I OZ 795/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 280/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dotyczących zaliczek alimentacyjnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 280/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dotyczących zaliczek alimentacyjnych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2011 r. skarżący - na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") - został wezwany do nadesłania oświadczenia wskazującego na źródło i wysokość dochodów umożliwiających mu ponoszenie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz oświadczenia wskazującego na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego ze względu na niezbędność poczynienia ustaleń w tym zakresie. Skarżący nie wykonał powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obowiązany jest opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga ustalenia sytuacji materialnej tej osoby z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości oraz stałych koniecznych wydatków ponoszonych na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też obowiązkiem strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Sad, oceniając oświadczenie majątkowe skarżącego złożone na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy oraz okoliczność nieuzupełnienia tego oświadczenia, stwierdził, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. W tym stanie rzeczy uznał, że brak jest przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie M.M. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił, że jego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach było wystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. W uzasadnieniu podniósł: "argument, że nie złożyłem wszystkich dokumentów o środkach utrzymania i majątku jest bezzasadny, gdyż wszystko napisałem w oświadczeniu. Nie podano mi też instytucji, która wydaje oświadczenia, że nie posiadam więcej majątku i nie mam innych środków utrzymania, bym mógł taki dokument dołączyć". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego przez skarżącego na formularzu PPF oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 19 lipca 2011 r. wynika, że jest on osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy, a obecnie ma odebrane prawo do renty inwalidzkiej. Natomiast z uwagi na brak dostępu do bezpłatnej służby zdrowia nie może on uzyskać aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że przedmiotowe oświadczenie jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, a ponadto przez swoją lakoniczność budzi wątpliwości. Z tego też względu postąpił właściwie wzywając skarżącego w oparciu o art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowego oświadczenia. Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, tym samym naraził się na negatywne skutki w postaci uznania przez Sąd pierwszej instancji, że nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 P.p.s.a. to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 i 3 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 74/08). Zarzuty zatem skarżącego, że oświadczenie jego jest wyczerpujące i wystarczające do uwzględnienia jego wniosku, nie zasługują na uwzględnienie. Zwrócić należy uwagę na okoliczność, że jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r. wydanego w niniejszej sprawie, skarżący również w postępowaniu administracyjnym nie chciał ujawnić rzeczywistego stanu majątkowego, między innymi uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.