II FSK 1013/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Tomasz Zborzyński, NSA Jerzy Płusa, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1639/09 w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) na rzecz adwokata T. R. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1639/09 oddalił skargę S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 listopada 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jakie skarżący wniósł od decyzji Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. odmawiającej mu umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzję Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. skarżący odebrał w siedzibie Urzędu Miejskiego S. w dniu 31 lipca 2008 r. Zgodnie z pouczeniem zakreślony czternastodniowy termin do wniesienia odwołania w sprawie upływał w dniu 14 sierpnia 2008 r. Tymczasem skarżący wniósł odwołanie (bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego) dopiero w dniu 20 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego), a więc z sześciodniowym opóźnieniem. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Kolegium, w której stwierdził, że czternastodniowy termin na wniesienie odwołania w sprawie "uciekł mu z przyczyn obiektywnych". W skardze złożył również wniosek o przywrócenie terminu, uchybionego w jego ocenie z ważnych przyczyn społecznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W toku postępowania skarżący rozszerzył zarzuty skargi, wywodząc, iż kwestionowane odwołanie zostało nadane z zachowaniem terminu, gdyż ze zwrotnego poświadczenia odbioru nie wynika jednoznacznie data doręczenia decyzji. Jego zdaniem na dokumencie tym figuruje także data 1 sierpnia 2008r, wobec czego odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu – w pierwszym dniu roboczym po upływie 14 dni. Sąd pierwszej instancji oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. skargę strony. W pierwszej kolejności Sąd przytoczył brzmienie art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Sąd uznał, że istotnie organ błędnie odczytał datę nadania odwołania. Z załączonej do niego koperty wynika, że odwołanie to zostało nadane w dniu 16 sierpnia 2008 r. Jednakże data ta nie przesądza o zachowaniu terminu. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że decyzja Kolegium została skarżącemu prawidłowo doręczona osobiście w dniu 31 lipca 2008 r. Potwierdzeniem tego faktu jest podpis skarżącego wraz z datą. Wobec tego czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 sierpnia 2008 r. w czwartek, dzień roboczy. Zatem odwołanie wniesione w dniu 16 sierpnia zostało wniesione dwa dni po tym terminie. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: I. art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w związku z art. 162 i 169 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z treści odwołania strony skarżącej od decyzji Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. wynika, iż istniały przesłanki do zawezwania strony do wyjaśnienia czy zawarte w odwołaniu informacje dotyczące choroby żony oraz fakt stwierdzenia przez stronę uchybienia terminu do wniesienia odwołania stanowią wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było tylko jednodniowe, a więc termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jeszcze nie upłynął, II. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zawierającego odniesienia się do zarzutu strony naruszenia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, to jest głównego zarzutu strony skarżącej, a co za tym idzie uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować nie rozpoznaniem jej istoty, w efekcie czego Sąd dopuścił się rażącej wadliwości w ustaleniu stanu faktycznego do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 P.p.s.a. Wniósł także na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 16 maja 1982 r. Prawa o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w związku z art. 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w związku z § 18 pkt 1 ppkt 2 w związku z pkt 1a lub c przytaczanego rozporządzenia o zasądzenie na jego rzecz z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej należnej kwoty oraz należnego od tej kwoty podatku VAT 22%. Na podstawie § 20 w/w rozporządzenia oświadczył, że koszty nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zarówno organy podatkowe jak też Sąd pierwszej instancji wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. została doręczona skarżącemu w dniu 31 lipca 2008 r. oraz że odwołanie od powyższej decyzji zostało przez podatnika nadane w dniu 20 sierpnia 2008 r. tj. z uchybieniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 162 i art. 169 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z treści odwołania podatnika wynika, że istniały przesłanki do wezwania strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższy zarzut jest oczywiści bezzasadny. Organy podatkowe nie miały bowiem obowiązku wzywania podatnika do uzupełnienia odwołania poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. W decyzji z dnia 30 lipca 2008 r. Burmistrza S. odmawiającej podatnikowi umorzenia zaległości w podatki od nieruchomości znajduje się pouczenie, z którego wynika, że odwołanie od powyższej decyzji należy wnieść w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu, niezależnie czy jest to uchybienie jednodniowe czy też jednomiesięczne, powoduje identyczny skutek w postaci bezskuteczności odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) – por. Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010 – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, str. 926). Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, aby uchybiony termin został stronie przewrócony muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: 1) zainteresowany musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten winien być złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody do jego wniesienia, 3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynność, dla której był ustanowiony przywrócony termin, 4) uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu brak swojej winy. W rozpoznawanej sprawie nie budzi zastrzeżeń fakt, że podatnik otrzymał decyzję Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. w dniu 31 lipca 2008 r., co też poświadczył własnoręcznym podpisem na druku "potwierdzenia odbioru". W decyzji znajduje się pouczenie, z którego wynika, że od tej decyzji przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie czternastu dni od jej otrzymania za pośrednictwem organu wydającego decyzję. Natomiast odwołanie zostało przez podatnika złożone w dniu 20 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu, określonego art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Składając odwołanie po terminie podatnik nie złożył wcześniej, ani jednocześnie, wniosku o przewrócenie uchybionego terminu, co uzasadniało wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 18 listopada 2008 r. (mylnie wskazano rok 2006), postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Wprawdzie w art. 162 Ordynacji podatkowej przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, wniesioną w terminie, w której obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie to nastąpiło nie z jego winy. Wniosku o przywrócenie terminu podatnik nie złożył wobec czego oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 162 Ordynacji podatkowej. Natomiast w przepisie art. 169 Ordynacji podatkowej normodawca określa zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania. Przepis ten nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych. Należą do nich: 1) niewskazanie adresu zamieszkania, siedziby, prowadzenia działalności, 2) brak innych wymagań co do treści (brak podpisu, pełnomocnictwa, określenia zarzutów, istotę i treść żądania). Z całą pewnością nie stanowi braku formalnego odwołania brak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, o którym to środku strona została prawidłowo pouczona. Należy wskazać, że sprawa o przywrócenie terminu jest odrębną sprawą administracyjną. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, zaś jego uzasadnienie odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. bowiem wskazano w nim zarówno podstawę rozstrzygnięcia jak też przedstawiono w sposób logiczny jego uzasadnienie. Z tego tez względu, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu Sąd określił w wysokości wynikającej z § 18 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. nr 163 poz. 1348.).