II SA/Bd 285/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], mocą której organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie uznania skarżącego W. J. z dniem [...] lutego 2019 r. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz orzekł o odmowie uznania skarżącego w dniu [...] lutego 2019 r. za osobę bezrobotną, a tym samym o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podjętych decyzji orzekające organy wskazując, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1482 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o promocji zatrudnienia") bezrobotnym jest osoba, która nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego oraz, że skarżący pobierał w okresie od [...] lipca 2018 r. do [...] marca 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne, stwierdziły, że na dzień rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej tj. na dzień [...] lutego 2019 r. nie spełniał on warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną, i że okoliczność ta stanowiła podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Organ II instancji podkreślił ponadto, że w trybie odwoławczym nie jest możliwe ponowne przyznanie skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, gdyż kompetencję w tym zakresie posiada PUP w B.. W skardze na ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący, tak jak w odwołaniu wskazał na błędne zastosowanie art. 71 i art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez uznanie, że nie spełnia on kryteriów do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i przyznania statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji stwierdził, że w sprawie należało przyznać mu status osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od czasu ustania uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego tj. od dnia [...] marca 2019 r. Skarżący podkreślił, że nie można zarzucić mu jakichkolwiek zaniedbań w sprawie, zwłaszcza w zakresie wypełnienia obowiązku rejestracji oraz stawiania się w wyznaczonych terminach w PUP. Podniósł również, że stał się ofiarą ZUS, z którym przez okres 12 miesięcy - co obejmuje też czas rejestracji i posiadania statusu osoby bezrobotnej - toczył spór o to czy przysługuje mu świadczenie rehabilitacyjne. Zdaniem skarżącego w sprawie zostały także naruszone przepisy postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy i pomięcie jako dowodu okoliczności długotrwałego postępowania sądowego w zakresie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, a także poprzez wydanie aktu w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II i I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie orzekające organy ustalając na podstawie pisma ZUS z dnia [...] listopada 2019 r., że skarżący otrzymał za okres od dnia [...] lipca 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne stwierdziły, że na dzień rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej tj. na dzień [...] lutego 2019 r. nie spełniał on warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną. W następstwie tego, w ramach wznowionego postępowania uchyliły decyzję z dnia [...] marca 2019 r. oraz orzekły o odmowie uznania skarżącego w dniu [...] lutego 2019 r. za osobę bezrobotną, a tym samym o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Oceniając legalność podjętych w spawie decyzji wskazać należy, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia zawiera definicję bezrobotnego, enumeratywnie wyliczając przesłanki potrzebne do przyznania takiego statusu. Poza różnymi kryteriami, jakie musi spełniać osoba bezrobotna, ustawodawca wskazał m. in. to, iż osoba taka musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Tego typu zapis w sposób oczywisty wyklucza więc z kręgu potencjalnych bezrobotnych osoby, które nie są zdolne do podjęcia zatrudnienia. Taką osobą jest m. in. osoba, której przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Dlatego też przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia wyklucza jednoznacznie możliwość uznawania za osobę bezrobotną osoby, która nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Zatem nabycie prawa do tego świadczenia stanowi przesłankę negatywną korzystania ze statusu bezrobotnego. Nie może zatem budzić wątpliwości, że przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego stanowi przesłankę wykluczającą możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej. Skoro zatem nie było w sprawie sporne, że wyrokiem sądu z dnia [...] października 2019 r. zostało przyznane stronie wstecznie świadczenie rehabilitacyjne, które objęło okres od dnia [...] lipca 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. (a więc częściowo okres, kiedy skarżący był osobą bezrobotną), to w tym okresie skarżący był niezdolny do podjęcia zatrudnienia, w konsekwencji czego odpadła jedna z istotnych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym skarżący byłby w tym samym okresie zarówno osobą bezrobotną, jak i osobą niezdolną do pracy. Niespełnienie warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia normuje przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zauważyć jednak należy, że w ustawie o promocji zatrudnienia zawarta jest też regulacja szczególna normująca sytuację, w której osobie bezrobotnej zostaje przyznane świadczenie rehabilitacyjne, na okres w której osoba ta była bezrobotna. I tak stosownie do treści art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty specjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższy przepis reguluje zatem sytuację osób bezrobotnych, którym zostanie wstecznie przyznane m.in. świadczenie rehabilitacyjne, a więc dokładnie taką sytuację jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne. Jeżeli zatem w danym przypadku zachodzi sytuację objęta hipotezą art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, a więc gdy bezrobotny spełnia przesłanki z art. 78 ust. 4 tej ustawy, co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie (skarżący mając status osoby bezrobotnej otrzymał wstecznie świadczenie rehabilitacyjne w części za okres, w którym był bezrobotny) to należy zastosować dyspozycję tego przepisu i w oparciu o ten przepis pozbawić bezrobotnego statusu bezrobotnego, a nie w oparciu o inne przepisy np. w oparciu o normę ogólną z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia czy jak nieprawidłowo uczyniono to w przedmiotowej sprawie w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c poprzez odmowę uznania za osobę bezrobotną w ramach decyzji wydawanej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Konsekwencją jednak zastosowania przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia jest to, że status osoby bezrobotnej i ewentualnie prawo do zasiłku traci się, ale tylko za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne. Pozbawienie więc skarżącego statusu osoby bezrobotnej na czas nieoznaczony stanowiło istotne naruszenie prawa, sprzeczne z istotą regulacji art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Celem bowiem tego rozwiązania jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu osoby bezrobotnej bez konieczności ponownej rejestracji w przypadku przyznania z mocą wsteczną świadczenia wykluczającego status osoby bezrobotnej. Status osoby bezrobotnej przysługuje więc w takiej sytuacji od momentu upływu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego bez konieczności wydawania kolejnej decyzji administracyjnej. Ponadto zauważyć należy, iż prawo do pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej co wynika m.in. z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu przy spełnieniu dodatkowych, określonych w tym przepisie warunków. Tym samym organ zobowiązany jest dokonać oceny, czy osoba której przywrócono status bezrobotnej, spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie należało zastosować art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Skoro skarżący, zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu [...] lutego 2019 r., a świadczenie rehabilitacyjne zostało mu przyznane wstecz na okres od dnia [...] lipca 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r., to tym samym zaistniała w sprawie hipoteza objęta treścią art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Należało zatem na podstawie tego przepisu pozbawić skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] lutego 2019 r., ale nie bezterminowo, tylko do dnia [...] marca 2019 r., a więc jedynie za okres, za którym przyznano skarżącemu świadczenie rehabilitacyjne, a także zweryfikować czy skarżący od momentu przywrócenia mu statusu osoby bezrobotnej, spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, czego w sprawie jak wykazano nie uczyniono. Przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia posiada charakter całkowicie samodzielny. Przyznanie bezrobotnemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres, w którym był bezrobotny, oznacza zaistnienie przesłanek do zastosowania art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, a tym samym pozbawienie statusu bezrobotnego, ale tylko za okres, za który przyznano skarżącemu świadczenie rehabilitacyjne. Odzyskanie po upływie tego okresu statusu osoby bezrobotnej wiąże się z koniecznością oceny czy bezrobotny spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jako że świadczenie to jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. W związku z tym, że w sprawie nie zastosowano art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, lecz odmówiono uznania skarżącego z dniem [...] lutego 2019 r. za osobę bezrobotną, co w rzeczywistości oznacza pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej bezterminowo, należało z uwagi na naruszenie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia orzec o uchyleniu decyzji organu I i II instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.