II SA/Bd 851/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Firmy A na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. (data wpływu wniosku do organu), uzupełnionym i sprecyzowanym w dniu [...] marca 2022 r., inwestor - D. K. wystąpił do Prezydenta G. o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku niemieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], obręb nr [...] przy ul. [...] w G.. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], [...] Prezydent G., działając na podstawie art. 28, art. 30b, art. 32 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej powoływanej też jako "pb") udzielił pozwolenia na rozbiórkę ww. obiektu budowlanego. Organ wskazał na dołączenie do wniosku wymaganych art. 30b ust. 3 pb dokumentów. Od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] (dalej "Wspólnota Mieszkaniowa" lub "skarżąca"), wniosła odwołanie, wskazując że przyczyną wniesienia odwołania jest wykonanie dokumentacji projektowej tylko na rozbiórkę budynku niemieszkalnego (dawna kotłownia), a pominięcie rozbiórki komina. Odwołująca podniosła, że zgodnie z art. 3 pkt. 9 pb komin stanowi urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym (w tym przypadku dawną kotłownią) zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, dlatego też dokumentacja projektowa powinna zostać poprawiona w taki sposób, aby został ujęty do rozbiórki także komin. Wyjaśniła, że przedmiotowy komin jest położony na terenie działki nr [...], że jego stan techniczny w chwili obecnej jest zły i z roku na rok będzie ulegał dalszemu pogorszeniu i, że Wspólnota Mieszkaniowa pozostanie z problemem na wiele lat, gdyż nic nie będzie mogła w tej kwestii zrobić, tak jak było do tej pory z budynkiem po starej kotłowni. Podniosła, że jako właściciel działki sąsiedniej, nie była na bieżąco informowana o etapach prowadzonego postepowania administracyjnego, by mieć możliwość zapoznania się z dokumentami na każdym etapie tego postępowania i bieżącego monitorowania i korygowania ustaleń w celu wykonania prawidłowej dokumentacji projektowej obejmującej rozbiórkę obiektu budowlanego niemieszkalnego (dawna kotłownia) wraz z kominem. Stwierdziła też, że pozostawienie komina nie ma żadnego racjonalnego wytłumaczenia, ani żadnych podstaw prawnych oraz, że będzie on ulegał stopniowej degradacji i niekorzystnie wpływał na estetykę otoczenia. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawa, organ odwoławczy podkreślił, że docelowo inwestycja na terenie działki nr [...] obejmować będzie przedsięwzięcie polegające na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą, że w celu realizacji powyższego przedsięwzięcia konieczna jest rozbiórka obiektu budowlanego - budynku niemieszkalnego oraz, że zgodnie z "Oceną stanu technicznego obiektu w branży konstrukcyjno-budowlanej w aspekcie technicznych możliwości rozbiórki budynku bez naruszania konstrukcji istniejącego komina" opracowaną przez mgr inż. W. O., istniejący komin nie stanowi części konstrukcyjnej budynku niemieszkalnego i posadowiony jest poniżej poziomu posadzki piwnic, co oznacza, iż budynek może zostać rozebrany z pozostawieniem istniejącego komina o wymiarach [...] m i wysokość od gruntu 19,93 m. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. zawiadomił wszystkie strony, w tym Wspólnotę Mieszkaniową, o wszczęciu przedmiotowego postępowania i stosownie do art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("kpa") o możliwości zapoznania się z projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym w Wydziale Budownictwa i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w G. oraz zgłoszenia ewentualnie zastrzeżeń i wniosków. Zaznaczył również, że przedmiot rozstrzygnięcia nie może wykraczać poza granice postępowania wynikające z zawiadomienia o jego wszczęciu oraz, że w celu realizacji robót polegających na rozbiórce komina, inwestor może opracować odrębny projekt budowlany rozbiórki i uzyskać stosowne pozwolenie, z tym że kwestia ta pozostaje w wyłącznej dyspozycji inwestora. Na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, skarżąca zarzuciła obrazę: - art. 9 i 10 kpa poprzez niepoinformowanie wyczerpujące skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak informacji, że ocena stanu technicznego winna być sporządzona przez osobę występującą nie na zlecenie inwestora, a na polecenie organu administracji publicznej oraz poprzez niedoręczenie pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r.; - art. 84 kpa poprzez przyjęcie, jako dowodu sporządzonej na zlecenie inwestora przez mgr inż. W. O. opinii w przedmiocie oceny stanu technicznego w branży konstrukcyjno - budowlanej w aspekcie technicznych możliwości rozbiórki budynku bez naruszania konstrukcji istniejącego komina, i nieprzeprowadzenie w zakresie ustalenia stanu technicznego obiektu i komina dowodu z opinii bezstronnego biegłego właściwej specjalności działającego na polecenie organu administracji publicznej; - art. 66 pb poprzez nieustalenie stanu technicznego komina, który jest powiązany z realizacją inwestycji i którego stan techniczny wpływa na bezpieczeństwo nieruchomości i stanowi ryzyko zagrożeniowe. