II FSK 3630/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 75/14 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. o sygn. I SA/Gl 75/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. L. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2011 r. 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gliwicach). 2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Gliwicach podał, że Prezydent Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) pismem z dnia 15 lipca 2013 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia 2 lutego 2011 r. ustalającej skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011 w wysokości 6.219 zł (dalej: decyzja wymiarowa). W uzasadnieniu wywodził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2013 r., poz. 749 ze zm., dalej jako: "O.p."), gdyż organ podatkowy błędnie ustalił - na podstawie złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych - podstawę opodatkowania, pomijając pomieszczenia piwniczne o powierzchni 99,60 m2. Dodał, że w związku z podziałem lokalu użytkowanego przez skarżącego i przeprowadzeniem ponownych pomiarów tego lokalu został sporządzony aneks do umowy najmu z dnia 30 stycznia 2002 r., który podpisano w dniu 30 kwietnia 2013 r., z mocą obowiązującą od dnia 1 lutego 2013 r. 2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej a następnie decyzją z dnia 23 września 2013 r. stwierdziło jej nieważność. Organ ten uznał, że ponieważ w decyzji wymiarowej nie uwzględniono pomieszczeń piwnicznych o powierzchni 99,60 m2, doszło do rażącego naruszenia art. 122 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. 2.3. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podał, że pomieszczenia piwniczne, które wynajmował były zwolnione z jakichkolwiek opłat i dlatego zgodził się na ich wynajęcie. W roku 2003 jego czynsz podzielono na: czynsz i podatek od nieruchomości. Stwierdził, że nie rozumie, dlaczego ma płacić podatek od nieruchomości, za którą nie płacił czynszu. Dodał, że nigdy nie używał piwnicy do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W jego ocenie w informacji o nieruchomościach i obiektach budowanych wpisano dane zgodne ze stanem faktycznym. 2.4. Decyzją z dnia 27 listopada 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia 23 września 2013 r. Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji z dnia 23 września 2013 r. Stwierdziło, że podniesione przez skarżącego argumenty nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. 3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. 3.1. W skardze na ww. decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja wymiarowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. 4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż wymaga ona, aby nowe okoliczności faktyczne albo dowody, nie tylko istniały w dniu wydania decyzji, ale także nie były znane organowi, który wydał decyzję, zaś taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywistą powierzchnię użytkową podlegających opodatkowaniu budynków wynikały z umowy najmu, którą skarżący zawarł z Gminą C. (jako właścicielem) w dniu 30 stycznia 2002 r. Wyraźnie w niej wskazano, że najem dotyczy 23 pomieszczeń o łącznej powierzchni 295,43 m2, a nadto pomieszczeń piwnicznych o powierzchni 99,60 m2. Zdaniem Sądu właśnie ta umowa stanowi dowód, który w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., był znany organowi, który wydał decyzję wymiarową. Sąd wyjaśnił, iż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, a więc nie tylko prawa materialnego, ale również procesowego, ale w tym drugim przypadku wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem także rażącego naruszenia prawa materialnego. Sąd uznał, że do akt niniejszej sprawy podatkowej powinna zostać załączona umowa najmu z dnia 30 stycznia 2002 r., zaś jej niedołączenie spowodowało naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Uchybienie tym przepisom procesowym przełożyło się na naruszenie regulacji materialnoprawnej, tj. art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l.). Sąd stwierdzi, iż pomiędzy treścią regulacji zawartej w tym przepisie związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji wymiarowej zachodzi oczywista sprzeczność. W konsekwencji uchybienia procesowe przełożyły się na rażące naruszenie regulacji materialnoprawnej, w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. 5. Stanowisko strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 246 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że nieuwzględnienie w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości wszystkich powierzchni wynajmowanych przez skarżącego pomieszczeń stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 1a ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. Mając na uwadze sposób formułowania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, wymaga zaakcentowania, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które sprowadziły się do nieprawidłowego sformułowania zarzutów, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli kasacyjnej. 6.2. Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że część wstępna skargi kasacyjnej, w której powinny zostać zawarte zarzuty skargi kasacyjnej, została zbudowana wadliwie z naruszeniem art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie sformułowano w części wstępnej skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 246 § 1 pkt 3 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że nieuwzględnienie w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni wszystkich wynajmowanych pomieszczeń stanowi rażące naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest pozbawiony podstaw, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie tylko nie stosował art. 246 § 1 pkt 3 O.p., ale nie mógł go zastosować. Przepis ten składa się z dwóch paragrafów, więc wskazany w skardze kasacyjnej przepis nie istnieje. Nawet gdyby przyjąć, że skarżącemu chodziło o art. 247 § 1 pkt 3 O.p., co można wywnioskować z niektórych fragmentów uzasadnienia skargi kasacyjnej, to i tak Sąd pierwszej instancji nie mógł dopuścić się naruszenia tego przepisu. Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, lecz na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w rozpatrywanej sprawie działając w oparciu o ustawowe przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi, dokonał jedynie oceny poprawności stosowania przepisów Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe. Poza tym przepis art. 247 § 1 pkt 3 O.p. nie ma charakteru stricte materialnego, jak wskazano w skardze kasacyjnej. Nie kształtuje on bowiem praw i obowiązków strony. Dlatego zarzut naruszenia tego przepisu powinien być połączony z zarzutem naruszenia odpowiedniego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jak już wskazano autor skargi kasacyjnej tego nie uczynił. W konsekwencji, w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym decyzja wymiarowa, której nieważność została stwierdzona, naruszała przepisy procesowe, tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p., zaś naruszenie tych przepisów przełożyło się na naruszenie regulacji materialnoprawnej, tj. art. 1a ust. 1 pkt 5 związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Dla podważenia tego stanowiska konieczne było, w warunkach rozpatrywanej sprawy, postawienie zarzutów naruszenia tych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które określają granice rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, zasady dokonywania kontroli przez sąd zaskarżonych aktów administracyjnych (np. art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ponieważ w złożonej skardze kasacyjnej tego nie uczyniono, zarzut w formule w niej ujętej nie może być rozpoznany. Zaznaczyć jednak trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega nieprawidłowości występujące w zaskarżonym wyroku, jednak ze względu na brak sformułowania właściwych podstaw kasacyjnych i obowiązek rozpoznania skargi kasacyjnej wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, nie może poddać go kontroli. 6.3. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną.