II GZ 354/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1115/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. w W. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. w W. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca we wniesionej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na wysokość uzyskiwanych dochodów. Wniosek ten nie został uzasadniony, jedynie w treści skargi, odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), strona wskazała, że jako firma audytorska o statusie prawnym związku rewizyjnego prawa spółdzielczego, nie jest spółką, której statutowym celem jest działanie dla osiągnięcia zysku. Skarżąca wskazała, że działa na rzecz zrzeszonych członków i statutowo jej działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysku. Dochody skarżącej kształtują się na poziomie 20-30 tyś. zł rocznie, a zatem nałożona na nią kara pieniężna, jej zdaniem jest nieproporcjonalna do osiąganego dochodu i wbrew uzasadnieniu decyzji wpływa na sytuację finansową skarżącej, stanowiąc około połowy osiąganych dochodów. WSA w Warszawie odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że w złożonym wraz ze skargą wniosku strona nie wyjaśniła w sposób należyty i przekonujący, dlaczego wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną, spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, skarżąca ograniczyła się jedynie do złożenia wniosku z uwagi na wysokość uzyskiwanych dochodów, które kształtują się na poziomie 20-30 tyś. zł rocznie, która to okoliczność wynika ze skargi. Sam wniosek z kolei, zdaniem WSA, nie został w żaden sposób uzasadniony. Strona nie przedstawiła również żadnych dowodów przedstawiających jej obecną sytuację majątkową i finansową, co nie pozwalało w szczególności na określenie wartości majątku skarżącej na dzień złożenia wniosku, w tym wartości środków pieniężnych i innych aktywów, których upłynnienie pozwoliłoby na zapłatę kary pieniężnej. Sąd I instancji podniósł, iż dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, na czym polegać i z czego wynikać będą trudne do odwrócenia skutki oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) W uzasadnieniu zażalenia powielono argumentację przedstawioną w skardze, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca podkreśliła również, że zgodnie z art. 240 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 275), celem związku jest zapewnienie zrzeszonym bankom spółdzielczym pomocy w ich działalności statutowej, a ponadto wspieranie banków spółdzielczych w ich rozwoju. Skarżąca wskazała, że związki rewizyjne różnią się od związków gospodarczych, o których mowa w art. 243 Prawa spółdzielczego, ponieważ celem związków gospodarczych jest prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz lub w interesie zrzeszonych spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Z konstrukcji powołanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania wystąpienia wymienionych w nim zagrożeń, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie wykazała, że wykonanie decyzji mogłoby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem nie przedstawiła okoliczności przemawiających za zasadnością zastosowania tej instytucji. W przedmiotowym wniosku nie uprawdopodobniono zatem okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej z decyzji kwoty 14.363 zł doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu związkowi znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Informacje w tym zakresie nie wynikają również z akt sprawy. To, że egzekucja określonej kwoty pieniężnej prowadzi w swych skutkach do uszczuplenia środków majątkowych dłużnika, jest oczywiste, jednak przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. Dla oceny, czy skutkiem wykonania decyzji będzie wyrządzenie skarżącej szkody, którą można by uznać za znaczną w jej przypadku, niezbędne jest odniesienie należnej z decyzji kwoty do całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W sprawie niniejszej możliwość takiej analizy nie zachodzi z powodu nieprzedłożenia stosownych dokumentów i oświadczeń obrazujących aktualną kondycję finansową wnioskodawcy. Brak jest dokumentów, które uprawdopodobniałyby rzeczywisty stan majątkowy zdolność płatniczą strony skarżącej. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że strona nie zobrazowała w sposób pełny swojej sytuacji finansowej. Wraz ze skargą, w której sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, strona nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na faktyczną sytuację majątkową związku, zaś co do samego wniosku nie przedstawiono w zasadzie żadnego uzasadnienia odnoszącego się do realnego zagrożenia ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Sądowi I instancji orzekającemu w sprawie przedmiotowego wniosku nieznane były zatem dane wskazujące na aktualną sytuację finansową strony skarżącej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został pozbawiony możliwości oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i zasadnie wskazał w uzasadnieniu, że skarżąca miała obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów źródłowych, celem wykazania okoliczności powołanych we wniosku. Podkreślić należy, że z samej okoliczności podnoszonej zarówno w zażaleniu, jak i w skardze, iż skarżący związek, zgodnie ze swą działalnością statutową nie jest nastawiony na osiąganie zysku, nie można w żaden sposób wywnioskować, w jakim stopniu wyegzekwowanie należności, wynikającej z nałożonego w ramach kary pieniężnej zobowiązana, wpłynie na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym należało uznać, że strona nie wykazała, iż zachodzi w stosunku do niej ryzyko wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.