II GZ 252/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 316/18 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia 19 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji potwierdzającej prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 r. oddalił wniosek S. N. o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, a w przypadku Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej umorzył postępowanie, od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 316/18 w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji potwierdzającej prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia ww. Sędziów od rozpatrywanej sprawy. Zdaniem Sądu sformułowania użyte we wniosku są przejawem subiektywnych przeświadczeń z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez sędziów, a wynikających z oczekiwań, co do sposobu prowadzenia sprawy. Ponadto wniosek nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadniona wątpliwość, co do bezstronności wskazanych sędziów. Sąd wskazał także, że Sędziowie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Ze względu na śmierć Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej orzekanie stało się bezprzedmiotowe w związku z czym Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w tej części. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł S. N., wskazując że jest ono niezasadne i podlega uchyleniu. Zdaniem wnoszącego zażalenie Sąd zaprzecza sam sobie pisząc w jednym miejscu, że we wniosku należy uprawdopodobnić, że sędzia jest stronniczy, a w drugim miejscu, że "niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi". Podniósł również, że Sąd nie rozpoznał prawomocnie jego wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, co jest okolicznością wystarczającą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego. Z akt sprawy wynika, że ww. sędziowie, których wyłączenia domagał się skarżący, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczeń sędziów – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego było zgodne z prawem, ponieważ przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku strony nie może być jej subiektywne odczucie czy też przekonanie co do celowości złożonego wniosku z uwagi na brak bezstronności ww. sędziów. Przyczyny wyłączenia muszą zawsze mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podkreślić również należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). We wniosku skarżącego o wyłączenie ww. sędziów brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych przez nich w tej sprawie oświadczeń. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 61/08 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2011 r., K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5). Tym samym, Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do podniesionej w zażaleniu kwestii dotyczącej nierozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że taki wniosek skarżący zawarł dopiero w skardze kasacyjnej z dnia 14 lipca 2018 r. oraz w przypadku Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego w zażaleniu z dnia 18 stycznia 2019 r. Nie jest zatem zasadny zarzut, że postanowienie to wydali sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji