I GSK 790/18
Sądy administracyjne2018-11-14
Sygnatura
I GSK 790/18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2018-11-14
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Barbara Mleczko-JabłońskaDariusz DudraEwa Cisowska-Sakrajda
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 781/15 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie na rzecz A. S. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 781/15, w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z sankcjami oraz odmowy przyznania za przejęte działki za rok 2014 – uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] marca 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] marca 2014 r.) do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęły:
- wniosek na 2014 r. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych – w związku z przejęciem od A. Ł. z dniem [...] marca 2014 r. części gruntów rolnych wraz ze zobowiązaniem rolnośrodowiskowym,
- oświadczenie z dnia [...] marca 2014 r. o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 na przejętych działkach rolnych do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, tj. na działkach ewidencyjnych nr [...] o pow. 9,20 ha i nr [...] o pow. 14,40 ha,
- umowa dzierżawy nieruchomości rolnej (działki ewidencyjne nr [...] i [...]) z dnia [...] marca 2014 r. zawarta pomiędzy A. Ł. a stroną,
- wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w przypadku przeniesienia posiadania gruntów do działek nr [...] i [...].
Następnie w dniu [...] maja 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] maja 2014 r.) do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., w którym zadeklarowano do ww. płatności realizację wariantu:
- 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, na powierzchni 57,96 ha, obejmującej działki rolne A, C i E (działki ewidencyjne: [...], [...] i [...]),
- 7.2 Zachowanie lokalnych ras koni – konie rasy sztumskiej – 3 sztuki.
Działkę ewidencyjną nr [...] o pow. całkowitej 40,92 ha strona przejęła na własność od A. Ł. na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2013 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. w wysokości 44.360,04 zł z tytułu realizacji ww. wariantów oraz odmówił przyznania płatności za 2014 r. za przejęte działki nr [...] i [...].
Na podstawie danych zawartych w systemie LPIS organ zweryfikował aktualną powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) zadeklarowanych działek – dla działki [...] – 34,36 ha, dla działki [...] – 9,78 ha, dla działki [...] – 14,65 ha.
Płatności nie przyznano za działki przejęte: [...] i [...], gdyż jak wskazał organ, wniosek został złożony przed terminem określonym w § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), tj. przed okresem od 15 marca do 15 maja. W związku z tym, zdaniem organu uprawniona do płatności za 2014 r. powierzchnia dotyczy tylko działki nr [...] i nie może być większa niż 34,36 ha. Zmniejszenie płatności o 3% wynika z ustaleń wyników przeprowadzonej kontroli weterynaryjnej – Powiatowy Lekarz Weterynarii podtrzymał ustalone podczas kontroli wyniki.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazał, że strona złożyła dwa wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w różnych terminach – w dniu [...] marca 2014 r. wniosek dotyczący działek nr [...] i [...] oraz w dniu [...] maja 2014 r. wniosek kontynuacyjny, dlatego wnioski te są rozpatrywane łącznie. Podkreślił, że strona nie jest pozbawiona w ogóle płatności do przejętych w drodze dzierżawy działek, gdyż zgodnie z § 32 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli wniosek został złożony przed upływem terminu, to płatności nie przyznaje się za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności na następne lata. Strona złożyła sporny wniosek w dniu [...] marca 2014 r. (data nadania – [...] marca 2014 r.), podczas gdy termin na składanie wniosków był wyznaczony od 15 marca do 15 maja 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił ww. decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r.
Wskazał, że kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest odmowa przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], w posiadanie których weszła na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2014 r., przejmując realizowane na nich zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
W dniu [...] marca 2014 r. strona nadała w placówce pocztowej dokumenty dotyczące spornej płatności: wniosek na 2014 r. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów, z którego wynika, że przejęła ww. gruntu rolne wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, oświadczenie z dnia [...] marca 2014 r., w którym zobowiązała się do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, opisaną umowę dzierżawy nieruchomości rolnej oraz wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w przypadku przeniesienia posiadania gruntów do działek nr [...] i [...]. Następnie w dniu [...] maja 2014 r. nadała w placówce pocztowej wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., w którym zadeklarowała m.in. przejęte działki.
Jedyną przyczyną odmowy przyznania spornych płatności było złożenie wniosku w dniu [...] marca 2014 r., czyli – zdaniem organów ARiMR – przed terminem do jego złożenia, tj. przed dniem 15 marca 2014 r.
Dalej Sąd wskazał, że z akt sprawy nie wynika wprost, czy przeniesienie posiadania gruntów (działek nr [...] i [...]) nastąpiło po doręczeniu A. Ł. decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. Okoliczności tej organ nie podnosił także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji powyższego WSA uznał, że przesłanka określona w § 32 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego została spełniona.
Z uwagi na termin składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. – od 15 marca do 15 maja 2014 r. domniemywać także należy, że A. Ł. nie złożył takiego wniosku do dnia przeniesienia posiadania gruntów (tj. do [...] marca 2014 r.). Tym samym skarżąca mogła złożyć wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia [...] marca 2014 r.
