II SAB/Bk 59/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie opłaty składek członkowskich na rzecz spółki wodnej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. UZASADNIENIE S. D. wniósł skargę na bezczynność Starosty M. w sprawie braku podjęcia uchwały dotyczącej zróżnicowania składek członkowskich w Gminnej Spółce Wodnej "J" w K. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a artykułu 3 § 2 tejże ustawy, tj. decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy procesowej zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W związku z powyższym podkreślić trzeba, że spółki wodne działają na podstawie przepisów zamieszczonych w dziale VII ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145). Zgodnie z art. 170 § 1, 2, 3 i 5 tej ustawy członek spółki wodnej jest obowiązany do wnoszenia składek i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statucie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki. Wysokość składek i innych świadczeń na rzecz spółki wodnej powinna być proporcjonalna do korzyści odnoszonych przez członków spółki, w związku z działalnością spółki. Jeżeli uchwalone przez spółkę wodną zajmującą się utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych składki i inne świadczenia nie wystarczają na wykonanie przewidzianych na dany rok zadań statutowych, starosta może wystąpić do organów spółki o podwyższenie wysokości tych składek i innych świadczeń; jeżeli spółka wodna zajmująca się utrzymaniem urządzeń wykonanych przy udziale środków publicznych, mimo wystąpienia starosty, nie podjęła odpowiedniej uchwały, starosta może, w drodze decyzji, podwyższyć wysokość tych składek i innych świadczeń. Do egzekucji składek i świadczeń, o których mowa w ust. 1, na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. Zgodnie z art. 178 ustawy Prawo wodne, nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje starosta. Funkcję nadzoru nad działalnością tego typu spółek starosta wykonuje z urzędu, a nie na wniosek. W przypadku gdy norma prawa materialnego ustanawia zasadę oficjalności: wszczęcia postępowania z urzędu, wyłączając zasadę skargowości, jednostka nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania, a następnie zarzucać bezczynności organu. Brak podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania powoduje, że nie można skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu sprawy (vide: wyrok NSA z 7 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1314/06, opublikowane w Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że składka członkowska ma charakter świadczenia cywilnoprawnego a poddanie jej egzekucji administracyjnej nie pozbawia jej tego charakteru. Zgodnie z art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poddanie obowiązku egzekucji administracyjnej nie przesądza o wyłączeniu sporu, co do jego istnienia lub wysokości przed sądem powszechnym, jeżeli z charakteru obowiązku wynika, że do rozpoznania takiego sporu właściwy jest ten sąd (postanowienie SN z 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt II CK 481/03, LEX nr 271669). Kwestia dotycząca wnoszenia składek i ich wysokości przez członków spółki wodnej na jej rzecz ma charakter świadczenia cywilnoprawnego, co oznacza, że wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych. Mając powyższe na uwadze skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.