II GZ 435/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 342/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu na prawo jazdy postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 342/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", odrzucił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 1 egzemplarza odpisu skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 1 odpisu skargi skarżący nadesłał za pośrednictwem platformy e-PUAP pismo z dnia 27 lipca 2022 r., do którego w formie dokumentu elektronicznego załączył skargę. Z akt sprawy wynika, że podpisem elektronicznym zostało podpisane tylko pismo przewodnie sporządzone w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP. Stanowiąca złącznik do tego pisma skarga nie została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i w związku z tym została odrzucona. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i wniół o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi z dnia 30 czerwca 2022 r. do rozpoznania, ewentualnie rozpoznanie tego zażalenia w trybie samokontroli na zasadzie art. 195 § 2 p.p.s.a. jako oczywiście uzasadnionego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 ppsa i w zw. z art. 48 § 1 ppsa objawiające się w błędnym uznaniu, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, określonych w wezwaniu jako "złożenie 1 odpisu skargi", bez wskazania że chodzi o podpisany odpis skargi, co dla osoby niebędącej profesjonalistą nie było dostatecznie sprecyzowane że chodzi o podpisany odpis skargi, oraz błędne uznanie, że skarżący nie załączył brakującego odpisu skargi i tym samym nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, podczas gdy skarżący nadesłał odpis skargi za pośrednictwem platformy e-PUAP w formie dokumentu elektronicznego, i taka forma, wobec złożenia oryginału skargi była wystarczająca do nadania sprawie dalszego biegu. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie. Z art. 37 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. W przedmiocie rozpoznawanej sprawy kwestią sporną pozostawało ustalenie, czy elektroniczne podpisanie pisma przewodniego sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę. W tej kwestii należy wskazać, że dnia 6 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy i argumentację przedstawione w powyższej uchwale, przyjmując je jako własne. W tym względzie, w przedmiocie rozpoznawanej sprawy należy przytoczyć fragment uzasadnienia, stanowiący o tym, że "Interpretacja dopuszczająca wnoszenie skargi w formie niepodpisanego załącznika do formularza pisma ogólnego jest sprzeczna nie tylko z celowościową wykładnią przepisów p.p.s.a., ale przede wszystkim z wykładnią językową tych przepisów. Z powołanych przepisów wynika, że podpisane powinno zostać pismo strony, a więc jej wnioski i oświadczenia składane poza rozprawą (art. 45 p.p.s.a.). Nie można zgodzić się z poglądami części orzecznictwa, które za niezasadne uznaje wzywanie do usunięcia braku formalnego podpisania skargi, skoro stanowiła ona załącznik do pisma ogólnego sporządzonego na formularzu platformy ePUAP, który został podpisany podpisem elektronicznym. Okoliczność, że na gruncie zasad technicznych systemu ePUAP skarga może stanowić załącznik do pisma ogólnego nie może mieć przeważającego znaczenia". Wobec powyższego, stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi T. K. - z uwagi na jej niepodpisanie – należało uznać za prawidłowe. Pismo ogólne zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze nie jest odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno brak podpisania skargi, jak i niedołączenie podpisanego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu stanowią braki formalne, które w przypadku nieuzupełnienia w zakreślonym terminie obligują do odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07