I SA/Gd 1028/21

SENTENCJA Dnia 8 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 8 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 31 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2019 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majtku p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. S., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G., w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2019 r. oraz orzeczenie o zabezpieczeniu na majątku. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podał, że w dniu 26 lipca 2021 r. otrzymał przesyłkę, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL. Natomiast nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Jak wskazano wyżej, pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Innymi słowy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony. Należy bowiem zauważyć, że argument o niedoręczeniu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, mógłby zostać uwzględniony, gdyby skarżący w jakikolwiek sposób uprawdopodobnił, że taka okoliczność miała miejsce. Z informacji jakie można odczytać ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k.19), wynika iż, w rubryce "Rodzaj przesyłki" wyraźnie zawarto informację: "wezwanie do usunięcia braków skargi + wezw. o wpis. + poucz. x2 + odpis odp. na skargę". Takie skrótowe sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka zawierała zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Zatem twierdzenie, że do skarżącego nie dotarła wysłana z sądu korespondencja, zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, uznać należy za nieuprawdopodobnione. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że przesłanie kilku dokumentów w jednej przesyłce jest stosowane w praktyce i zrozumiałe z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Istotnym jest, aby fakt ten został odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie NSA z 20.04.2011 r., II OSK 707/11). W § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12.10.2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1222; dalej: rozporządzenie), znajdującego zastosowanie w sprawie na podstawie art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (zob. np. postanowienie NSA z 28.04.2020 r., I FZ 30/20). Własnoręczny podpis osoby upoważnionej do odbioru korespondencji na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Należy podkreślić, że to w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18.01.2017 r., V CZ 88/16, publ: Lex nr 2258062). Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną (zob. postanowienie NSA z 9.07.2014 r., II FSK 2265/12). W konsekwencji przesyłka zawierająca zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi została przesłana na adres skarżącego i w dniu 26 lipca 2021 r. odebrana przez dorosłego domownika (k. 19). Skuteczne doręczenie przesyłki zawierającej zarządzenie z dnia 21 lipca 2021 r. nastąpiło zatem w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 oraz z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11). Składając podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru osoba odbierająca zobowiązała się zatem do oddania przesyłki. Niedochowanie natomiast należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby brak winy strony w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku jego winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.