II OPP 11/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Miron Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. B.-D. i J. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2314/17 w sprawie ze skargi J. B.-D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. przyznać J. B.-D. i J. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumy pieniężne po 3 000 (trzy tysiące) złotych, 3. zalecić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie niezwłoczne przekazanie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargi kasacyjnej J. B.-D. i J. D., 4. zwrócić J. B.-D. i J. D. opłaty od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie po 200 (dwieście) złotych ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. UZASADNIENIE Skarga J. B.-D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią organu na skargę w dniu 10 października 2017 r. Zarządzeniem z dnia 16 października 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi. Skarżący wykonali to wezwanie w dniu 6 listopada 2017 r. i złożyli pismo procesowe. Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2017 r. sędzia sprawozdawca wezwał skarżących do nadesłania jednego odpisu pisma z dnia 6 listopada 2017 r. Skarżący wykonali to wezwanie 20 grudnia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 4 lipca 2018 r. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. Sąd oddalił skargę. W dniu 9 lipca 2018 r. skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i przesłanie im odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Uzasadnienie wyroku zostało przesłane skarżącym 11 września 2018 r. i zostało uznane za doręczone w dniu 28 września 2018 r. W dniu 29 października 2018 r. skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2018 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej oraz - po uzupełnieniu tych braków - polecił doręczyć odpisy skargi kasacyjnej pozostałym stronom postępowania. Braki zostały uzupełnione przez skarżących w dniu 8 grudnia 2018 r. W dniu 14 grudnia 2018 r. odpisy skargi kasacyjnej zostały wysłane do pozostałych stron postępowania. Przesyłka adresowana do Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. została zwrócona do Sądu 28 grudnia 2018 r. z adnotacją, że w budynku brak jest oddzielnego lokalu Wspólnoty. Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2019 r. sędzia sprawozdawca polecił przesłać ponownie tę przesyłkę na ten sam adres. Przesyłka ta została ponownie zwrócona Sądowi 21 lutego 2019 r. Zwrot listu poleconego przedstawiono do dekretacji sędziemu sprawozdawcy 30 września 2019 r. Zarządzeniem z dnia 15 października 2019 r. sędzia sprawozdawca polecił przesłać ponownie odpisy skargi kasacyjnej na adresy członków zarządu Wspólnoty. W dniu 5 listopada 2019 r. J. B.-D. i J. D. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2314/17. W skardze wniesiono o: stwierdzenie, że w postępowaniu, którego dotyczy skarga nastąpiła przewlekłość, wydanie Sądowi I instancji zalecenia przekazania akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od rozpoznania skargi, przyznanie na rzecz skarżących od Skarbu Państwa sumy pieniężnej po 15 000 zł, zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący wskazali, że w listopadzie 2018 r. przesłali do WSA w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku z dnia 4 lipca 2018 r. Braki skargi kasacyjnej uzupełnili w grudniu 2018 r. Do dnia dzisiejszego skarga kasacyjna nie została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazali, że sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, którą to decyzją organ nadzoru budowlanego pozwolił na użytkowanie budynku zbudowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Na skutek opieszałości Sądu skarżącym upłynie termin, w którym mogą wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko developerowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. B.-D. i J. D. na naruszenie ich praw do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2314/17 zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz. 75) przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 powołanej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się blisko 2 lata, w tym prawie rok trwa postępowanie międzyinstancyjne, a w zasadzie czynności związane z doręczeniem odpisu skargi kasacyjnej jednej ze stron postępowania. Mając na uwadze czas trwania tego postępowania i uchybienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy stwierdził, że w niniejszej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy, uwzględniając skargę, sąd na żądanie skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa, a w przypadku skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez komornika - od komornika, sumę pieniężną w wysokości od 2000 do 20 000 złotych. Wysokość sumy pieniężnej, w granicach wskazanych w zdaniu pierwszym, wynosi nie mniej niż 500 złotych za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę pieniężną wyższą niż 500 złotych za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania. Na poczet tej sumy zalicza się kwoty przyznane już skarżącemu tytułem sumy pieniężnej w tej samej sprawie. Sumy pieniężnej nie przyznaje się w razie uwzględnienia skargi wniesionej przez Skarb Państwa albo państwowe jednostki sektora finansów publicznych. Na podstawie powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny przyznał skarżącym - jako odpowiednie sumy pieniężne od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - po 3 000 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę znaczenie jakie sprawa ta ma dla skarżących oraz fakt, iż nie przyczynili się oni do wydłużenia czasu trwania postępowania w tej sprawie. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy zalecono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie niezwłoczne przekazanie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargi kasacyjnej J. B.-D. i J. D.. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie opłat od skargi na przewlekłość postępowania orzeczono na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.