II OZ 1083/09

SENTENCJA Dnia 8 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2009 roku sygn. akt II SA/Po 650/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] czerwca 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 października 2009 roku odmówił A.K. przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] czerwca 2009 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła, wraz ze skargą, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku podała jedynie, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i małoletnim synem. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 103 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 11,83 ha. Oświadczyła, że jedynym jej dochodem jest zasiłek wychowawczy w kwocie 400 zł. W oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) wnioskodawczyni została zobowiązana do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 10 września 2009 r. podał, że wszelkie dokumenty do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów zostały przesłane bezpośrednio przez skarżącą do Sądu. Skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że niewystarczające dla rozpatrzenia wniosku jest podanie, że jedynym dochodem rodziny jest zasiłek wychowawczy w kwocie 400 zł w sytuacji, gdy jednocześnie osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy podała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 11,83 ha i nie wyjaśniła, czy i przez kogo na nieruchomości tej jest prowadzona produkcja rolna oraz czy z tego tytułu jej rodzina uzyskuje dochody. Wnioskodawczyni w żaden sposób nie ustosunkowała się także do doręczonego jej w trybie art. 255 p.p.s.a. wezwania. W ocenie Sądu pozostawienie wezwania z dnia 2 września 2009 r. bez odpowiedzi wskazuje, że wnioskodawczyni uchyla się od ciążącego na niej obowiązku wykazania, iż zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy. Tym samym niemożliwe stało się rozważenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zarzuciła, że stanowisko Sądu I instancji jest błędne. Ewentualne spieniężenie nieruchomości jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. Wskazała, że przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy powinny uwzględniać bieżące wydatki i dochody skarżącej. W sytuacji, gdy nie uzyskuje ona realnych korzyści z nieruchomości, nie można zakładać, że posiada majątek gwarantujący jej utrzymanie i jednoczesne uiszczenie opłaty sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, nie publ.). Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśniła ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Brak jakiejkolwiek reakcji strony skarżącej na skierowanie do niej wezwanie, uniemożliwił dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny jej sytuacji finansowej i rodzinnej. Przy czym na pełną aprobatę zasługuje samo wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, bowiem na taką ocenę nie pozwalał również załączony do skargi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Całkowicie niezrozumiałe pozostają argumenty podnoszone w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się by Sąd I instancji opierał swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że skarżąca może uzyskać środki na pokrycie kosztów postępowania ze sprzedaży posiadanych nieruchomości. Ponownego podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.