I Ns 254/20

Sądy powszechne2020-12-02

Sygnatura

I Ns 254/20

Data orzeczenia

2020-12-02

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Piotr Kuś (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

Sygn. akt I Ns 254/20 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Słupcy, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Piotr Kuś po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2020 r. w Słupcy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. przy uczestnictwie:  A. N., Ł. N., M. N. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym H. N. postanawia: 1. stwierdzić brak jurysdykcji krajowej ( art. 4 w zw. z art. 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE ) nr (...) z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego ) 2. odrzucić wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Sędzia Piotr Kuś Sygn. akt I Ns 254/20 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycie spadku po zmarłym H. N. na podstawie ustawy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: H. N. zmarł w dniu 23.12.2018 r. w M. ( Niemcy ), ostatnio zamieszkiwał w M.. H. N. przeprowadził się do Niemiec na stałe w 2012 r. Tam pracował i tam mieszkał. Jego spadkobiercy składali oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku przed pracownikami konsulatu Niemiec w G. z uwagi na ostatnie miejsce zamieszkania położone na terenie Niemiec. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie aktów stanu cywilnego, oświadczenia syna spadkodawcy Ł. N.. Sąd zważył, co następuje: Wstępnie należy podkreślić, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdzie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE ) nr (...) z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, zgodnie z jego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040900864" title="Traktat z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. - Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 (art. 81)">art. 81</a> wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040900864" title="Traktat z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. - Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ()">Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską</a>, a zatem wyłącza ono zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>. Rozporządzenie to znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 83 ust. 1, stosuje się je do dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 r. Przepisy jurysdykcyjne w sprawach spadkowych ( art. 4, 7, 10 i 11 rozporządzenia nr 650/2012) są zamieszczone w rozdziale II rozporządzenia nr 650/2012. Podstawowy w tej mierze jest art. 4 rozporządzenia nr 650/2012, który określa tzw. jurysdykcję ogólną do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku. Jeżeli spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci w państwie członkowskim, sądy tego państwa mają jurysdykcję do orzekania w sprawie spadkowej. Jurysdykcja na podstawie art. 4 rozporządzenia nr 650/2012 została oparta na jednym łączniku, którym jest miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili jego śmierci. U podstaw takiego rozstrzygnięcia leżało przekonanie, że sprawy spadkowe wykazują ścisły związek z państwem, w którym spadkodawca miał zwykły pobyt w chwili śmierci. Pobyt zwykły określa się jako miejsce ześrodkowania życiowych interesów osoby fizycznej miejsce, w którym znajduje się główne centrum egzystencji danej osoby, przy czym uwzględnienia wymagają okoliczności natury osobistej i zawodowej, a mniejsze znaczenie ma element czasu miejsce w którym znajduje się główny punkt więzi danej osoby i jej stosunków życiowych. Istotnych wskazówek dotyczących okoliczności, które wymagają uwzględnienia dostarcza motyw 23 i 24 rozporządzenia nr 650/2012. Unormowaniu jurysdykcji zawartemu w art. 4 rozporządzenia nr 650/2012 odpowiada art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 650/2012, który wyraża zasadę, że prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu (wyjątek przewiduje art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012). Prawo to odnosi się do dziedziczenia wszystkich składników majątku spadkowego, w tym do nieruchomości, niezależnie od tego, w którym państwie znajdują się lub są położone (zasada jednolitości statutu spadkowego). Kwestii badania jurysdykcji dotyczy art. 15 rozporządzenia nr 650/2012. Jeżeli do sądu państwa członkowskiego zostanie wniesiona sprawa, co do której sąd ten nie ma jurysdykcji zgodnie z rozporządzeniem, sąd ten jest zobowiązany do stwierdzenia z urzędu braku jurysdykcji, czego następstwem jest postanowienie o odrzuceniu pozwu lub wniosku. Materiał dowodowy zebrany w sprawie w formie aktu zgonu, dokumentów w przedmiocie odrzucenia spadku jak i, a może przede wszystkim, oświadczenia syna zmarłego wskazuje, iż spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania na terenie Niemiec. Tam przeprowadził się w 2012 r. na stałe. Tam mieszkał i pracował. Tym samym w świetle definicji zawartych w Rozporządzeniu sądy niemieckie posiadają jurysdykcję w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po wymienionym. Jurysdykcji tej nie posiada w konsekwencji sąd polski, co oznacza, iż wniosek podlega odrzuceniu. Konstatując powyższe Sad podziela stanowisko wyrażone w postanowieniem Sądu Rejonowego w Biskupcu z dnia 18 lipca 2017 r. w sprawie I Ns 148/17. Zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 29 września 2017 r. w sprawie IX Cz 813/17 sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku. Sąd ten podkreślił, iż przepisy rozporządzenia 650/2012 mają charakter uniwersalny w tym sensie, że wyłączają stosowanie łączników jurysdykcyjnych przewidzianych w prawie krajowym. Przyjęta w rozporządzeniu spadkowym koncepcja jednolitości spadku ma bezpośrednie przełożenie na zakres jurysdykcji sądów państwa członkowskiego w sprawach spadkowych. Kompetencja ta rozciąga się bowiem na całość majątku zmarłego, niezależnie od jego składu i wartości. Jak podkreślono w motywie 37 preambuły do unijnego rozporządzenia " przez wzgląd na pewność prawa oraz w celu uniknięcia fragmentaryzacji dziedziczenia, prawu temu powinien podlegać ogół spraw dotyczących spadku, to znaczy cały majątek spadkowy, bez względu na charakter składników tego majątku i niezależnie od tego, czy składniki majątku znajdują się w innym państwie członkowskim, czy w państwie trzecim". Tym samym wniosek złożony do sądu, który nie ma jurysdykcji podlega odrzuceniu. Sędzia Piotr Kuś </div>