II W 2206/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II W 2206/20</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 21 grudnia 2020 roku</p> <p>Asesor Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku orzekający w II Wydziale Karnym</p> <p>Marcin Leleński</p> <p>w sprawie z wniosku o ukaranie złożonego przez Policję</p> <p>w której <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. P.</span>,</strong> syn <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">E.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span> </p> <p>został obwiniony o to, że:</p> <p>w dniu 22 października 2020 r. o godz. 13:15 w <span class="anon-block">G.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span>/Grunwaldzka wbrew wydanym nakazom w związku z panującą pandemią COVID-19 nie miał zakrytych ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki albo przyłbicy</p> <p>tj. o wykroczenie z art. 54 k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii,</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 5;art. 5 § 1;art. 5 § 1 pkt. 2)">art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 2;art. 2 § 1)">art. 2 § 1</a> k.w.</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>odmówić wszczęcia postępowania.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Na wstępie wskazać należy, że zarzucany czyn miał zostać popełniony przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19, którym dokonano zasadniczych zmian w unormowaniach prawnych nakładanych na obywateli obowiązków, nakazów i zakazów związanych wystąpieniem COVID – 19. Nowelizacja wprowadziła m.in. nową treść art. 116 k.w. Z uwagi na treść art. 2 § 1 k.w. w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy względniejsze dla sprawcy, co prowadzi do wydania orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania.</p> <p>Zgodnie z art. 54 k.w., kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany.</p> <p>Podkreślić należy, że powyższy przepis nie penalizuje wszelkich zachowań wbrew jakimkolwiek przepisom w miejscach publicznych. Konieczne jest bowiem, po pierwsze, aby były to „przepisy porządkowe wydane z upoważnienia ustawy”. Po drugie zaś wskazuje się, że w przepisach tych powinno być zawarte odesłanie do odpowiedzialności wykroczeniowej za ich nieprzestrzeganie. W odmiennym przypadku przyjmuje się, że przepis wprowadza normę prawną bez sankcji wykroczeniowej za jej naruszenie (zob. wyroki SN z dnia 20.10.2009 r., III KK 244/09, Lex 608038 i z dnia 20.10.2009 r., III KK 250/09, Lex nr 608044). Tego rodzaju utrwalony w orzecznictwie sposób wykładni uwzględnia prawidłowo, że odpowiedzialności karnej (w szerokim rozumieniu, obejmującym też odpowiedzialność za wykroczenia) podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego <span class="underline"> <!-- -->pod groźbą kary</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42;art. 42 ust. 1)">art. 42 ust. 1 Konstytucji RP</a>). Adresat przepisu powinien mieć bowiem jasny sygnał w samej treści przepisów nie tylko co do tego, że norma prawna z nich wynikająca obowiązuje i że należy jej przestrzegać, ale także, iż za niezastosowanie się do tej normy grozi kara.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że przepisów rozporządzenia Rady Ministrów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie sposób uznać za „przepisy porządkowe”. Wskazać należy, że nie bez powodu wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (rozdział 7 art. 54)">art. 54</a> k.w. dotyczące przepisów porządkowych jest umieszczone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (rozdział 7)">rozdziale VII Kodeksu wykroczeń</a> dotyczącym czynów przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu. Tymczasem obowiązki, których naruszenie zarzucono obwinionemu, chronią wyraźnie zdrowie publiczne. Przewidziano je nie w „przepisach porządkowych”, ale w przepisach, do których odsyła <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (rozdział 13 art. 116)">art. 116</a> k.w. zamieszony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (rozdział 13)">rozdziale XIII Kodeksu wykroczeń</a>, dotyczący wykroczeń przeciwko zdrowiu. Skoro ustawodawca wyraźnie odróżnia obie grupy przepisów i przedmiotów ochrony, to nie sposób przyjąć, że nie czyni tego celowo. Tymczasem odpowiedzialność z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (rozdział 13 art. 116;rozdział 13 art. 116 § 1)">art. 116 § 1</a> k.w. w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu z przedmiotowej sprawy ograniczała się do chorego, stykającego się z chorym lub podejrzanego o chorobę albo nosiciela zarazków choroby w ujęciu tego przepisu. Obwiniony nie był taką osobą. Nadto wskazać należy, że odesłania ustawowe do wydania przepisów porządkowych posługują się zazwyczaj nazwą „przepisy porządkowe” (zob. np. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900160095" title="Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 (art. 40;art. 40 ust. 3;art. 41;art. 41 ust. 2;art. 41;art. 41 ust. 3)">art. 40 ust. 3, art. 41 ust. 2 i art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym</a> – Dz. U. z 2020 r., poz. 713, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090310206" title="Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206 (art. 60)">art. 60 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie</a> - Dz. U. z 2019 r., poz. 1464, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030860789" title="Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789 (art. 59;art. 59 ust. 8)">art. 59 ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym</a> – Dz. U. z 2020 r., poz. 1043). Takiej nazwy zabrakło zaś w odesłaniu do wydania wskazanego w kwalifikacji prawnej zarzucanego obwinionemu czynu rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.</p> <p>Dodatkowo zaznaczyć należy, że w przepisach w/w rozporządzenia, ani ustawie stanowiącej podstawę do ich wydania, nie przewidziano odesłania do sankcji wykroczeniowej za nieprzestrzeganie przewidzianych w rozporządzeniu nakazów i zakazów. W tej sytuacji można uznać, że nawet jeśli ich nieprzestrzeganie może być uznane za bezprawne, to jednak nie jest ono karalne jako wykroczenie. Z kolei w przepisach porządkowych dotyczących innych zagadnień, sankcja taka została wyraźnie zastrzeżona. Tytułem przykładu wymienić można przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030860789" title="Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789 (art. 65;art. 65 ust. 3;art. 65 ust. 4)">art. 65 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym</a>, w których jasno przewidziano, że kto wykracza przeciwko nakazom lub zakazom zawartym w przepisach porządkowych obowiązujących na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych oraz w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych korzystających z transportu kolejowego na dworcach kolejowych, wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 59;art. 59 ust. 8)">art. 59 ust. 8</a>, podlega karze grzywny, a orzekanie w sprawach o te czyny następuje w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia</a>.</p> <p>Za zasadnością przedstawionej wyżej wykładni przemawia okoliczność, że w obecnie już ogłoszonej w dniu 28 listopada 2020 r. w Dzienniku Ustaw ustawie z dnia 28 października 2020 r. o zmianie o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 przewidziano wyraźnie odpowiedzialność wykroczeniową za nieprzestrzeganie zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wprowadzając w tym celu nowy przepis art. 116 §1a k.w. Argument ten przekonuje, że skoro za potrzebne uznano wprowadzenie tego przepisu, to czyny tego rodzaju popełnione przed jego wejściem w życie tego nie wyczerpywały znamion wykroczenia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 5;art. 5 § 1;art. 5 § 1 pkt. 2)">art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w.</a> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1. <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2. <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>