I FSK 1482/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 160/17 w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od J. B. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami. 1.1. Wyrokiem z 6 czerwca 2017 r. w sprawie I SA/Rz 160/17 ze skargi J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z 13 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. 1.2. Sąd pierwszej instancji stwierdził - wbrew organowi podatkowemu - że w sytuacji, gdy Wnioskodawca, przedstawiając stan faktyczny sprawy, we wniosku wskazał, że: w 2011 r. świadczył usługi ogólnobudowlane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej; na świadczone usługi zawsze były wystawiane faktury VAT zgodnie z zakresem wykonanych usług i ustalonych cen za te usługi; podatek został rozliczony w deklaracjach VAT-7; faktury te zostały zaakceptowane i przyjęte przez usługobiorców i uwzględnione w ich księgach rachunkowych i rozliczeniach podatkowych; faktury zostały wprowadzone do obrotu prawnego; organ podatkowy przeprowadził kontrolę u jednego z usługobiorców i uznał, że wystawione przez Wnioskodawcę faktury nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych, że czynności nie zostały dokonane i w związku z czym kontrolowanemu (usługobiorcy) nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty; Wnioskodawca za zakwestionowane usługi otrzymał zapłatę na rachunek bankowy zgodnie z zakresem wykonanych usług i wystawione faktury rozliczył w odpowiednim okresie; a następnie sformułował pytanie: "Czy w związku z ww. faktem uznania przez organ podatkowy, że wystawione faktury przez Wnioskodawcę nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych Wnioskodawca może je skorygować i dokonać korekty deklaracji VAT-7, w której te faktury zostały pierwotnie rozliczone?", brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wydania interpretacji indywidualnej. Sąd nie zgodził się z organem podatkowym co do tego, że odpowiedź na opisane pytanie wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie do tego, czy wystawione przez Skarżącego faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje gospodarcze, co uniemożliwiało wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie. Stwierdził przy tym, że organ - opierając się na przedstawionym stanie faktycznym i regulacjach dotyczących zasad korygowania faktur i deklaracji podatkowych - zobowiązany był do udzielenia odpowiedzi na sformułowane pytanie Wnioskodawcy. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", art. 14b § 1 i 2 w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.", poprzez uwzględnienie skargi Skarżącego, uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez WSA w Rzeszowie, iż w okolicznościach przedstawionych w sprawie, której dotyczy ww. wyrok, żądanie Skarżącego powinno być rozstrzygnięte w interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b § 1 O.p., gdyż udzielenie przedmiotowej odpowiedzi nie wymaga modyfikacji, ani czynienia ustaleń odnośnie poszczególnych elementów stanu faktycznego. W związku z powyższym Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie - uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 2.2. Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Na uwzględnienie zasługuje zarzut dotyczący naruszenia art. 14b § 1 i 2 w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. 3.2. W sprawie poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu spór sprowadza się do oceny, czy w świetle stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zasadnie, na podstawie art. 165a § 1 O.p., organ odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. 3.3. Zdaniem Sądu pierwszej instancji odmowa wszczęcia postępowania była nieuzasadniona. Organ winien, opierając się na przedstawionym przez Skarżącego stanie faktycznym, udzielić odpowiedzi, czy w jego przypadku korekta faktur i deklaracji jest możliwa, wobec wyników kontroli u jego kontrahenta. W ocenie Sądu pierwszej instancji udzielenie takiej odpowiedzi nie wymaga ani modyfikacji, ani czynienia ustaleń odnośnie poszczególnych elementów stanu faktycznego, które są jasne, a jedynie rozważenia prawnej dopuszczalności tego rodzaju korekt. 3.4. Z przytoczonym poglądem nie można się jednak zgodzić. Należy zauważyć, że – jak słusznie zauważa Autor skargi kasacyjnej – przedstawiony przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny zawiera sprzeczność, która uniemożliwia wydanie tejże interpretacji, a której to sprzeczności nie da się usunąć wzywając Wnioskodawcę do usunięcia braków na podstawie art. 169 § 1 O.p. Z jednej strony bowiem Wnioskodawca, przedstawiając opis stanu faktycznego, podał, że świadczył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi ogólnobudowlane, na które wystawiał faktury VAT. Wynikający z tych faktur podatek od towarów i usług był rozliczany w deklaracjach VAT-7. Z drugiej strony, Wnioskodawca sformułował pytanie, przyjmując jako podstawę faktyczną swojej wątpliwości, ustalenie organu ujawnione w trakcie kontroli u kontrahenta, że faktury wystawiane przez Skarżącego nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych, tj. że udokumentowane nimi czynności opodatkowane w rzeczywistości nie zostały dokonane. 3.5. W tej sytuacji z przedstawionego przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego wynikają dwie sprzeczne ze sobą okoliczności. Pierwsza, że usługi budowlane były świadczone przez Skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Druga, że usługi te nie były świadczone, a wystawione przez Skarżącego faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Jest to wadliwość wniosku, której nie da się usunąć poprzez wezwanie do usunięcia braków na podstawie art. 169 § 1 O.p. Słusznie bowiem zauważył Autor skargi kasacyjnej, że wezwanie takie w istocie sprowadzałoby się do żądania od Wnioskodawcy zmiany stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Takie postępowanie nie znajduje jednak podstawy w przepisach Ordynacji podatkowej. 3.6. Ponadto, trafnie zwrócił uwagę organ, że ocena prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby ustalenia, czy usługi, które zostały udokumentowane fakturami zostały rzeczywiście wykonane, czy też nie. Jak wskazano powyżej, ustalenie takie nie jest możliwe poprzez wezwanie do usunięcia braków na podstawie art. 169 § 1 O.p. Organ, ze względu na specyfikę postępowania interpretacyjnego, nie może także przeprowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Postępowanie interpretacyjne jest bowiem procedurą szczególną, w ramach której nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego i weryfikowanie prawdziwości przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego. 3.7. W rezultacie stwierdzić należy, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obarczony jest tego rodzaju wadą, której nie da się wyeliminować na podstawie obowiązujących przepisów ustaw podatkowych. W konsekwencji zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 165a § 1 O.p. 3.8. Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, w oparciu o art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i - uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - na podstawie art. 151 tej ustawy, oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).