję z [...] września 2020 r., rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływa na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy brak jest zasadności wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że określone w art. 24 ust 3. ustawy przesłanki nie wystąpiły,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 22 ust 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że brak odstąpienia przez organy od nałożenia przedmiotowej kary stanowi o dokonaniu nieprawidłowej zawężającej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie ujętego w nim pojęcia "interesu publicznego", w którym nie leży karanie legalnie działającego podmiotu (przedsiębiorstwa) za jego - w ocenie Sądu - formalne uchybienia, w sytuacji gdy zgodnie z powołaną normą prawną w interesie publicznym jest przestrzeganie przez profesjonalne podmioty przepisów prawa - tak by była przestrzegana konstytucyjna zasada równości i sprawiedliwości poprzez realizację nałożonych obowiązków, a odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za ich nieprzestrzeganie charakter wyjątkowy,
II. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie WIkp. z 15 maja 2019 r., pomimo że istniały podstawy do oddalenia skargi,
2. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli i wadliwej oceny rozstrzygnięcia w zakresie w jakim organy dokonały oceny stanu faktycznego sprawy i uznały brak podstaw do odstąpienia od nałożenia Skarżącej kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że błędna jest ocena Sądu, iż brak uzupełnienia zgłoszenia SENT o obowiązkowe dane nr licencji/zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest jedynie uchybieniem formalnym, gdyż jest to istotny błąd wykazany podczas kontroli. Obowiązki przewoźnika towaru objętego szczególnym nadzorem przed przystąpieniem do przewozu na terenie kraju, a także wysokość kary [...] zł wskazują, że organy celne dokonały prawidłowej oceny wystąpienia w sprawie "interesu publicznego", kierując się treścią art. 84 Konstytucji RP nakładającego na każdego obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie. Odstąpienie od wymierzenia kary w przypadku braku szczególnych okoliczności byłoby naruszeniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Organ oceniając spełnienie przez Spółkę "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej dokonał analizy popełnionego przez nią błędu w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy SENT i uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Okoliczności sprawy nie wskazywały, aby nałożenie kary w kwocie [...] zł na przewoźnika miało doprowadzić do jego upadłości i likwidacji, a w konsekwencji pozbawienia źródła zarobkowania, co ewentualnie zmusiłoby go do zwrócenia się o pomoc finansową do państwa. Nie wystąpiły także inne istotne przesłanki, które dawałyby organom uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Wnosząc skargę kasacyjną, organ zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W złożonej skardze kasacyjnej powołano zarzuty w oparciu o obydwie wyżej wymienione podstawy kasacyjne. Co do zasady w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny jako pierwsze rozstrzyga zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania, gdyż mają one z reguły wpływ na ustalenie stanu faktycznego przyjętego do orzekania. Jednak w rozpoznawanej sprawie odstąpiono od takiej kolejności rozpoznawania zarzutów skargi kasacyjnej, ponieważ zawarte w niej zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania przyjętej przez Sąd I instancji wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT, czego konsekwencją było zarzucenie organom naruszenia przepisów postępowania.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazany w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej, jest niezasadny. Autor skargi kasacyjnej zarzucił, że doszło do niewłaściwego zastosowania art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki określone w art. 24 ust. 3 w/w ustawy. Podkreślić należy, że Sąd I instancji nie wyraził stanowiska, że niedochowanie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o numer zezwolenia drogowego przed rozpoczęciem przewozu i uzupełnienie braków zgłoszenia SENT w trakcie kontroli nie stanowi podstawy do nałożenia na przewoźnika kary i jest podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. WSA wprost wskazał, że doszło do naruszenia przez skarżącą obowiązku uzupełniania zgłoszenia o obowiązkowe dane (numer licencji/zezwolenia) przed rozpoczęciem przewozu (s. 7-8 uzasadnienia wyroku). Sąd I instancji nie wyraził też poglądu, że należy odstąpić od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Ponadto nie stosował przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o SENT.
Wobec powyższego, tak sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej) nie mógł zostać uwzględniony.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w punkcie I.2. petitum skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT przyjmując, że organ nieprawidłowo zawęził zawarte w tym przepisie pojęcie "interes publiczny" ograniczając je jedynie do zasad konstytucyjnych takich jak powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
W ustawie SENT ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, a to oznacza, że przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że pojęcie interesu publicznego, określonego w przepisach ustawy SENT należy rozumieć szerzej niż tylko jako przestrzeganie prawa poprzez realizację nałożonych obowiązków i że obejmuje ono takie elementy jak proporcjonalność danej kary, stosunek kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie tym samym transportem do dochodu przewoźnika z tych przewozów, ustalenie czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia interesów Skarbu Państwa, czy są dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw, czy nałożenie kary pieniężnej na skarżącą miało charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów. Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można zatem pominąć okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20, treść tego oraz innych orzeczeń dostępna jest na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie działanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także mogłoby stanowić nadmierny legalizm. Nie ma interesu publicznego w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości szczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli. Na pojęcie interesu publicznego, określonego w omawianym przepisie, składają się więc nie tylko zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, lecz również proporcjonalność danej kary uzależniona od tego, czy doszło w konkretnej sprawie podmiot prowadził działalność zgodną z prawem i czy doszło do uchybienia obowiązkowi uiszczenia podatku (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 1133/19; wyrok WSA w Krakowie z 11 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 450/19; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 423/18).
Mając to na uwadze, za zgodne z prawem należy uznać, że Sąd nakazał organowi, by oceniając przesłankę "interesu publicznego" lub "ważnego interesu przewoźnika", rozważyć czy nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel określony przez ustawodawcę w ustawie SENT.
Z tego powodu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. (punkt II.2. petitum skargi kasacyjnej). Zakres koniecznego do przeprowadzenia przez organ postępowania podatkowego, uregulowanego w o.p., prawidłowo bowiem został oceniony przez Sąd. W konsekwencji, w celu koniecznego uzupełnienia postępowania, co stanowiło następstwo naruszenia przez organ prawa materialnego, zasadnie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując jakie elementy stanu faktycznego powinien organ wziąć pod uwagę badając przesłankę interesu publicznego (str. 11 i str. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, pomimo że istniały podstawy do oddalenia skargi (punkt II.1. petitum skargi kasacyjnej).
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skład orzekający NSA w pełni podziela ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, że powyższy przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd pierwszej instancji uchylał się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, gdyby odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem, albo zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Przepis ten nie określa jednak wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Fakt, że strona – w jakimkolwiek zakresie – nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza zatem naruszenia omawianej regulacji (por. np. wyroki NSA: z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1178/16, z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18, z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 522/17).
Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wyznacza zakres przedmiotowy tej kontroli, tj. orzeczenia co do legalności decyzji. Także ten przepis nie został w tej sprawie naruszony, Sąd dokonał bowiem kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności i tego skarżący kasacyjnie nie kwestionuje.
Nie doszło również do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie w tym przypadku nie ma zastosowania). W rozpoznawanej sprawie podczas jej rozpoznania Sąd I instancji nie wyszedł poza granice wyznaczone ww. przepisem. W skardze kasacyjnej nie wskazano takich uchybień, które świadczyłyby o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Nie zachodził w tej sprawie przypadek pominięcia przez Sąd I instancji wskazywanych przez stronę w skardze istotnych dla sprawy uchybień organu ani pominięcia uchybień organu, które Sąd powinien był uwzględnić z urzędu, bez względu na treść zarzutów skargi.
Nie został też naruszony przepis art. 135 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w przepisie art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego również w stosunku do decyzji organu I instancji – prawidłowo uchylił ją uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jedynym uchybieniem, jakie można w tym zakresie zarzucić wyrokowi Sądu I instancji, jest brak wyraźnego przywołania art. 135 p.p.s.a. jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jednak wobec prawidłowego zastosowania tego przepisu, pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Zasądzoną kwotę 450 zł stanowi wynagrodzenie adwokata, który reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed obiema instancjami, za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).