I FZ 420/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 142/08 w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 listopada 2007 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 maja 2008 r., sygn. akt. I SA/Kr 142/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 9 listopada 2007 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2004 r. zwolnił skarżącego od wpisu należnego od złożonej skargi ponad kwotę 400 zł, w pozostałym zakresie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w jego ocenie przedstawione przez skarżącego okoliczności umożliwiały jedynie częściowe zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na jego zły stan zdrowia, pozostawanie żony skarżącego bez pracy i sytuację majątkową. Z zeznania podatkowego za 2007 r. wynika bowiem, że skarżący osiągnął przychód w kwocie 1.659.255,00 zł, przy czym dochód wyniósł 8.259,00 zł, co oznaczałoby, że miesięczny dochód skarżącego wyniósł ok. 690 zł i nie był wystarczający na pokrycie wskazywanych przez skarżącego miesięcznych kosztów utrzymania. Ponadto zdaniem WSA prowadzenie działalności gospodarczej przy rentowności 0,49 % jest nieopłacalne. Wątpliwości dotyczące lokali skarżącego, rachunku bankowego, a także znaczny przychód z działalności gospodarczej uniemożliwiały zdaniem WSA całkowite zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wyjaśniając status lokali, które użytkuje i potwierdzając pozostawanie przez żonę skarżącego bez pracy i bez prawa do zasiłku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa na urzędowym formularzu stosowny wniosek (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej wnoszącego. Jednak w razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. skorzystał Sąd pierwszej instancji, wzywając skarżącego o doręczenie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i finansową, w tym dochody i wydatki jego rodziny. Dokumenty te umożliwiły Sądowi pierwszej instancji ocenę, iż w niniejszej sprawie istnieje możliwość jedynie częściowego zwolnienia skarżącego od wpisu. Uznano bowiem, iż skarżący nie dowiódł, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na etapie zażalenia skarżący uzupełnił dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i rodzinną. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że wyjaśnienie statusu lokali użytkowanych przez skarżącego i sytuacji jego żony, nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. Jak trafnie zauważył bowiem Sąd pierwszej instancji, skarżący nie przedstawił wyciągu z rachunków bankowych prowadzonej działalności gospodarczej, a wyjaśnienia dotyczące rentowności działalności gospodarczej budzą wątpliwości. Należy bowiem podkreślić, iż kluczowym argumentem w niniejszej sprawie nie może być powołanie się na wskazany w zeznaniu podatkowym niski dochód skarżącego, bowiem bilans przychodów i kosztów tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Powyższe okoliczności, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie uzasadniają rozstrzygnięcia ponad wszelką wątpliwość, iż skarżący spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami sądowymi niniejszej sprawy w całości. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia należało na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.