III FSK 266/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 205/18 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. na poczet zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 205/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach z dnia 15 listopada 2017 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego. Skargę kasacyjną wywiodła spółka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja autora skargi na postanowienie SKO w Katowicach, że pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej dotyczącej 2009 r. jest skuteczne również w postępowaniu w przedmiocie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż - z jednej strony - uniemożliwia w tym zakresie sformułowanie merytorycznych zarzutów kasacyjnych wobec zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś - wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie normy zawartej w art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.); 2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 i 4 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi na postanowienie SKO w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie SKO w Katowicach z dnia 19 września 2017 r., nr [...], w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia z dnia 16 czerwca 2017 r. na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia 2 marca 2017 r., nr [...] o zarachowaniu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 32.805,19 zł na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, w sytuacji gdy spółka przedłożyła w przedmiotowej sprawie uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, które niewątpliwie uprawniało doradcę podatkowego A. L. do reprezentowania spółki w postępowaniach w przedmiocie podatku od nieruchomości, w tym również w postępowaniach dotyczących nadpłaty w podatku od nieruchomości, co w konsekwencji oznacza, iż organ bezzasadnie pozostawił zażalenie spółki bez rozpatrzenia. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż pełnomocnik spółki nie usunął, na wezwanie organu, braku formalnego, tj. nie przedłożył pełnomocnictwa spełniającego wymogi prawne, dlatego zasadnym było pozostawienie bez rozpatrzenia wniesionego przez spółkę zażalenia. Sąd ten, podobnie jak organ odwoławczy, poddał analizie przepisy normujące instytucję pełnomocnictwa, w tym art. 138a § 1 i § 2, art. 138e § 1, § 23 i § 3, art. 138d § 1, § 3 i § 4 O.p. i w jej wyniku doszedł do wniosku, że przedłożone przez pełnomocnika spółki pełnomocnictwo z dnia 16 lutego 2016 r. (udzielone przed zmianą przepisów normujących tę instytucję) nie może być honorowane, ponieważ nie jest ani pełnomocnictwem szczególnym, ani pełnomocnictwem ogólnym, a tylko jedno z nich, zgodnie z przepisami obowiązującymi od dnia 1 lipca 2016 r., może być uznane za prawidłowe. Dopiero na skutek uznania, że pełnomocnictwo z dnia 16 lutego 2016 r. nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasadnie organ odwoławczy wezwał pełnomocnika spółki do złożenia pełnomocnictwa spełniającego takie wymogi oraz że wobec nieusunięcia braku formalnego prawidłowo organ zastosował art. 169 § 4 O.p. Tak więc o prawidłowości zastosowania art. 169 § 4 O.p. nie zdecydowała sama w sobie treść tego przepisu, ale dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisów dotyczących pełnomocnictwa. Jak już powiedziano, to z nich Sąd wywiódł wystąpienie braku formalnego, który powinien być usunięty na wezwanie organu. Zatem, aby podważyć prawidłowość stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku konieczne było postawienie zarzutu naruszenia tych przepisów, które legły u podstaw dokonanej przez Sąd konkluzji o prawidłowości zastosowania art. 169 § 4 O.p. Ponieważ takich zarzutów nie postawiono w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może poddać kontroli kluczowej w rozpoznanej sprawie kwestii. W tej sytuacji pozostaje zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż nieusunięcie braku formalnego, pomimo wezwania organu, spełnia przesłankę z art. 169 § 4 O.p. Tym samym zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny. Z podanych powyżej przyczyn uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 169 § 1 O.p. Bez możliwości, wobec braku stosowanych zarzutów, kontroli stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa z dnia 16 lutego 2016 r., nie sposób wypowiedzieć się, czy zasadnie organ wezwał pełnomocnika spółki do usunięcia braków formalnych. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Innymi słowy, Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może zastępować strony i uzupełniać podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył przepisów innych niż wskazane w skardze kasacyjnej. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, tj.: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wyłącznie wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Oceniając uzasadnienie zaskarżonego wyroku, należy stwierdzić, że spełnia ono wszystkie nakazane prawem warunki. Nie ma żadnych wątpliwości tak co do zupełności stanu faktycznego sprawy jak i powodów dla których Sąd oddalił skargę spółki, przyznając rację organowi. Niezależnie od powyższego, zauważenia wymaga, że wbrew wymogom art. 174 pkt 2 P.p.s.a., w skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu, jaki mogło mieć zarzucane naruszenie art. 141 § 4 tej ustawy na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.