II GZ 354/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 806/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 806/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił R. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2010 r., wezwano skarżącego – stosownie do treści niezaskarżonego, wcześniejszego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 3 grudnia 2009 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, i wobec uprawomocnienia się zarządzenia z dnia 7 maja 2010 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy – do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 340 zł, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 22 czerwca 2010 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 29 czerwca 2010 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 5 lipca 2010 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Jednocześnie wskazał, że złożenie tego wniosku po terminie było spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad chorą żoną, przez ostatnie trzy dni siedmiodniowego terminu wyznaczonego na uiszczenie wpisu sądowego. Dodał, że jego żona leczy się onkologicznie i jest niezdolna do pracy. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2010 r. wezwano zainteresowanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 5 lipca 2010 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania – poprzez sporządzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego (przedłożenie dowodu potwierdzającego chorobę żony oraz konieczność sprawowania przez skarżącego opieki nad nią). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz dołączył zaświadczenie datowane na dzień 4 grudnia 2006 r., z którego wynika, że żona skarżącego wymaga systematycznego leczenia psychiatrycznego, a okresowo konieczne jest sprawowanie nad nią opieki przez drugą osobę. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadniała przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło bez winy strony. Sąd wyjaśnił, iż przedłożone przez zainteresowanego zaświadczenie o stanie zdrowia jego żony nie uprawdopodabnia wskazanych we wniosku okoliczności. Zaświadczenie to bowiem zostało wystawione w dniu 4 grudnia 2006 r., a zatem nie mogło stanowić potwierdzenia aktualnego stanu zdrowia żony skarżącego. W swoim wniosku o przywrócenie terminu strona powołuje się ponadto na leczenie onkologiczne żony, natomiast przedstawione zaświadczenie dotyczyło leczenia psychiatrycznego. Zażalenie na postanowienie WSA we W. z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 806/09, złożył R. W., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, iż zaświadczenie o leczeniu onkologicznym nie zostało dołączone przez przeoczenie. Wskazał, że u jego żony występują oba schorzenia onkologiczne i psychiatryczne. Do zażalenia załączył kartę leczenia szpitalnego J. W. z dnia 5 września 1997 r. i 17 lipca 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego podzielić należy ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku zawinienia po swojej stronie. Twierdzenie wnioskodawcy o "silnym ataku bólu" i chorobie małżonki w ostatnich trzech dniach wyznaczonego przez Sąd terminu nie zostało w żaden sposób udokumentowane. Sąd podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu musi opierać się na materiale pozwalającym stwierdzić, iż wnioskodawca uchybił terminowi bez swojej winy. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżący powinien zatem uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że zaświadczenie o stanie zdrowia J. W. wystawione w dniu 4 grudnia 2006 r., nie mogło stanowić potwierdzenia jej aktualnego stanu zdrowia. Również załączone do zażalenia karty leczenia szpitalnego J. W. z dnia 5 września 1997 r. i 17 lipca 1995 r. nie dają podstawy do stwierdzenia, iż w ostatnich trzech dniach wyznaczonego przez Sąd terminu skarżący nie był w stanie złożyć wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad małżonką. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.