IV SAB/Wr 823/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA del. Tomasz Judecki (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi: N. Z. na bezczynność i przewlekłość Wojewody D. w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2 500 (dwa tysiące pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skargą z dnia 3 listopada 2021 r. N. Z. (dalej jako: strona, skarżąca) zarzuciła Wojewodzie D. (dalej jako: Wojewoda, organ) bezczynność i przewlekłość w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżona przez stronę bezczynność i przewlekłość Wojewody miała miejsce w następującym stanie faktycznym. Jak wynika z przekazanych akt administracyjnych i treści skargi, wnioskiem z dnia 14 czerwca 2017 r. (data wpływu według stempla Kancelarii: 14 czerwca 2017 r.) złożonym osobiście strona wystąpiła o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda pismem z dnia 31 lipca 2017 r., działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 poz. 1990 z późn. zm., wystąpił do Komendy Wojewódzkiego Policji we W., Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we W. oraz Komendy N. Oddziału Straży Granicznej w K. o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odrębnym pismem z dnia 31 lipca 2017 r. wyznaczył stronie nowy termin załatwienia sprawy na 14 października 2017 r. Po jego bezskutecznym upływie strona kierowała do organu pisma: z 17 grudnia 2018 r. (informujące m. in. o zmianie pracodawcy i miejsca zamieszkania), z 15 maja 2019 r. (o braku miejsca zameldowania), z 6 marca 2020 r. (o przyśpieszenie rozpatrzenia wniosku), z 11 marca 2020 (o udzielenie informacji o stanie sprawy), z dnia 8 listopada 2020 r. (ponaglenie). Dalsze czynności w sprawie Wojewoda zrealizował już po wniesieniu skargi z dnia 3 listopada 2021 r. (data wniesienia 2 listopada 2021 r. według stempla pocztowego). Wojewoda pismem z dnia 8 listopada 2021 r., działając na podstawie art. 50 K.p.a., wezwał stronę do dostarczenia dokumentu potwierdzającego zapewnienie miejsca zamieszkania w trakcie planowanego pobytu w Polsce oraz opłaty za pełnomocnictwo (17 zł). Na podstawie art. 35 K.p.a. wyznaczył też nowy termin zakończenia sprawy na 25 stycznia 2022 r. Strona pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. udzieliła odpowiedzi, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego dodatkowego terminu załatwienia sprawy, pismem z dnia 1 lutego 2022 r. zwróciła się do organu z pytaniem o informację o stanie sprawy. Decyzją administracyjną z dnia 10 lutego 2022 r. Wojewoda udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 10 lutego 2024 r. Mając powyższe okoliczności na względzie, we wniesionej do Sądu skardze na bezczynność i przewlekłość, strona zażądała: stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości oraz, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązania organu do załatwienia sprawy; przyznania od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł; skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W skardze wskazała m. in. na to, że wniosła kompletny wniosek. Wskazała na utrudnienia i niedogodności spowodowane brakiem zezwolenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zwracając uwagę, że udzielił stronie zezwolenia decyzją administracyjną z dnia 10 lutego 2022 r., na znaczną ilość wniosków cudzoziemców o zezwolenie na pobyt czasowy, problemy organizacyjno-kadrowe organu, skomplikowany charakter spraw oraz związany z tym brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenia grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy Wojewoda pozostawał w bezczynności i przewlekłości w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej bezczynności i przewlekłości organu Sąd stwierdza: Pojęcie bezczynności definiuje art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowiąc, że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Ten ostatni zapis stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Przy czym stosownie do § 2 ww. przepisu obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W art. 35 K.p.a. ustawodawca wskazał terminy rozpoznania spraw, stanowiąc m.in., że sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z tego okresu ustawodawca wyłączył terminy przewidziane w przepisach dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania, trwania mediacji, opóźnień leżący po stronie wnioskodawcy lub niezależne od organu administracji (art. 35 § 5 K.p.a.). Z tych zapisów jednoznacznie wynika, że sprawa winna być rozpoznana w terminie miesiąca, zaś skomplikowana zamknięta po upływie dwóch miesięcy. Istotny jest również zapis art. 12 K.p.a. statuujący zasadę szybkości postępowania organów administracji, mają one działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady prawne, ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie. Ocena dochowania terminu jest uwarunkowana okolicznościami podanymi w powołanych przepisach, z uwzględnieniem art. 35 § 5 K.p.a. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności dla których postępowanie jest prowadzone. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Tezy te są utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 144/2 i przywołane w nim wyroki sądów, publ. CBOSA). Z kolei "przewlekłość" postępowania administracyjnego została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. Wynika z niego, że "przewlekłość" wystąpi wówczas, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". W orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, że w przypadku przewlekłości chodzi o sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. wyroki NSA: z 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2768/17; z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18, publ. CBOSA). Przewlekłość może mieć więc postać statyczną (brak jakichkolwiek czynności ze strony organu), dynamiczną (wykonywanie przez organ czynności niecelowych) jak i mieszaną, zawierającą elementy obu poprzednich postaci (wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 1809/16, publ. CBOSA). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie wystąpiły okresy opieszałości, które kwalifikować należy zarówno jako przewlekłe prowadzenie postępowania jak i bezczynność. Skarżąca wnioskiem z dnia 14 czerwca 2017 r. wystąpiła do Wojewody o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek złożyła osobiście w dniu 14 czerwca 2017 r. Od tego też dnia, zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a., rozpoczął się bieg terminu załatwienia sprawy który, przy uwzględnieniu terminu maksymalnego, upłynąłby w dniu 14 sierpnia 2017 r. Z kolei odrębnym pismem z dnia 31 lipca 2017 r. organ wyznaczył stronie nowy termin załatwienia sprawy na 14 października 2017 r. Jednak w tym dodatkowo wyznaczonym przez siebie Wojewoda sprawy nie załatwił. Kolejne czynności podjął po blisko 4 latach, po wniesieniu skargi. Pismem z dnia 8 listopada 2021 r. wyznaczył bowiem termin zakończenia sprawy na 25 stycznia 2022 r. oraz wezwał stronę do dostarczenia dokumentu potwierdzającego zapewnienie miejsca zamieszkania w trakcie planowanego pobytu w Polsce oraz opłaty za pełnomocnictwo (17 zł). W odpowiedzi strona niezwłocznie, bo pismem z dnia 22 grudnia 2021 r., uzupełniła żądane braki. Wezwania do usunięcia braków formalnych cechują się pewną powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi skarżącego nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu w 2017 r. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności po ponad 4 latach od jego wpłynięcia. Jednocześnie ignoruje pisma skarżącej, która kilkakrotnie zwracała się z prośbą o przyśpieszenie załatwienia jego sprawy, czy o udzielenie informacji o stanie sprawy. Od momentu wpływu wniosku w dniu 14 czerwca 2017 r. do chwili wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość (2 listopada 2021 r.) minęło ponad 52 miesiące. Dodatkowo od wniesienia skargi do momentu wydania decyzji administracyjnej z dnia 10 lutego 2022 r. minęło kolejne ok. 3 miesiące. Odliczając nawet okresy wstrzymania biegu terminów na skutek stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID (okres od 14 marca do 23 maja 2020 r.) oraz okres ok. 2. miesięcy, wyznaczony ustawowo organowi na załatwienie sprawy i 1 miesiąc na udzielenie odpowiedzi przez służby stwierdzić należy, że okres przewlekłości i bezczynności wynosi w sprawie ok. 50 miesięcy. Organ przekroczył wynikający z art. 35 § 3 K.p.a. ustawowy termin załatwienia sprawy. Nie dotrzymał także dwukrotnie wskazanych przez siebie nowych terminów załatwienia sprawy. W sprawie niewątpliwie zatem doszło do naruszenia art. 35 § 3 K.p.a., art. 36 K.p.a., a także, do naruszenia zasad z art. 8 K.p.a. i art. 12 K.p.a. Organ działał zatem w warunkach bezczynności i przewlekłości przekraczającej znacznie terminy załatwienia sprawy wyznaczone, w art. 35 § 3 K.p.a., nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych. Podnoszone przez Wojewodę braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią same w sobie usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności (przewlekłości), wręcz przeciwnie - są jednymi z częstych przyczyn bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu w postaci np.: trudności w pozyskaniu kadry pracowników, nie mogą, ograniczać praw strony postępowania, ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, publ. CBOSA). To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SAB/Wr 