II OZ 1229/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. w upadłości w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 343/06 w zakresie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi L. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 1998 r., zn. Kol. Odw. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi L. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 1998 r., zn. Kol. Odw. [...] w oparciu o art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) z uwagi na niewykonanie przez uczestnika w terminie zarządzenia sądu. Syndyk Masy Upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości w K. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, iż zobowiązany uczestnik postępowania D. M. (już po wydaniu w/w postanowienia) wykonał zarządzenie sądu. Postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. Sąd odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego stwierdzając, że postanowienie z dnia 27 marca 2008 r. nie zostało doręczone uczestnikom postępowania – A. O., W. O., S. P. i S. K. – gdyż osoby te zmarły. Ponieważ osoby te brały udział w postępowaniu administracyjnym, stały się uczestnikami postępowania sądowego, a zatem Sąd miał obowiązek zawieszenia postępowania, z uwagi na treść art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 12 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że D. M. wykonał zarządzenie sądu, jednakże pomimo tego, podjęcie postępowania, wobec zaistnienia dalszych przyczyn jego zawieszenia, nie jest możliwe. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka [...] zarzuciła naruszenie art. 128 § 1 Prawa postępowaniu przed sadami administracyjnymi przez błędne uznanie, że nie zachodzi przyczyna podjęcia postępowania oraz naruszenie art. 33 § 1 tej ustawy przez błędne ustalenie kręgu uczestników postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skoro Sąd zawiesił postępowanie w oparciu o art. 125 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to powinien je podjąć z urzędu, gdy uczestnik wykonał zarządzenie, a dopiero następnie zbadać, czy zachodzą ewentualnie kolejne, inne przyczyny do zawieszenia postępowania. Ponadto wskazano, że podane przez Sąd osoby zmarłe nie miały statusu strony w tym postępowaniu, bowiem osoby te nie były już właścicielami działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości, której dotyczyła inwestycja, a tym samym nie miały interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 1 wskazywanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie zostało wszczęte skargą L. G. i B. G. w 1998 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 1998 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W wyniku rozpoznania wniesionych skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r. (sygn. akt OSK 1390/04) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wydane następnie w dniu 27 lipca 2006 r. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zawieszeniu postępowania oraz kolejne postanowienie tego Sądu o zawieszeniu postępowania z dnia 26 lutego 2007 r. zostały uchylone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego – odpowiednio - z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1282/06 oraz z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II OZ 585/07. Naczelny Sąd Administracyjny już w postanowieniu z dnia 16 listopada 2006 r. wskazał, iż przesłanką uznania osoby za uczestnika postępowania sądowego jest konieczność spełnienia dwóch warunków, do których należy istnienie interesu prawnego w sprawie, a zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć strony/uczestnika postępowania może nastąpić dopiero po stwierdzeniu, że podmiot ten jest faktycznie uczestnikiem postępowania sądowego. W drugim postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obok zaistnienia przesłanki nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie z dnia 26 lutego 2007 r. o zawieszeniu postępowania należało uchylić także z innych względów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że krąg uczestników może ulec zmianie w trakcie postępowania – także w wyniku następstwa prawnego związanego z przejściem własności nieruchomości. Skoro interes prawny uczestników postępowania wywodzi się z prawa własności nieruchomości, których mogły dotyczyć skutki decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na działce sąsiadującej, to z chwilą, gdy własność ta przeszła na inne osoby, dotychczasowi właściciele tracą przymiot uczestników postępowania, ponieważ jego wynik nie dotyczy już ich interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał zatem Sądowi I instancji ustalenie kręgu uczestników postępowania z uwzględnieniem powyższych rozważań. Podejmując czynności w sprawie zarządzeniem z dnia 18 lutego 2008 r. asesor zobowiązał uczestników postępowania do przedstawienia odpisów ksiąg wieczystych i wskazania kiedy nabyli własność działek: nr [...] i nr [...] (A. R.-T., P. K.), nr [...] i nr [...] (D. M.) i nr [...] (Spółkę [...]). D. M. nie wypełnił zobowiązania Sądu w terminie, wobec czego Sąd zawiesił postępowanie. Odmawiając następnie podjęcia postępowania Sąd stwierdził, że A. O., W. O., S. P. i S. K. brali udział w postępowaniu administracyjnym, przez co stali się uczestnikami postępowania sądowego, a zatem Sąd z uwagi na treść art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 12 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miał podstaw do podjęcia postępowania. Tymczasem w obu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawie wskazywano, że status strony postępowania – zależny od posiadania interesu prawnego, jest związany z prawem własności nieruchomości, w związku z czym krąg uczestników postępowania może ulegać zmianie w trakcie postępowania. Jak podnosi Spółka we wniesionym zażaleniu oraz we wcześniejszych pismach w sprawie - osoby, które wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia odmawiając podjęcia postępowania nie są właścicielami działek sąsiednich wobec nieruchomości, której dotyczy inwestycja, w związku z czym nie mają interesu prawnego w sprawie. Należy zauważyć, że wskazywana w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. przyczyna zawieszenia postępowania ustała (zobowiązany D. M. wykonał zarządzenie). Jak wynika z akt sprawy nadal zachodzą wątpliwości, czy krąg uczestników postępowania został ustalony właściwie, zatem zawieszenie postępowania z powodu śmierci któregoś z uczestników będzie możliwe, gdy Sąd ustali, czy wskazanym osobom nadal przysługuje status strony (uczestnika) postępowania. Sąd uznał natomiast, że zmarłe osoby stały się uczestnikami postępowania sądowego, tylko dlatego, że brały udział w postępowaniu administracyjnym, tymczasem ze względu na skutki jakie niesie za sobą prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron postępowania, Sąd powinien wskazać z czego wywodzić należy interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym wskazywanych osób, tym bardziej, że postępowanie w sprawie toczy się od 1998 roku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.