II SAB/Kr 90/07

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego z urzędu. UZASADNIENIE W dniu [...] października 2007r. B. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu swego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podnosi, iż zarówno skarżący jak i jego żona są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi. Wydatki na leczenie i opiekę nie pozwalają na zgromadzenie funduszy dla opłacenia kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż rodzina utrzymuje się z emerytury wnioskodawcy w wysokości 1 774 zł oraz emerytury żony strony skarżącej w kwocie 2 214 zł. A zatem łączne dochody rodziny wynoszą 3 988 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada mieszkanie o pow. 48,25 m2 . Wnioskodawca wykazuje także zgromadzone środki pieniężne w wysokości 17 957 zł. Nie wykazuje natomiast faktu posiadania cennych ruchomości. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał w sposób skuteczny i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu, w obecnej sytuacji majątkowej skarżącego, biorąc pod uwagę fakt, iż rodzina posiada stały dochód w wysokości 3 988 zł, jest on w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Skarżący wnosząc skargę do Sądu musi się liczyć z tym, iż będzie zobligowany do uiszczania stosownych należnych kosztów sądowych, a zatem winien w planowaniu swojego budżetu domowego przewidzieć również środki finansowe na ten cel. Skarżący podniósł co prawda, iż ponosi duże koszty związane z utrzymaniem czy leczeniem, natomiast twierdzeń tych nie poparł żadnymi dokumentami je potwierdzającymi. Skoro zaś strona nie udokumentowała w jakikolwiek sposób wydatków związanych z zakupem leków, argument ten nie może mieć wpływu na ocenę jej stanu majątkowego. Ponadto Sąd stwierdza, iż wnioskodawca wykazuje oszczędności rzędu 17 957 zł, które znacznie przewyższają wysokość wpisu sądowego od złożonej skargi. Posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza możliwość przeniesienia na Skarb Państwa kosztów prowadzenia procesu sądowego. Wnioskodawca bowiem ma środki pieniężne, z których może pokryć należne wydatki sądowe. W związku z powyższym, Sąd nie uznał zwolnienia strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych za uzasadnione. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, Sąd uznał, iż skarżący również nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia ewentualnego kwalifikowanego zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Tym bardziej, iż zgodnie z art. 246 par. 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle dokumentów znajdujących się z aktach sprawy, zdaniem Sądu, okoliczności te nie zostały w sposób nie budzący wątpliwości wykazane i uwiarygodnione. W tym miejscu należy także podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowość, treść i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadająca wykształcenia prawniczego. Z uwagi bowiem na regulacje zawarte w art. 134, a także w art. 140 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie mają uzasadnienia obawy stron, że bez udziału profesjonalnego pomocnika nie będą w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).