III Nsm 710/20
Sądy powszechne2020-12-21
Sygnatura
III Nsm 710/20
Data orzeczenia
2020-12-21
Rodzaj
REASONS
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt III Nsm 710/20</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->postanowienia z dnia 21 grudnia 2020 r.</strong>
</p>
<p>Wnioskodawca <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">Ł. M.</span>
</strong>, wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Opolu sygn. I RC 1837/13 w zakresie miejsca zamieszkania małoletniego, poprzez ustalenie, że miejscem zamieszkania małoletniego <span class="anon-block">A. M.</span> będzie każdorazowo miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Ponadto wniósł o udzielenie zabezpieczenia na czas postępowania w sprawie.</p>
<p>Uczestniczka postępowania <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. W.</span>
</strong> nie wyraziła zgody, aby przedmiotowa sprawa toczyła się przed polskim sądem.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Małoletni <span class="anon-block">A. J.</span> (2-ga imion) <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> pochodzi ze związku małżeńskiego <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">Ł. M.</span>, rozwiązanego przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie sygn. I RC 1837/13.</p>
<p>Na mocy powołanego orzeczenia wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem <span class="anon-block">A. M.</span> powierzono obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania matki.</p>
<p>Małoletni <span class="anon-block">A. M.</span> mieszkał do 2019 r. w Polsce. We wrześniu 2019 r. <span class="anon-block">A. W.</span> zabrała syna do Niemiec, gdzie mieszka na stałe.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- wyrok Sądu Okręgowego w Opolu k. 17,</p>
<p>- odpis skrócony aktu urodzenia k. 18,</p>
<p>- zaświadczenie k. 19, 20,</p>
<p>- informacja k. 21-23,</p>
<p>- umowa użyczenia k. 24-25</p>
<p>- wywiad kuratora k. 69.</p>
<p>Prokuratura Rejonowa w Opolu postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie o to, że w dniu 02 września 2019 r. w <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">A. W.</span>, jako osoba powołana do opieki, uprowadziła i zatrzymuje wbrew woli <span class="anon-block">Ł. M.</span> – małoletniego <span class="anon-block">A. M.</span> – wobec stwierdzenia, iż brak jest znamion czynu zabronionego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- postanowienie k. 26.</p>
<p>Obecnie małoletni <span class="anon-block">A. M.</span> przebywa u swojej matki <span class="anon-block">A. W.</span> w Niemczech. Wnioskodawca i jego partnerka nie mają kontaktu z małoletnim. Jedynie <span class="anon-block">Ł. M.</span> ma możliwość dostępu do zdjęć zamieszczanych przez syna na jednej z platform społecznościowych. Małoletni nie przebywa pod żadnym adresem w Polsce.</p>
<p>Rodzice małoletniego pozostają w konflikcie, w który zaangażowany jest również aktualny mąż matki małoletniego. Wnioskodawca kieruje wobec uczestniczki postępowania liczne zastrzeżenia co do zgodności z dobrem dziecka pozostawania małoletniego przy matce.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- płyta CD k. 27, 47,</p>
<p>- wydruk z portalu k. 48-52,</p>
<p>- wywiad kuratora k. 69.</p>
<p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">A. W.</span> w sądzie w Niemczech złożyła wniosek o odebranie praw rodzicielskich wnioskodawcy.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- pozew/wniosek w języku niemieckim k. 75-76.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wniosek podlegał odrzuceniu.</p>
<p>Z art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 wynika, iż w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym <strong>
<!-- -->w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt</strong>. Ustęp 1 stosuje się z zastrzeżeniem przepisów art. 9, 10 i 12.</p>
<p>W myśl art. 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia, sądy państwa członkowskiego są także właściwe jeżeli dziecko posiada istotne związki z tym państwem członkowskim, zwłaszcza z tego tytułu, że jedna z osób posiadających odpowiedzialność rodzicielską zwykle zamieszkuje w tym państwie członkowskim lub dziecko jest obywatelem tego Państwa Członkowskiego <strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->oraz</span> wszystkie strony postępowania sądowego zaakceptowały właściwość sądów wyraźnie lub w inny bezsprzeczny sposób, w chwili wniesienia powództwa</strong> i leży to w najlepszym interesie dziecka.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1099;art. 1099 § 1;art. 1099 § 2)">art. 1099 § 1 i § 2 k.p.c.</a> brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania.</p>
<p>Przechodząc na grunt przedmiotowego postępowania w pierwszej kolejności należy podnieść, iż <strong>
<!-- -->miejscem zamieszkania małoletniego <span class="anon-block">A. M.</span> jest miejsce zamieszkania matki <span class="anon-block">A. W.</span>
</strong>, co wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. I RC 1837/13. Bezsporne jest, że matka małoletniego zamieszkuje na stałe w Niemczech.</p>
<p>Z motywu 12 rozporządzenia Nr 2201/2003 wynika, iż podstawa jurysdykcji przewidziana w art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi <strong>
<!-- -->wyjątek od kryterium bliskości</strong>, zgodnie z którym w dotyczących dziecka sprawach z zakresu odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcja powinna należeć <strong>
<!-- -->w pierwszej kolejności do sądów państw członkowskich zwykłego pobytu dziecka</strong>, czego wyraz stanowi art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia. Wyjątek ten ma na celu przyznanie pewnej autonomii stronom postępowań dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Trybunał podkreślił, że w związku z tym wymóg dotyczący jednoznacznego uznania jurysdykcji sądu, przed którym wszczęto postępowanie, przez wszystkie strony postępowania należy interpretować ściśle (wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie <span class="anon-block">G.</span>, C-215/15, pkt 41).</p>
<p>Zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b) powołanego rozporządzenia, powstanie jurysdykcji sądu w oparciu o ten przepis wymaga <strong>
<!-- -->„uznania jej wyraźnie lub w inny jednoznaczny sposób”</strong>. W wyroku L (C-656/13, pkt 56) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ten przepis wymaga ustalenia, że istnieje wyraźna, a przynajmniej jednoznaczna zgoda wszystkich stron postępowania wobec prorogacji jurysdykcji. Zgoda ta nie istnieje, gdy do danego sądu zwrócił się o rozpoznanie sprawy tylko jeden ze uczestników postępowania, a drugi uczestnik inicjuje w tym samym sądzie, w późniejszym terminie, inne czynności, mające na celu zakwestionowanie jurysdykcji tego sądu (wyrok L, pkt 57; <em>
<!-- -->
<span class="anon-block">E. S.</span>, Jurysdykcja w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, 2018-06-15).</em>
</p>
<p>Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że uczestniczka postępowania – matka małoletniego <span class="anon-block">A. W.</span>, skierowała do tutejszego Sądu pismo, w którym wskazała, iż <strong>
<!-- -->nie wyraża zgody, aby niniejsze postępowanie toczyło się przed sądem polskim</strong>. Tym samym nie doszło do realizacji przesłanki warunkującej możliwość posiadania jurysdykcji przez sąd państwa członkowskiego niebędącego państwem członkowskim zwykłego pobytu dziecka.</p>
<p>Orzeczenie w przedmiocie kosztów uzasadnia treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>
</p>
</div>