263/21, publ. CBOSA). Realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych (por. wyroki WSA we Wrocławiu: z 24 maja 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 144/22; z 22 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 793/20, publik. CBOSA). W świetle zaistniałych okoliczności Sąd w punkcie I sentencji wyroku stwierdził więc, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) w rozpoznaniu wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobowiązany był orzec, czy stwierdzona bezczynność i przewlekłość Wojewody ma charakter rażącego naruszenia prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17, publ. CBOSA). Braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, publ. CBOSA). Uwzględniając powyższe kryteria, czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie bezczynność i przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Na rażące naruszenie prawa w okolicznościach sprawy wskazuje zasadniczo statyczny charakter bezczynności i przewlekłości w sprawie oraz jej długość (wynoszącą ok. 50 miesięcy). Było to kilkunastokrotne przekroczenie przez Wojewodę ustawowego, dwumiesięcznego terminu załatwienia sprawy. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe do załatwiania spraw w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej. Z przesłanych administracyjnych akt sprawy wynika, że Wojewoda zakończył postępowanie decyzją administracyjną. W niniejszym przypadku bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie decyzji (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), skoro decyzja została już wydana. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do wydania decyzji byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do wydania decyzji (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, że zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet wówczas, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności). Zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że jeśli z uwagi na wydanie żądanego aktu, nie jest możliwe zobowiązanie do wydania decyzji, to w tym zakresie postępowanie ze skargi na bezczynność podlega umorzeniu. W zakresie zaś stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu zaskarżonej decyzji, skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., II OSK 2401/18, publ. CBOSA). Dlatego Sąd w niniejszej sprawie umorzył postępowanie w punkcie III sentencji wyroku. Jak wynika z art. 149 § 2, w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17, publ. CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Czas nieuzasadnionego oczekiwania przez skarżącą na działania organu wskazywał na zasadność przyznania żądanej w skardze sumy pieniężnej, ale w niższej kwocie 2 500 zł. Stwierdzona bezczynność wywołuje niewątpliwie – podnoszony w skardze - stan niepewności prawnej, niedogodności, czy też trudności, z jakimi trzeba się zmagać nie posiadając zezwolenia na pobyt stały na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty kwoty wskazanej pkt IV sentencji wyroku Sądu zdyscyplinuje organ. Zasądzona suma jest - w ocenie Sądu - adekwatna w ustalonym stanie faktycznym, a przy tym brak jest obiektywnych podstaw do tego, aby przyznać ją w wyższej kwocie, w szczególności w żądanej w skardze wysokości 10 000 zł. Sąd uznał, że wnioskowana kwota jest zbyt wygórowana zwłaszcza, że na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie można wyprowadzić zasady, że suma pieniężna ma walor odszkodowania, tak jak rozumiane jest ono na gruncie prawa cywilnego (podobnie WSA we Wrocławiu w wyroku z 30 marca 2021 r., III SAB/Wr 1718/20, publ. CBOSA). Wobec powyższego należy uznać za bezpodstawne żądanie przyznania skarżącej przez Sąd sumy pieniężnej ponad przyznaną kwotę. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt. IV sentencji wyroku. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że podjęte orzeczenie nie przesądza o zamknięciu skarżącej możliwości dochodzenia dalszych roszczeń. Stwierdzenie bezczynności i przewlekłości otwiera bowiem drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 4171 § 3 K.c., w zw. z art. 448 K.c.). Wówczas będzie ona zobligowana udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt poniesienia szkody i jej wysokość, związek przyczynowy między szkodą a zwłoką organu oraz doznanie ewentualnej krzywdy (art. 6 K.c.), zaś Skarb Państwa będzie miał zapewnione pełne prawo do obrony swych racji (tak WSA w Łodzi w wyroku z 9 czerwca 2022 r., III SAB/Łd 42/22, publ. CBOSA). O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 100 zł, na które składają się wpis od skargi (100 zł). Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.