II SA/Wa 1180/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. UZASADNIENIE Starosta O. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o utracie przez J. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2009 r. z uwagi na niestawienie się bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ poinformował ponadto, iż odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie 3 miesięcy od dnia niestawiennictwa w wyniku ponownej rejestracji. W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. podała, iż w wyznaczonym terminie nie stawiła się "ze względu na chorobę [...]" i jej nawrotu, załączając zaświadczenie lekarskie o kontynuacji od stycznia 2009 r. leczenia zalecanego przez Instytut [...] w W. oraz oświadczenie matki o stanie zdrowia córki, wraz ze skierowaniem na rehabilitację [...]. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., działając na podstawie art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 oraz art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że J. C., rejestrując się w dniu [...] stycznia 2009 r. w charakterze osoby bezrobotnej, przyjęła na siebie wszystkie wynikające z tego faktu obowiązki, w tym również określony w art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach. Taką informację zainteresowana otrzymała, potwierdzając podpisem jej odbiór w dniu rejestracji. Ponadto własnoręcznym podpisem bezrobotna potwierdziła w dniu [...] lutego 2009 r. przyjęcie do wiadomości terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy w dniu [...] marca 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził, iż bezspornie J. C. nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie do urzędu i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Wskazał, że przyczyną niestawiennictwa może być np. choroba, jednakże okres niezdolności do pracy musi być udokumentowany przez bezrobotnego odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Organ powołał się na przepis art. 80 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zamkniętych ośrodkach odwykowych, są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym w odrębnych przepisach, a nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego. Organ odwoławczy podniósł, że dołączona do odwołania kserokopia skierowania do poradni [...] z dnia [...] marca 2009 r., wystawionego przez lekarza [...] oraz zaświadczenie wystawione w dniu [...] kwietnia 2009 r. o kontynuowaniu od stycznia 2009 r. leków zaleconych przez Instytut [...], nie spełniają wyżej określonego wymogu, by mogły być uznane za usprawiedliwiające nieobecność strony w wyznaczonym terminie. Kontynuacja leczenia od stycznia 2009 r. nie jest bowiem jednoznaczna z niezdolnością do pracy, tym bardziej że bezrobotna, rejestrując się w dniu [...] stycznia 2009 r., potwierdziła pełną gotowość do jej podjęcia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. wniosła o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu powołała się na [...] w dniu [...] lutego 2009 r. oraz konieczność uczęszczania na zabiegi [...] od [...] marca 2009 r. do [...] marca 2009 r. Podała również, że [...] grudnia 2008 r. wyszła ze szpitala, cierpi na schorzenie o charakterze nawrotowym i w związku z tym do kilku miesięcy po wyjściu ze szpitala pacjent ma prawo czuć się nie w pełni zdrowy. Z tego względu nie była w stanie powiadomić urzędu o swoim niestawiennictwie, wskazała przy tym, że nie wzięła zwolnienia chorobowego, a jedynie zaświadczenie o [...]. Skarżąca wskazała też na nawrót choroby [...] od [...] kwietnia do [...] czerwca 2009 r. Do skargi załączyła potwierdzenie z pogotowia, skierowanie na rehabilitację, zwolnienie z nawrotem choroby [...] oraz wypis ze szpitala z grudnia 2008 r. w związku ze [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana wedle tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), w myśl którego starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Z treści powołanego przepisu wynika w sposób bezsporny jedynie to, że w przypadku nieuzasadnionego niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, bezrobotny traci status osoby bezrobotnej z dniem, w którym miał się stawić w urzędzie pracy. Nieuprawnione jest natomiast stanowisko, iż również 7-dniowy termin, o którym mowa w omawianym przepisie, należy liczyć od dnia wyznaczonego jako dzień stawienia się w urzędzie. Nie można bowiem wykluczyć, iż zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca stawiennictwo w wyznaczonym dniu, uniemożliwiała także, w toku jej trwania, powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że 7-dniowy termin określony w ww. przepisie, rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przyczyny niestawiennictwa, a tym samym także od ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonania przedmiotowego powiadomienia. Błędne było więc w tej sytuacji uznanie przez organ pierwszej instancji, który wydał decyzję o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej już [...] kwietnia 2009 r., iż wobec upływu 7-dniowego terminu określonego w omawianym przepisie, liczonego od wyznaczonej daty stawiennictwa, czyli [...] marca 2009 r., należało orzec wobec niej tak niekorzystne konsekwencje. Zauważyć ponadto należy, iż postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, toczy się według reguł określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Oznacza to, że organ administracji publicznej, orzekający w takich sprawach, obowiązany jest w pierwszej kolejności do przestrzegania zasad ogólnych k.p.a. Winien zatem stosować się do uregulowanej w art. 7 k.p.a., zasady prawdy obiektywnej, czyli stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Musi także przestrzegać ustanowionej w art. 9 k.p.a. zasady udzielania informacji, czyli należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a nadto czuwać, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Trzeba także podnieść, iż organ administracji publicznej związany jest regułami dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego uregulowanymi w rozdziale 4 k.p.a. I tak, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zatem formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie w oparciu o określony środek dowodowy, zaś rola organu ogranicza się wyłącznie do oceny dowodów przedłożonych przez stronę postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej uchybiły zarówno ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, jak i regułom postępowania dowodowego, zaś uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Bezsporne jest bowiem, że J. C. jest osobą chorą, a nadto jej choroba ma szczególny charakter. Jest to bowiem [...], przejawiająca się nawrotami, w trakcie których chory traci kontakt z otaczającym go światem i nie ma możliwości racjonalnego kierowania swoim postępowaniem. W odwołaniu skarżąca przedstawiła wyjaśnienia, poparte dokumentami, z których wynikało, iż nie była w stanie wykonać obowiązku określonego w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Tymczasem organ odwoławczy nie podjął żadnych działań zmierzających do zweryfikowania powyższych twierdzeń skarżącej. Ograniczył się jedynie do podania, że przedstawione przez skarżącą kopie dokumentów nie odpowiadają wymogom określonym w art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by zażądał od niej przedłożenia zaświadczenia zgodnego z powyższymi wymogami, czyli na druku ZUS ZLA. Jest to szczególnie istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, w której stroną jest osoba cierpiąca na [...]. Sąd podziela ponadto prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym dniu w urzędzie pracy może być wykazane wszystkimi środkami dowodowymi, o których mowa w art. 75 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 1993 r., sygn. akt II SA 1022/93, ONSA 1994/3/115). Co prawda orzeczenie to zapadło pod rządami nieobowiązującej już ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.), jednakże teza w nim zawarta pozostaje aktualna również w obecnie obowiązującym stanie prawnym. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji winny wnikliwie przeanalizować, przy zastosowaniu środków dowodowych przewidzianych w przepisach k.p.a. oraz mając na względzie specyficzny stan zdrowotny skarżącej, czy zostały spełnione przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkujące pozbawieniem jej statusu osoby bezrobotnej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.