WSA wyjaśnił, że z treści § 32 ust. 4 ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika, że płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nie przyznaje się, gdy wniosek, o którym mowa w ust. 2 (tzw. wniosek transferowy), został złożony przed upływem terminu 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów. Takiego skutku ustawodawca nie przewidział w przypadku złożenia wniosku transferowego przed terminem określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej, o którym mowa w § 32 ust.3.
Zdaniem Sądu, ustawodawca rozróżnił sytuację, w której wniosek transferowy złożony został w terminie 7 miesięcy od przeniesienia posiadania gruntów, ale po upływie terminu złożenia wniosku obszarowego (po dniu 15 maja 2014 r.) od sytuacji, w której termin ten nie został przekroczony. Jeżeli nowy posiadacz gruntów złoży wniosek transferowy w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania i zachowa przy tym termin do składania wniosków obszarowych (do 15 maja), to może mu zostać przyznana płatność. Jeżeli natomiast wniosek transferowy złoży w ciągu 7 miesięcy od przeniesienia posiadania, ale po terminie składania wniosków obszarowych (po 15 maja), to nowy posiadacz ma prawo ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za następne lata, a płatność za dany rok zostanie mu przyznana wyjątkowo – wyłącznie w przypadku określonym w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014.
W rozpoznanej sprawie skarżąca złożyła wniosek transferowy w terminie określonym w § 32 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Nadto, w dniu [...] maja 2014 r., a zatem w terminie składania wniosków obszarowych, złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym oprócz działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wykazała działki rolne położone na gruntach przejętych w dniu [...] marca 2014 r., czyli na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...].
Wniosek transferowy wpłynął do organu przed rozpoczęciem naboru wniosków obszarowych, ale to, zdaniem WSA, w świetle brzmienia § 32 ust. 2 - 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie daje podstaw, by uznać go za nieskuteczny, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca ponownie – w terminie [...] maja 2014 r. – wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do przejętych gruntów.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego – § 32 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, które miało wpływ na wynik sprawy, i z tej przyczyny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien uwzględnić treść powyższych rozważań.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Warmińsko Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi A. S. na decyzję organu II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów § 32 ust 2 ust 3 i ust 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm.) przez przyjęcie, iż złożenie wniosku transferowego przed terminem składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014- tj. przed 15 marca 2014r. jest skuteczne, wbrew literalnemu brzmieniu § 34 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust 3, a wniosek o którym mowa w ust 2 został złożony przed upływem terminu o którym mowa w ust 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za następne lata.
Argumentację na poparcie powyższego zarzutu organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Ponadto złożył oświadczenie o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżąca A. S. nie skorzystała z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Natomiast reprezentujący ją na rozprawie przed NSA profesjonalny pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawą, na której została oparta skarga kasacyjna.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide wyrok NSA z 13.09.2005 r., sygn. akt II OSK 16/05; wyrok NSA z 23.02.2005 r., sygn. akt OSK 539/04; wyrok NSA z 2.02. 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04 niepublikowane). Błąd zatem, jakiego może dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny, może dotyczyć nieprawidłowego odczytania normy, mylnego zrozumienia przepisu, bądź niezrozumienia intencji ustawodawcy. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.
Przedmiotowa skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Skarżący kasacyjnie organ zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni przepisów § 32 ust 2 ust 3 i ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez przyjęcie, iż złożenie wniosku transferowego przed terminem składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, tj. przed 15 marca 2014r. jest skuteczne, wbrew literalnemu brzmieniu § 34 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust 3, a wniosek o którym mowa w ust 2 został złożony przed upływem terminu o którym mowa w ust 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za następne lata.
Tym samym, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, skoro w sprawie niniejszej wnioskodawczyni złożyła wniosek, o którym mowa powyżej - w dniu [...] marca 2014r. – z mocy § 32 ust 4 ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa nie mogła być jej przyznana.
W sprawie niniejszej, jak już wyżej wskazano, poza sporem pozostaje, że rolniczka istotnie złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 w dniu [...] marca 2014 r. oraz wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt, jak również - ponownie w dniu [...] maja 2014 r. wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do przejętych gruntów.
Zdaniem NSA w stanie faktycznym sprawy, Sąd I instancji zasadnie zarzucił organom ARIMR naruszenie przepisów § 32 ust 2 ust 3 i ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędne uznanie, iż wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014r. w przypadku przeniesienia posiadania gruntów rolnych i przejęcia przez skarżącą zobowiązana rolnośrodowiskowego co do działek o nr ew. [...] i [...] okazał się nieskuteczny.
Analizując mające zastosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm.), wskazać należy, iż zgodnie z § 32 ust.1 ww. rozporządzenia, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy. Stosownie natomiast do ust 2 § 32, jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za poprzedni rok i zanim złożył on wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, nowy posiadacz tych gruntów lub stada składa wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania.
