III SA/Łd 867/21

SENTENCJA Dnia 13 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 roku do maja 2020 roku postanawia: odrzucić skargę. R.T-M. UZASADNIENIE M. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 roku do maja 2020 roku. Decyzją z [...] ZUS odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 roku do maja 2020 r. Decyzję doręczono skarżącej 8 lipca 2020 r. W dniu 17 lipca 2020 r. skarżąca złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast w dniu 4 sierpnia 2020 roku strona wniosła na powyższą decyzję z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z [...] numer [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 roku do maja 2020 roku. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei zgodnie z § 3 ww. przepisu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369) albo konsul. Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia decyzji organu I instancji, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru środka zaskarżenia zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona wyłącznie wówczas, gdy nie korzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawidłowa wykładnia art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że jeżeli stronie przysługuje prawo złożenia od decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję "bez skorzystania z tego prawa". Zwrot ten wskazuje nie tylko na możliwość zaskarżenia do sądu decyzji bez wcześniejszego wykorzystania wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a., lecz trzeba go też traktować jako sformułowanie ustanawiające warunek dopuszczalności skargi. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. powinna być zatem interpretowana w ten sposób, że jeżeli strona skorzysta z prawa zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to przestaje być uprawniona do wniesienia skargi na decyzję zaskarżoną tym wnioskiem. Można więc stwierdzić, że w sytuacji gdy strona zdecydowała się zakwestionować decyzję przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego, skarga będzie musiała zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Analogiczne rozwiązane musi być stosowane także wtedy, kiedy jednostka wniosła skargę w dniu, w którym złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob.: dr Agnieszka Ciesielska, artykuł: "Możliwość zaskarżenia do sądu decyzji administracyjnej bez skorzystania z przysługującego od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2019 r., nr 3, s. 66–81). Treść art. 54a p.p.s.a. świadczy przy tym, że wolą ustawodawcy, było nadanie prymatu trybowi weryfikacji decyzji w toku instancji administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie M. S. 17 lipca 2020 roku zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie 4 sierpnia 2020 roku wniosła do Sądu skargę na ww. decyzję. Należy podkreślić, że decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżąca została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie oraz możliwościach zaskarżenia decyzji z [...], tym samym, decydując się na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zrezygnowała z uprawnienia do wniesienia skargi do sądu. Składając w dniu 17 lipca 2020 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca uruchomiła tryb administracyjny weryfikacji powyższej decyzji, który uniemożliwił skuteczne wniesienie skargi na tę decyzję. Jak wynika również z akt sprawy wniosek strony został rozpoznany przez organ, który w dniu 12 sierpnia 2020 roku utrzymał w mocy decyzję z [...]. Należy ponownie wskazać, iż stronie przysługuje prawo wyboru środka prawnego do kontroli decyzji administracyjnej I instancji w drodze wewnętrznego postępowania administracyjnego lub zewnętrznego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Istnieje tu dopuszczalna prawem konkurencyjność obu środków zaskarżenia decyzji. Strona nie może jednak skorzystać równocześnie z obu tych środków, bowiem prowadziłoby to do dwutorowości postępowania w stosunku do jednej decyzji, którego wynik mógłby być rozbieżny. Strona powinna wybrać jedną z tych dwóch kontroli decyzji organu I instancji, ze świadomością konsekwencji procesowych, jakie z nich wypływają. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. R.T-M.