II GSK 1967/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. L., W. L., T. L., L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 18/11 w sprawie ze skargi A. L., W. L., T. L., L. L. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 18/11, po rozpoznaniu skargi A. L., W. L., T. L., L. L. (dalej jako: skarżący) na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej, odrzucił skargę. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. adresowanym do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki skarżący zgłosili zwłokę R. Sp. z o.o. w zawarciu umowy przyłączeniowej. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes URE wezwał skarżących do sprecyzowania podania. W związku z brakiem odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2011 r. Prezes URE pozostawił podanie skarżących bez rozpoznania. W dniu [...] marca 2011 r. do organu wpłynęła odpowiedź skarżących na wezwanie, więc organ uznał, że dochowali terminu, a podanie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.). Kolejnym pismem (z dnia [...] marca 2011 r.) Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu z dniem [...] marca 2011 r. postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia przez R. Sp. z o.o. umowy przyłączeniowej. W dniu [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wpłynęła skarga na bezczynność Prezesa URE w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego umowy przyłączeniowej. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezesa URE do wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenie kosztów postępowania i wydanie postanowienia sygnalizacyjnego o jakim mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). W odpowiedzi Prezes URE wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę, gdyż jego zdaniem sądy administracyjne nie są właściwe rzeczowo do rozpatrywania spraw związanych z decyzjami wydawanymi przez Prezesa URE w przedmiocie określonym w art. 35 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, a tym samym nie są właściwe w przedmiocie rozpatrywania skarg na bezczynność organu w zakresie rozpoznania sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej (znajduje to podstawę prawną w art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy, zgodnie z którym od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów; postępowanie to toczy się według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego: Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Powyższe postanowienie skarżący w drodze skargi kasacyjnej zaskarżyli w całości. Wnieśli o uchylenie tegoż postanowienie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucili naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wnoszący tę skargę stwierdzili, że skarga na bezczynność powinna przysługiwać w każdym postępowaniu kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. W odpowiedzi Prezes URE wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności wymienione są enumeratywnie w § 2 art. 183 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej są w całości bezzasadne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W punktach 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. wymieniono te akty, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należą do nich: decyzje administracyjne, postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z cytowanego przepisu wynika, że sądy administracyjne są właściwe w rozpoznawaniu skarg na bezczynność organu tylko wtedy, gdy organ ma zakończyć postępowanie wydaniem jednego z aktów, o których mowa w pkt 1-4a. W każdym innym przypadku skarga na bezczynność co do zasady nie przysługuje, chyba że zgodnie z § 3 art. 3 przepisy ustawy szczególnej stanowią inaczej, czyli przewidują taką możliwość. Ustawą, która ma zastosowanie w sprawie jest Prawo energetyczne. Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł, że zgodnie z art. 30 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy odwołanie od decyzji Prezesa URE, wydanej na podstawie art. 35 ust. 3 (odmowa udzielenia koncesji), wnosi się do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, i toczy się ono w oparciu o przepisy k.p.c. Wspomniane przepisy jednoznacznie wyłączają kognicję sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zawierania umów przyłączeniowych z dwóch powodów: zawarcie umowy przyłączeniowej jest stosunkiem cywilnoprawnym, po drugie – do wszelkich postępowań sądowych z zakresu stosunków cywilnoprawnych stosuje się przepisy k.p.c. A zatem na gruncie Prawa energetycznego intencja prawodawcy jest czytelna, bowiem w kwestii możliwości wniesienia odwołania od decyzji Prezesa URE, wskazany środek zaskarżenia wnosi się do sądu powszechnego. Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego do postępowania przed Prezesem URE stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym trzeba mieć na uwadze, że Prezes URE prawidłowo, z wniosku strony, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej. Organ skorzystał także z art. 64 § 2 k.p.a. i zwrócił się do strony postępowania o precyzyjne określenie żądania zawartego we wniosku. Z uwagi na doprecyzowanie żądania przez stronę, organ wszczął postępowanie. Stąd też zarzucanie Prezesowi URE bezczynności jest w tej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadne. Stanowisko strony jest również niezasadne z tego powodu, że odwołanie od decyzji Prezesa URE może być wniesione nie do sądu administracyjnego, lecz do sądu powszechnego, mimo że postępowanie zakończone decyzją toczyło się w oparciu o przepisy k.p.a. Fakt, że toczyło się ono w trybie k.p.a. nie oznacza niejako "z urzędu", iż jego efekt w postaci rozstrzygnięcia w drodze decyzji jest zaskarżalny do sądu administracyjnego lub – w przypadku niewydania decyzji – że stronie przysługuje prawo do skargi na bezczynność organu administracji. Uprawnienie takie nie jest przewidziane w Prawie energetycznym, a przepisów p.p.s.a. nie stosuje się w odniesieniu do przedmiotowej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.