W myśl § 32 ust 3 płatność rolnośrodowiskowa za dany rok może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów lub stada, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, złożył w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a po upływie tego terminu – wyłącznie w przypadku określonym w art. 23 ust 1 rozporządzenia nr 1122/2009
Z kolei według ust. 4, jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust. 3, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za następne lata.
Z przepisów tych wynika, że jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust 3 (to znaczy wniosek nie został złożony w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej), a wniosek tzw. transferowy, został złożony przed upływem terminu 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów, płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nie przyznaje się, a posiadacz gruntów zachowuje prawo do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w następnych latach. W myśl art. 11 ust 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (obowiązującego w sprawie niniejszej) pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie lecz nie później niż do dnia 15 maja. Wykonanie powyższego obowiązku przez ustawodawcę krajowego potwierdza treść art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach, zgodnie z którym termin do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej określono od 15 marca do 15 maja danego roku. Termin ten nie podlega przywróceniu, a wyłącznie przedłużeniu na podstawie przepisu art. 23 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 o maksymalnie 25 dni kalendarzowych, czego skutkiem jest obniżenie przysługującej płatności o 1% za każdy dzień roboczy pozostawania producenta rolnego w zwłoce. Natomiast opóźnienie w złożeniu wniosku przekraczające 25 dni, wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia uprawnienia do żądania przyznania dopłat na dany rok, gdyż wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Rację ma Sąd I instancji, że ustawodawca rozróżnił sytuację, w której wniosek transferowy złożony został w terminie 7 miesięcy od przeniesienia posiadania gruntów, ale po upływie terminu złożenia wniosku obszarowego, tj. po dniu 15 maja 2014 r., od sytuacji, w której termin ten nie został przekroczony.
W sytuacji zatem gdy nowy posiadacz gruntów złoży wniosek transferowy w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania i zachowa przy tym termin do składania wniosków obszarowych do 15 maja, to może mu zostać przyznana płatność. Jeżeli natomiast wniosek transferowy złoży w ciągu 7 miesięcy od przeniesienia posiadania, ale po terminie składania wniosków obszarowych, tj. po 15 maja, to nowy posiadacz ma prawo ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jedynie za lata następne, a płatność za dany rok zostanie mu przyznana wyjątkowo – wyłącznie w przypadku określonym w art. 23 ust 1 rozporządzenia 1122/2009. Ustawodawca natomiast nie przewidział sytuacji złożenia wniosku transferowego i wniosku o płatności przed terminem określonym w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach, a jednocześnie z zachowaniem terminu 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania. Zdaniem organu złożenie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przed terminem określonym do składnia wniosków o płatności bezpośrednie i jednocześnie przed upływem 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania z mocy § 32 ust 4 rozporządzenia uzasadnia odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest jedynie uprawniony do ubiegania się o tę pomoc za lata następne. W ocenie NSA, stanowisko to nie jest zasadnie, bowiem jedynie w sytuacji, gdyby złożenie przez producenta wniosku przed ustawowo określonym terminem, którego bieg rozpoczyna się 15 marca każdego roku kalendarzowego, organ uznał – jako przedwczesne – za czynność bezskuteczną do dnia rozpoczęcia biegu tego terminu, to uzasadnione byłoby stwierdzenie braku wniosku, a zarazem spełnienie przesłanki z art. 32 ust. 4 rozporządzenia. W przeciwnym razie, wniosek ten z dniem 15 marca traci cechę przedwczesności, a zyskuje miano aktualności. Ponadto, uznanie bezskuteczności wniosku złożonego przed terminem daje potencjalnemu beneficjentowi pomocy możliwość wystąpienia z wnioskiem w określonym ustawą terminie od 15 marca do 15 maja danego roku.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem skarżącej, że organ w tym zakresie dokonał wykładni pozornie literalnej, sprzecznej z celem regulacji zawartej w § 32 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, jak przyjął Sąd I instancji, a czego skutecznie nie podważa skarżący kasacyjnie organ, że wnioskodawczyni złożyła wniosek transferowy w terminie określonym w ust. 2 § 32 rozporządzenia, a nadto w dniu [...] maja 2014 r., a zatem bezsprzecznie w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej, złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym wystąpiła o płatność rolnośrodowiskową do działki rolnej położonej na działce ew. [...] oraz do przejętych w dniu [...] marca 2014 r. działek ewidencyjnych. Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie przez organ zakwestionowane, co oznacza, że w stanie faktycznym sprawy zastosowanie przepisów § 32 ust 2, 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego było przez organ nieprawidłowe, jak zasadnie – mimo niedostatków w zakresie podanej wyżej interpretacji przepisu § 32 ust 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – wskazał w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji. Prowadzi to w rezultacie do wniosku, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).