IV SA/Po 451/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu w sprawie II SA/Po 349/07, 1. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego A.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/B. Popowska UZASADNIENIE Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2007r. nr [...], w której Kolegium utrzymało w mocy wcześniejszą własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [....] z dnia [...] września 2002r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy kurnika o powierzchni 1800m2 p.uż. i obsadzie 80 DJP na działce nr [...] w miejscowości K. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy podpisana została przez te same osoby, które rozpoznawały sprawę po raz pierwszy. Skoro więc z mocy ustawy od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyłączony jest pracownik organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji, w związku z którą złożono tego rodzaju wniosek, zatem zaskarżona decyzja dotknięta była wadą w postaci naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 zd. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), stanowiącą podstawę wznowienia postępowania i uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto w odniesieniu do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W toku tego postępowania organ stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 kpa (bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu). Nadzwyczajny tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności charakteryzuje się tym, iż nie ma ono na celu merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej, dlatego wadliwe były wyjaśnienia organu, iż ponowne rozstrzygnie sprawy zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wypełniałoby przesłanki art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku kurnika. W wyniku skargi złożonej na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez A.W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) w dniu [...].03.2008r. wydało decyzję uchylającą własne decyzje z dnia [...].01.2008r. i z dnia [...].02.2007r. Kolegium analizując treść skargi i wydanego wyroku Sądu z dnia 05.12.2007r. uznało, że mimo oczywistej bezprzedmiotowości zarzutów podniesionych przez A.W. w stosunku do decyzji o warunkach zabudowy, niezbędne jest wszczęcie postępowania w sprawie ewentualnego stwierdzenia nieważności, po to aby odnieść się do tych zarzutów. Uprawomocnienie się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...].03.2008r. wydanej w trybie autokontroli spowodowało, iż Sąd działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, w dniu 2 października 2008r. wydał postanowienie sygn akt II SA/Po 270/08 umarzające postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...]. A.W. reprezentowany przez ojca Z.W. pismem z dnia 27 kwietnia 2009r. wniósł o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07. Organ administracyjny odpowiadając na skargę wskazał na fakt wszczęcia na mocy postanowienia z dnia 12.05.2009r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...] września 2002r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku kurnika o powierzchni 1800m2 p.uż. i obsadzie 80 DJP na działce nr [...] w miejscowości K. Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż zarzut bezczynności jest bezprzedmiotowy i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 §1 ppsa, zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy Z.W. pismem z dnia 14 stycznia 2009r. (k. 10 akt sądowych) wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07. Mając na uwadze fakt, iż Z.W. reprezentował syna A.W. w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uznać należy iż powyższe wezwanie złożone zostało przez stronę tego postępowania tj. A.W. Tym samym stwierdzić należy, iż skarżący dochował warunków koniecznych do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07 powodem uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2007r. nr [...] było naruszenie dyspozycji art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 zd. 2 kpa, stanowiące podstawę wznowienia postępowania i uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd w uzasadnieniu wskazał również organowi zasady prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nakazując organowi uwzględnić zawarte w uzasadnieniu wskazówki dotyczące zasad prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy. Oznacza to, iż organ prowadząc ponownie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu miał obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z wytycznymi Sądu i zachowaniem terminów przewidzianych w art. 35 kpa., których bieg rozpoczyna się z dniem doręczenia organowi akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt doręczenia w dniu 23 stycznia 2008r. (vide potwierdzenie odbioru k. 78 akt sądowych sygn akt II SA/Po 349/07) akt administracyjnych wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu z dnia 05.12.2007r., stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] dochowało terminu obligującego organ do załatwienia sprawy po wydaniu wyroku uchylającego decyzję wydaną po ponownym rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Zwrócić należy jednak uwagę na fakt, iż w/w decyzja z dnia [...] stycznia 2008r. została ostatecznie uchylona decyzją Kolegium z dnia [...].03.2008r., w której uchylono zarówno decyzję [...] stycznia 2008r. jak i własną decyzję z dnia [...].02.2007r., w następstwie czego postępowanie zostało cofnięte do etapu rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności. Od tego czasu organ nie prowadzi żadnych czynności w sprawie, naruszając poprzez zaniechanie postępowania ogólnym zasadom postępowania nakazującym organom administracji działanie wnikliwe i szybkie (art. 12 kpa) jak i wytycznym Sądu, nakazującemu Kolegium będącemu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] organem I i II instancji (art. 127 §3 kpa w zw. z art. 157 kpa) załatwienie sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. będące w przedmiotowej sprawie organem I i II instancji na skutek uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2008r. wydanej po wyroku Sądu i nie zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie w obowiązującym terminie pozostaje bezczynnym wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2007r. sygn akt II SA/Po 349/07. W tych okolicznościach co do zasady żądanie skarżącego o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa). Mając więc na uwadze fakt złożenia przedmiotowej skargi w dniu 27 kwietnia 2009r. za bezzasadny uznać należy wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., który odpowiadając na skargę wskazał na fakt wszczęcia na mocy postanowienia z dnia [...].05.2009r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Nie ma wpływu na przedmiotową skargę także fakt wydania przez Kolegium decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [..] z dnia [...] września 2002r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy kurnika o powierzchni 1800m2 p.uż. i obsadzie 80 DJP na działce nr [...] w miejscowości K. Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 19 lutego 2009r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008 r. i w drugim półroczu 2008 r. (Monitor Polski z 24 lutego 2008r. nr 11 poz. 138) przeciętne wynagrodzenie miesięczne wynosiło 2.578,26 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 25.782,60 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Sprawa dotyczyła trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji (stwierdzenia nieważności) a więc spraw o znacznym ciężarze gatunkowym. Zwrócić należy jednak uwagę, iż organ miał wytyczne Sądu co do zasad prowadzenia postępowania w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku będzie grzywna w wysokości 3000 zł. Orzeczenie o grzywnie oparto na art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa, a rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania na art. 200 ppsa. /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/ I. Kucznerowicz ja