Ppolska.starec← UrzadnikВойти

V GC 432/25

Sądy powszechne2025-09-11
Sygnatura
V GC 432/25
Data orzeczenia
2025-09-11
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Asesor Rafał Głuchowski (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Streszczenie

Na gruncie przepisów procesowych (de facto zatem przepisów prawa publicznego) nie ma zastosowania przepis art. 781 § 2 k.c. stanowiący, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Regulacja ta bowiem ma znaczenie na gruncie materialnoprawnym, nie zaś procesowym. Ważność czy też skuteczność na gruncie prawa materialnego umowy i zawartej w niej jej klauzuli prorogacyjnej nie przesądza o procesowej skuteczności takiej umowy. Przepisy prawa procesowego mogą bowiem w sposób odmienny regulować procesową skuteczność danych czynności, stawiając im dalej idące warunki.

Treść orzeczenia

<p>Sygnatura akt: <strong> <!-- -->V GC 432/25</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">R.</span>, dnia 11 września 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy <br/>w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: asesor sądowy <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. we <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">(...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->o zapłatę</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu, Wydziałowi Gospodarczemu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z 11 września 2025 r.</strong> </p> <p>Pozwem z 13 listopada 2024 r. powód <span class="anon-block">(...)</span> Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we <span class="anon-block">R.</span> (dalej: powód), działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika wniósł w ramach elektronicznego postępowania upominawczego o zasądzenie od <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (dalej: pozwany):</p> <p>1)  8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,</p> <p>2)  299,54 złotych,</p> <p>3)  kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Wobec wniesienia sprzeciwu przez pozwanego i utraty mocy przez nakaz postepowanie w <span class="anon-block">(...)</span> umorzono 28 stycznia 2025 r.</p> <p>Pozwem z 21 marca 2025 r. (data stempla) powód wniósł do tut. Sądu o zasądzenie od pozwanego:</p> <p>1)  8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,</p> <p>2)  299,54 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,</p> <p>3)  kosztów procesu.</p> <p>Na uzasadnienie właściwości miejscowej Sądu powód powołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46 k.p.c.</a> w zw. z § 11 pkt 7 umowy ramowej o świadczenie usług marketingowych zawartej przez strony (zał. 11 do pozwu).</p> <p>Odpowiedzią na pozew z 24 lipca 2025 r. (data stempla) pozwany, działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, wdał się w spór, poprzedzając jednak merytoryczną polemikę podniesionym w pkt 1 odpowiedzi na pozew zarzutem niewłaściwości miejscowej sądu – wnioskiem o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu jako właściwemu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(1))">art. 200 § 1<sup> <!-- -->1</sup> </a> – 1<sup> <!-- -->4</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200 § 1(1))">§ 1<sup> <!-- -->1</sup> </a>). Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (§1<sup> <!-- -->2</sup>). Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200 § 1(1);§ 1(2))">§ 1<sup> <!-- -->1</sup> i 1<sup> <!-- -->2 </sup> </a>nie uchybiają przepisowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15)">art. 15</a> (§ 1<sup> <!-- -->3</sup>).Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu (§ 1<sup> <!-- -->4</sup>).</p> <p>Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46;art. 46 § 1;art. 46 § 2)">art. 46 § 1 i 2 k.p.c.</a> strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46 § 1)">§ 1</a>). Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46 § 2)">§ 2</a>).</p> <p>Powód wywodził właściwość miejscową tut. Sądu z klauzuli prorogacyjnej zawartej w § 11 pkt 7 umowy ramowej zawartej przez strony. Przypomnienia przy tym wymaga, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 2)">art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu. To ostatnie zaś jest „wymagane w sytuacji, w której wybierając sąd powód opiera się na przepisach o właściwości przemiennej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 31;art. 32;art. 33;art. 34;art. 35;art. 36;art. 37)">art. 31-37 KPC</a>) lub umowie prorogacyjnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46 KPC</a>)”. (E. Rudkowska-Ząbczyk, A. Fruk [w:] E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil (red.), <em> <!-- -->Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 36, 2025</em>, art. 187).</p> <p>Sąd uznał, że przedstawiona przez powoda klauzula prorogacyjna zawarta w umowie ramowej nie spełnia warunku pisemności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46 k.p.c.</a>, co skutkowało jej procesową bezskutecznością, a w konsekwencji brakiem możliwości ustalenia w oparciu o tę klauzulę właściwości miejscowej tut. Sądu.</p> <p>Umowa ramowa została zawarta przez strony przy użyciu podpisów elektronicznych. Forma ta z perspektywy wyraźnego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46 k.p.c.</a> nie może być uznana za wystarczającą. Sąd w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w piśmiennictwie, że „umowa prorogacyjna – jako umowa odrębna, ale także jako tzw. klauzula prorogacyjna, czyli jako element umowy głównej – musi być zawarta w formie pisemnej, co oznacza, że zgodne oświadczenia stron umowy muszą być wyrażone na piśmie. Do zachowania pisemnej formy umowy prorogacyjnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli; możliwa jest także wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78)">art. 78 k.c.</a>). Umowa zawarta bez zachowania tej formy nie jest nieważna, gdyż komentowany ani jakikolwiek inny przepis takiego rygoru nie przewiduje (por. art. 458<sup> <!-- -->9</sup> § 2), nie wywołuje jednak wiązanego z nią skutku na obszarze prawa procesowego (J. Gudowski [w:] <em> <!-- -->Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI</em>, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 46).</p> <p>Sąd ocenił, że na gruncie przepisów procesowych (<em> <!-- -->de facto</em> zatem przepisów prawa publicznego) nie ma zastosowania przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78(1);art. 78(1) § 2)">art. 78<sup> <!-- -->1 </sup>§ 2 k.c.</a> stanowiący, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Regulacja ta bowiem ma znaczenie na gruncie materialnoprawnym, nie zaś procesowym. Ważność czy też skuteczność na gruncie prawa materialnego umowy i zawartej w niej jej klauzuli prorogacyjnej nie przesądza o procesowej skuteczności takiej umowy. Przepisy prawa procesowego mogą bowiem w sposób odmienny regulować procesową skuteczność danych czynności, stawiając im dalej idące warunki. Sąd podziela zapatrywanie, że „procesowe skutki umowy prorogacyjnej są określane i reglamentowane przez prawo procesowe” (J. Gudowski [w:] <em> <!-- -->Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. …</em>). Sąd przyjął przy tym wyrażany w piśmiennictwie pogląd o procesowym charakterze umów prorogacyjnych (T. Żyznowski [w:] <em> <!-- -->Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 46</em>).</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że umowa prorogacyjna nie mogła odnieść skutku na gruncie prawa procesowego, ponieważ nie spełniała warunku pisemności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 46)">art. 46 k.p.c.</a> Mając na uwadze, że pozwany przed wdaniem się w spór co do istoty podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej, wnosząc o przekazanie sprawy sądowi właściwemu wedle jego siedziby, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 30)">art. 30 k.p.c.</a> powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.</p> </div>