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż upatruje naruszenie zasady informowania i czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym w braku powiadomienia Wspólnoty Mieszkaniowej, iż ocena stanu technicznego obiektu została sporządzona przez osobę występującą na zlecenie inwestora, a nie na polecenie organu, jako warunku bezstronności opinii. Stwierdziła także, że stan techniczny komina uzasadnia jego rozbiórkę, a zatem wydana decyzja nie zapewnia bezpieczeństwa realizacyjnego, a ponadto że ustalenie stanu technicznego obiektu, w tym komina powinno nastąpić z poszanowaniem art. 84 kpa, co oznacza że w sprawie należało powołać na zlecenie organu biegłego, który powinien określić czy dla bezpieczeństwa nieruchomości inwestora i nieruchomości skarżącej zasadna jest rozbiórka komina. Skarżąca powołała się również na regulacje art. 66 pb, i podniosła, że w ich świetle organ powinien w niniejszym postępowaniu ustalić czy przy realizacji inwestycji zasadne jest przeprowadzenie rozbiórki komina. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu pomiędzy stronami dotyczy kwestii czy w sprawie prawidłowo udzielono pozwolenia na rozbiórkę jedynie budynku niemieszkalnego, tj. dawnej kotłowni, co odpowiada wnioskowi inwestora, a nie także komina, jak domaga się tego skarżąca. Zgodnie z treścią art. 30b ust. 1 i 2 pb rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę wydaje na wniosek organ administracji architektoniczno-budowlanej. Rozbiórka obiektu może obejmować cały obiekt lub jego część. Możliwość rozbiórki części obiektu budowlanego wynika wprost z regulacji normujących tzw. postępowanie legalizacyjne (art. 49e pb) i postępowanie naprawcze (art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 5 pb). Choć nie zostało to wprost wyrażone w ramach unormowań regulujących postępowanie o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, także w tym postępowaniu rozbiórka obiektu może dotyczyć części obiektu budowalnego. Każda jednak decyzja w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części powinna być wykonalna nie tylko prawnie, ale również technicznie. W ocenie Sądu rozbiórka obiektu budowlanego w części jest możliwa, gdy pozostała po rozbiórce część obiektu może samodzielnie funkcjonować. Rozbiórka w części obiektu jest możliwa, gdy jest to część na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu. Orzekając rozbiórkę należy zatem brać pod uwagę wykonalność decyzji z punktu widzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 523/17; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 278/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1200/15 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W przedmiotowej sprawie inwestor wystąpił do Prezydenta G. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę jedynie budynku niemieszkalnego (dawnej kotłowni). Nie objął ww. wnioskiem komina, znajdującego się w zachodnim narożniku kotłowni i przylegającego jednocześnie do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z przedłożonego przez inwestora dokumentu w postaci "Oceny stanu technicznego obiektu w branży konstrukcyjno-budowlanej w aspekcie technicznych możliwości rozbiórki budynku bez naruszania konstrukcji istniejącego komina" opracowanej przez mgr inż. W. O., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wynika że istniejący komin nie stanowi części konstrukcyjnej budynku niemieszkalnego i posadowiony jest poniżej poziomu posadzki piwnic, że stanowi on konstrukcję samonośną względem budynku kotłowni i jest w stanie dobrym. W "Projekcie rozbiórki" wskazano również, że komin posadowiony jest na własnych fundamentach. Ponadto w sporządzonej przez mgr inż. W. O. ww. "Ocenie stanu technicznego obiektu [...]" wskazano, że projektowana rozbiórka budynku nieczynnej kotłowni z pozostawieniem komina nie wpłynie negatywnie na konstrukcję i stateczność przyległego budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz, że prace rozbiórkowe nie będą prowadzone poniżej poziomu posadowienia ww. obiektów i w przewidzianym zakresie nie wpłyną na ich konstrukcję. Z powyższego dokumentu sporządzonego przez mgr inż. W. O. wprost wynika, że jest możliwość dokonania rozbiórki budynku dawnej kotłowni bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcyjnego i technicznego komina, który stanowi konstrukcję samonośną względem budynku dawnej kotłowni i który może samodzielnie istnieć. Powyższe ustalenia podzielił w całości Wojewoda [...] stwierdzając, że budynek niemieszkalny może zostać rozebrany z pozostawieniem istniejącego komina. W tym miejscu należy podkreślić, że organy administracji architektoniczno-budowalnej (w tym Wojewoda), jak też organy nadzoru budowalnego, wraz z kadrą wykwalifikowanych pracowników, posiadają niezbędną wiedzę pozwalającą na dokonanie oceny fachowej opinii czy ekspertyzy składanej przez strony, względnie na dokonanie obiektywnej oceny, że wiedza organu jest niewystarczająca i konieczne jest uzyskanie opinii biegłego. W sprawie strona przedłożyła sporządzoną przez specjalistę, posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej opinię / ocenę służącą uzyskaniu informacji o stanie technicznym obiektu budowalnego w aspekcie technicznych możliwości rozbiórki budynku bez naruszania konstrukcji istniejącego komina. Z oceny tej wprost wynika możliwości dokonania takiej rozbiórki. Ponadto organ administracji architektoniczno-budowalnej, zatrudniający wykwalifikowanych pracowników, posiadających wiedzę z zakresu budownictwa, dokonał w sprawie oceny przedłożonej przez inwestora dokumentacji, w tym sporządzanej "Oceny stanu technicznego obiektu [...]", uznając ją za dokument mogący stanowić podstawę ustaleń w sprawie. Natomiast, co istotne, skarżąca nie przedłożyła żadnego kontrdowodu podważającego prawidłowość sporządzonego opracowania czy też wskazującego na brak możliwości dokonania rozbiórki budynku z pozostawieniem komina. W tych warunkach brak było podstaw do skutecznego zarzucenia w sprawie naruszenia art. 84 § 1 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, powołanego na zlecenie organu. W sprawie zamierzonego skutku nie mógł też odnieść zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Strona stawiająca zarzut naruszenia art. 10 kpa winna wykazać, iż uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych oraz że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała jakich konkretnie czynności procesowych w związku z uchybieniem wymogom art. 10 § 1 kpa nie dokonała oraz, że miało to wpływ na wynik sprawy. Choć w aktach sprawy rzeczywiście nie ma dowodu doręczenia skarżącej pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. (nie potwierdza tego znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego pisma – k. 80 akt organu I instancji), to jednak należy zauważyć, że skarżąca na etapie postępowania odwoławczego miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów jednak poza wniesieniem odwołania nie dokonała żadnych innych czynności procesowych. Wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie organ nie miał obowiązku informowania strony, że ocena stanu technicznego obiektu powinna być sporządzona przez osobę występującą nie na zlecenie inwestora, a na polecenie organu administracji publicznej, zważywszy że sama ta - zdaniem skarżącej – powinność organu nie znajduje w okolicznościach sprawy umocowania w obowiązujących przepisach prawa, stąd brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 9 kpa. Należy również podkreślić, że przedmiotem kontrolowanego postępowania było rozpatrzenie wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku niemieszkalnego, a nie ocena obiektu budowlanego w świetle kryteriów przewidzianych w art. 66 pb. Ocena obiektu, określona w art. 66 pb może być przedmiotem odrębnego postępowania, w ramach którego weryfikuje się w oparciu o kryteria z art. 66 ust. 1 pb podstawy do wydania decyzji w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowalnego. W przedmiotowym postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego istotne było natomiast to czy technicznie wykonalna jest rozbiórka budynku dawnej kotłowni z pozostawieniem komina, a zatem czy nie wpłynie to na konstrukcję istniejącego komina, jego bezpieczeństwo i możliwość dalszego samodzielnego istnienia. Przeprowadzone postępowanie i zgromadzone dokumenty wykazały, że taka możliwość w sprawie zachodzi, a skarżąca nie podważyła ustaleń w tym zakresie żadnymi dowodami i nie poparła swojej argumentacji jakimikolwiek materiałem dowodowym. Wola sąsiadów działki inwestora co do zakresu rozbiórki, nie może determinować oceny legalności zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, za organem II instancji, że w sytuacji technicznej możliwości rozbiórki budynku dawnej kotłowni z pozostawieniem komina, decyzja o opracowaniu projektu rozbiórki komina pozostaje w wyłącznej gestii inwestora. W tym stanie rzeczy uznając, że w sprawie inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wymagane art. 30b ust. 3 pb dokumenty oraz, że udzielone w sprawie pozwolenie na rozbiórkę budynku niemieszkalnego odpowiada prawu, natomiast zarzuty skarżącej za niemogące odnieść zamierzonego skutku, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.