II SA/Po 223/21

SENTENCJA Dnia 21 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 roku sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] odmówiono przyznania R. F. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią- K. K.. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji przywołując treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał komu w pierwszej kolejności przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Dalej podniesiono, że zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ podniósł również, że kolejna przesłanka do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zawarta jest w art. 17 ust. 1 b, która mówi, że w/w świadczenie przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Analizując zgromadzone w sprawie dokumenty i sytuację rodziny wnioskodawczyni, organ ustalił, że rodzice K. K. nie żyją. K. K. ma troje dzieci, w tym: - córkę G. B., która jest emerytką, pobiera świadczenie z ZUS; - córkę R. K., która zamieszkuje i pracuje na terenie [...]; - syna T. K., którego adres pobytu nie jest znany, nie utrzymuje On kontaktu z matką. Organ wskazał, że dzieci, które K. K. posiada w pierwszym stopniu są zobowiązane w pierwszej kolejności do podjęcia się sprawowania tej opieki nad chorą matką. Ponadto organ skonstatował, że osoba wymagająca opieki, czyli K. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od [...] sierpnia 2014r. jednak bez określenia wieku powstania niepełnosprawności, warunkującego przyznanie/odmowę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego w ocenie organu I instancji, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdyż: 1) osoba wymagająca opieki nie spełnia warunku powstania niepełnosprawności przed 18. rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia; 2) K. K. ma zdrowe dzieci, które w pierwszym stopniu są spokrewnione z osobą wymagającą opieki i dlatego są zobowiązane w pierwszej kolejności do podjęcia się sprawowania tej opieki nad niepełnosprawną matką. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła R. F.. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako SKO lub Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności SKO zgodziło się z odwołującą, że organ I instancji błędnie przyjął, że podstawą odmowy przedmiotowego świadczenia może być przepis art. 17 ust. 1b ustawy. Kolegium nie podzieliło natomiast zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1a ustawy. SKO wskazało, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, iż wnioskodawczyni jest wnuczką wymagającej opieki K. K., natomiast przy życiu pozostają dzieci tej osoby i to w pierwszej kolejności one są zobowiązane do alimentacji na rzecz matki. Nie ma przy tym znaczenia to, że z jakichkolwiek nawet przyczyn pozostających poza zapisem ustawowym nie mogą one podjąć opieki nad matką. Kolegium przytoczyło treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt: II SA/Ol [...], zgodnie z którym: "okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Z unormowaniami tymi koresponduje art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Tym samym przepisy te, w konfrontacji z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania". Kolegium zwróciło też uwagę, iż pojęcie "osoba nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi [alimentacyjnemu] z przyczyn oczywistych nie obejmuje sytuacji "zwykłej niemożności" sprawowania opieki z przyczyn wynikających np. z pozostawania w zatrudnieniu lub też odległym zamieszkiwaniem. Wszak owa pomoc polegać może nie tylko na osobistym sprawowaniu opieki ale na powierzeniu jej opiekunom zawodowym i pokrywania z tego tytułu kosztów. Skargę na powyższą decyzję SKO w K. wywiodła do Sądu R. F. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuczki, będącej jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez zstępnych niepełnosprawnej, którzy nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W ocenie skarżącej wykładnia językowa art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez organ II prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy, ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną babcią. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.- dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że powołane przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą ubiegającą się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką. Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 t.j., zwanej dalej "k.r.o.") i polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy rzecz ujmując, w świetle tych przepisów obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o. Przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy w konfrontacji z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a cyt. ustawy. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Stąd też zgodzić należy się z organem odwoławczym, że to dzieci w pierwszej kolejności zobowiązane są do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń, o jakich mowa w art. 132 k.r.o., może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby zobowiązane. Z niezakwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagająca opieki K. K. ma troje dzieci, zaś Skarżąca jest jej wnuczką, a zatem osobą spokrewnioną w drugim stopniu. Powyższe oznacza, że aby zaktualizował się jej obowiązek alimentacyjny wobec babci, to po stronie dzieci osoby wymagającej opieki muszą wystąpić niezależne od nich obiektywne okoliczności uniemożlwiające realizację obowiązku alimentacyjnego. Zatem warunkiem niezbędnym do takiej oceny jest ustalenie, że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą zajmować się swoim rodzicem. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że po stronie dzieci niepełnosprawnej nie zachodzą takie przeszkody. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważa argumentacja skargi. Powołanie się przez Skarżącą na niemożność sprawowania opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na ich zatrudnienie, czy nieutrzymywanie kontaktu nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Zauważyć należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na osobistych staraniach, ale także na wypłacie niezbędnych środków. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych, jeżeli zabezpieczy ona w należyty sposób interesy uprawionego. Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałby bowiem niczym nieuzasadnione przerzucenie na organy państwa kosztów związanych z opieką na niepełnosprawną osobą, w sytuacji gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.o. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 306/21 czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1008/20, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych też względów rację ma organ odwoławczy, że sam fakt pobierania przez córkę niepełnoprawnej świadczenia emerytalnego nie stanowi o istnieniu obiektywnych przyczyn braku możliwości zajmowania się swoim rodzicem. Również wykonywanie pracy zawodowej poza granicami Polski nie wyklucza możliwości wsparcia finansowego wobec matki. Brak zainteresowania w kwestii opieki nad niepełnosprawnym rodzicem także nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. Reasumując, nie można przyznać świadczenia członkowi rodziny spokrewnionemu w dalszym stopniu z osobą wymagająca opieki, gdy zobowiązani w pierwszej kolejności nie chcą dostarczać środków pieniężnych czy zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny. Nie są to bowiem przyczyny niezależne od nich i ich woli, a tylko takie zwalniają z obowiązku alimentacyjnego. W wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1700/12 (LEX nr 1291354) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba - w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy - uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo, gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a ustawy). Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób. O ile przy tym - z uwagi na konstytucyjne zasady równości czy sprawiedliwości społecznej - może okazać się celowym - w danym stanie faktycznym - przyjęcie, że uprawnionym do otrzymania omawianego świadczenia jest jeszcze inna - niż wymienione expressis verbis w ustawie - kategoria członków szeroko rozumianej rodziny (por.: np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, OTK-A 2008/6/107), o tyle nie ma takiego uzasadnienia w stosunku do zmiany porządku kolejności nabywania obowiązku alimentacyjnego przez krewnych osoby uprawnionej do pomocy. To nie rodzina bowiem decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu, zawarte w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 2161/20, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Również w wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1115/19 NSA wskazał, że tylko obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą jej wymagającą mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie z dalszym stopniem pokrewieństwa, sprawującej faktyczną opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności (wyrok dostępny w CBOSA). Sąd poglądy te w pełni podziela, i choć nie kwestionuje faktycznego sprawowania przez Skarżącą opieki nad babcią i jej zaangażowania, to jednak stwierdza, że nie należy ona do kręgu osób uprawionych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy, gdyż nie zaistniały okoliczności, które pozwoliły by zaktualizować jej obowiązek alimentacyjny względem babci i odstąpić od zasady przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem osób najbliższych. Nie występują bowiem obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki nad K. K. co najmniej przez córki, których miejsca pobytu są znane i które nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. W realiach kontrolowanej sprawy podkreślić należy, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co oznacza, iż osoba uprawniona do niego, jak w niniejszym przypadku chociażby pracująca za granicą córka wymagającej opieki niepełnosprawnej, może podjąć decyzje o rezygnacji z wykonywanej pracy zarobkowej, celem sprawowania opieki nad matką. Okoliczności, iż wyboru takiego nie dokonuje i decyduje się w dalszym ciągu wykonywać pracę zarobkowa uniemożliwiającą jej sprawowanie tej opieki nie powoduje, iż przestaje ciążyć na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki, a prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przechodzi na kolejne osoby inne niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w tym na wnuczkę. Wnuczka osoby wymagającej opieki w takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie sytuacji faktycznej dobrowolnie zastępuje w wykonywaniu opieki osoby zobowiązane do alimentacji spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Zauważyć zaś należy, iż regulacja ustawowa świadczeń rodzinnych adresowanych do opiekunów niepełnosprawnych członków rodziny została ukształtowana w sposób, który przewiduje wsparcie rodziny także w sytuacji, gdy inna osoba, niż spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, rezygnuje z zatrudnienia celem sprawowania opieki, a osoby spokrewnione w pierwszym stopniu nie legitymują się stosownym orzeczeniem, przez co opiekun nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. O przewidziany między innymi dla takich sytuacji przez ustawodawcę specjalny zasiłek opiekuńczy, przy spełnieniu przesłanek dochodowych, skutecznie ubiegać się może bowiem każda osoba, na której zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmuje pracy zarobkowej lub rezygnuje z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., sygn. I OSK 475/21, dostępny w CBOSA). W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez Skarżącą zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.