II GZ 393/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia UAB R. z siedzibą w M., Litwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 843/18 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu uiszczonego wpisu w sprawie ze skargi UAB R. z siedzibą w M., Litwa na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Sz. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odrzucił skargę UAB "R." w M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. z dnia [...] czerwca 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowy oraz nakazał zwrot stronie skarżącej uiszczonego wpisu. Sąd I instancji podała, że w związku z wniesioną skargą na wymienioną decyzję, pełnomocnik UAB "R." w M. wezwany został, zarządzeniem z dnia 5 września 2018 r., do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu wraz z tłumaczeniem z języka litewskiego, z którego wynikałoby, że A. V. – udzielający pełnomocnictwa r.pr. P. S. do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, był uprawniony do działania w jej imieniu. W odpowiedzi, pełnomocnik w dniu 13 września 2018 r. skierował do Sądu pismo, w którym wyjaśnił, że dołączone do skargi pełnomocnictwo zawierało błąd pisarski bowiem wskazano w nim nazwisko osoby udzielającej pełnomocnictwa – A. V. podczas gdy pełnomocnictwo podpisał H. K.. Do pisma dołączono pełnomocnictwo udzielone przez H. K. oraz dokument sporządzony w języku litewskim wraz z jego tłumaczeniem, z którego wynika, że H. K. jest dyrektorem spółki UAB R. w M.. Sąd I instancji wskazując na art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi strona, jej pełnomocnik, nie uzupełniła stwierdzonego braku. W ocenie Sądu I instancji z nadesłanego dokumentu nie wynikało, że H. K., udzielający pełnomocnictwa r.pr. P. S. do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, był uprawniony do działania w imieniu skarżącej spółki. Sąd podkreślił, że przedstawiony przez pełnomocnika strony dokument potwierdzał jedynie, że wymieniony H. K. jest dyrektorem spółki, co w żadnym razie nie wskazuje, że jest uprawniony do jej jednoosobowej reprezentacji. Pełnomocnik nie dołączył przy tym żadnych dodatkowych dokumentów, z których wynikałby sposób reprezentacji spółki UAB "R." w M.. UAB "R." w M. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pakt 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, a to poprzez niezasadne przyjęcie, że wypis z rejestru nie wskazuje na umocowanie do działania w imieniu skarżącej przez H. K., w sytuacji gdy tylko ta podpisana na pełnomocnictwie osoba jest wskazana jako kierownik jednostki na załączonym urzędowym odpisie z rejestru (vadovas). Podnosząc ten zarzut storna skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie znajduje usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosowanie zaś do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Legły u podstaw zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji stan faktyczny nie jest sporny, pełnomocnik UAB "R." w M. wezwany został do usunięcia brak formalnego skargi poprzez przedłożenie dokumentu wskazującego na umocowanie do działania w imieniu spółki osoby, która udzieliła pełnomocnictwa r.pr. P. S.. Wymieniony pełnomocnik w odpowiedzi przedłożył, aktualne pełnomocnictwo procesowe wraz ze skróconym wypisem z Rejestru Osób Prawnych Republiki Litewskiej wraz z jego tłumaczeniem. Kwestią sporną jest w sprawie, czy Sąd I instancji zasadnie uznał, że przedłożone w ramach wykonania wezwania dokumenty wskazywały lub nie wskazywały, iż H. K. udzielając pełnomocnictwa r.pr. P. S. był umocowany do dokonania tej czynności w imieniu spółki. Istotnie z treści wypisu z Litewskiego Rejestru Osób Prawnych nie wynika w sposób jednoznaczny, jak w przypadku polskiego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), czy wskazana w nim jako kierownik (vadovas) osoba może być uznana za podmiot uprawniony do reprezentacji spółki. Nie oznacza to jednak, że założenia takiego nie można przyjąć a tym bardziej nie można zakładać, że tak nie jest. Mieć bowiem należy na uwadze, że strona skarżąca jest podmiotem powstałym i działającym w ramach systemu prawnego innego państwa. Z informacji jakie można powszechnie uzyskać odnośnie spółek prawa litewskiego, w tym spółek UAB - odpowiedników polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wynika że podstawowymi aktami prawnymi, które regulują działalności spółki typu UAB (spółka publiczna prywatna) są Kodeks Cywilny Republiki Litewskiej (LR CK) oraz Ustawa o akcyjnych spółkach Republiki Litewskiej (LR ABĮ). W spółce typu UAB nie ma obowiązku powoływania zarządu, ani rady nadzorczej. Jeżeli jest dwóch założycieli spółki sporządza się umowę, jeżeli jeden to traktat założycielski. Rejestracja w Rejestrze Osób Prawnych stanowiącym odpowiednik polskiego Krajowego Rejestru Sądowego jest podstawą rozpoczęcia działalności gospodarczej na Litwie. Do rejestracji konieczne jest przedstawienie umowy spółki lub aktu założycielskiego, gdy spółkę powołuje jedna osoba oryginału lub kopii potwierdzonej notarialnie, statutu spółki, protokółu z posiedzenia założycielskiego (wraz z załącznikami) lub pisemną decyzję jedynego założyciela. Jak zatem widać litewski odpowiednik polskiej spółki z o.o. podlega nieco innym, uproszczonym, regułom założenia i rejestracji. To samo można stwierdzić o dokumencie pochodzącym z Litewskiego Rejestru Osób Prawnych, jaki przedłożył pełnomocnik skarżącej spółki w związku z wezwaniem go do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można zatem przyjąć, że przedkładając urzędowy dokument, pochodzący z Przedsiębiorstwa Państwowego Centrum Rejestrów, pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że wymieniony w tym dokumencie pod pozycją kierownika (vadovas) H. K. nie był umocowany do reprezentacji spółki. Okoliczność taka może bowiem wynikać bezpośrednio z przepisów litewskiego prawa – Kodeksu cywilnego lub ustawy o stacyjnych spółkach, na co zwrócił uwagę autor zażalenia i co również wynikać może z powołanych powyżej informacji. Brak jest również jednoznacznych podstaw, w świetle treści powołanego dokumentu jak również podniesionej w motywach zażalenia okoliczności, że z wypisu z rejestru nie wynika aby w spółce działał organ wieloosobowy oraz do przyjęcia, że wymieniony w wypisie H. K. uprawniony jest do działania w imieniu skarżącej spółki. Reasumując, w stanie faktycznym sprawy gdzie pełnomocnik spółki przedłożył na wezwanie Sądu I instancji dokument pochodzący z organu państwowego, mający wskazywać na umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania spółki, przedwczesnym jest stwierdzenie wobec omówionych kwestii różnic regulacji prawnych dotyczących spółek w prawie litewskim i prawie polskim, do stwierdzenia, że pełnomocnik UAB "R." uchybił terminowi do uzupełnienia stwierdzonego przez Sąd braku formalnego skargi. W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie natomiast wezwanie pełnomocnika do przedstawienia dokumentu usuwającego wątpliwość odnośnie reprezentacji spółki wraz z przywołaniem podstaw prawnych prawa litewskiego, z których uprawnienia takie mogą wynikać, przy czym Sąd mieć będzie na uwadze możliwość weryfikacji tych informacji poprzez wystąpienie go Ministerstwa Spraw Zagranicznych o udzielenie stosownych informacji. Odnośnie sformułowanego w zażaleniu wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, wskazać należy, że brak jest podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 504/04).