II SA/Sz 941/21
Sądy administracyjne2021-10-21
Sygnatura
II SA/Sz 941/21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-10-21
Rodzaj
Wyrok WSA w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof SzydłowskiMarzena IwankiewiczRenata Bukowiecka-Kleczaj
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie za okres odbytych ćwiczeń wojskowych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wójt Gminy Ś., na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy za okres odbytych długoterminowych ćwiczeń wojskowych w dniach 15 czerwca 2020 r. – 12 września 2020 r. w Jednostce Wojskowej nr [...] w K. na rzecz T. S..
Jak wynika z treści uzasadnienia tego postanowienia, T. S. złożył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu w dniu 23 lutego 2021 r., dołączając do niego wniosek o ustalenie i wypłatę świadczenia wraz z kompletem wymaganych dokumentów.
Powołując się na treść art. 119a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, organ wskazał, że termin do złożenia powyższego wniosku upłynął w dniu 14 grudnia 2020 r. – tj. trzy miesiące od zakończenia ćwiczeń wojskowych. Wnioskodawca jako powód niedochowania terminu do złożenia wniosku o przedmiotowe świadczenie podał okoliczności wywołane pandemią COVID-19, powodującą pełne lub częściowe zamknięcie lub poważne ograniczenie działania instytucji państwowych i urzędów nie tylko w Polsce, ale także innych krajach wskutek czego uzyskanie dokumentów na potrzeby prowadzonego postępowania okazało się niemożliwe lub bezskuteczne. Nie wskazał jednak i nie udokumentował konkretnych okoliczności, które uniemożliwiły mu uzyskanie poszczególnych dokumentów.
Organ zaznaczył, że we wskazanym przez wnioskodawcę okresie, właściwy do załatwienia sprawy Urząd Gminy Ś. funkcjonował bez większych utrudnień umożliwiając petentom bezproblemowe załatwienie każdej sprawy z zakresu administracji publicznej. Udzielano wszelkich informacji telefonicznie każdej osobie zainteresowanej załatwieniem formalności urzędowych wobec czego nie można podzielić poglądu strony o poważnym ograniczeniu działania tego Urzędu – uniemożliwiającym złożenie w przedmiotowej sprawie wniosku. Organ dodał, że wnioskodawca uzyskał zaświadczenie o okresie odbytych ćwiczeń wojskowych w dniu zwolnienia ze służby, natomiast jego twierdzenie o braku możliwości uzyskania drugiego z wymienionych dokumentów, tj. wystawionego przez pracodawcę zaświadczenia stwierdzającego kwotę dziennego utraconego świadczenia ze stosunku pracy w terminie wcześniejszym jest chybione. Zaświadczenie o kwocie dziennego utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy za okres odbywania ćwiczeń wojskowych w terminie późniejszym tj. za okres 14 września 2020 r. – 12 grudnia 2020 r. zostało wystawione wnioskodawcy przez tego samego pracodawcę w dniu 26 stycznia 2021 r. Zdaniem organu, złożenie przez niego wniosku wraz z kompletem dokumentów o ustalenie i wypłatę należnego świadczenia rekompensującego za wcześniejszy okres, który jest przedmiotem oceny w innym postępowaniu dowodzi tego, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku ustała już 29 stycznia 2021 r. Nic nie stało na przeszkodzie, aby również tego dnia wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie i wypłatę należnego świadczenia rekompensującego za okres ćwiczeń wojskowych odbytych w dniach 15 czerwca 2020 r. – 12 grudnia 2020 r.
Organ I instancji nie znalazł przy tym okoliczności umożliwiających pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu także w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
W zażaleniu na to postanowienie T. S. podniósł, że siedziba firmy S. , w której jest zatrudniony znajduje się w S. UK i dopiero od niedawna firma ta posiada swoje przedstawicielstwo w Polsce, co pozwoliło mu uzyskać zaświadczenie o zatrudnieniu. Dodał, że całkowity LOCKDOWN w Wielkiej Brytanii spowodowany epidemią COVID-19 doprowadził do zamknięcia instytucji państwowych, urzędów i zakładów pracy. Taka właśnie sytuacja ograniczenie działalności i czasowe zamknięcie firmy doprowadziły do braku możliwości wcześniejszego złożenia wspomnianego zaświadczenia.
Strona zaznaczyła, że podobna sytuacja dotyczy zaświadczenia dowódcy jednostki, które uzyskano z bardzo dużym opóźnieniem w związku z kwarantanną panującą na terenie jednostki wojskowej a co za tym idzie z ograniczeniami, obostrzeniami i reżimem sanitarnym. Po skompletowaniu i uzyskaniu wszystkich trzech dokumentów jakie są wymagane, sporządzenie wniosku stało się możliwe dopiero 23 lutego 2021 r., kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu.
Wnioskodawca wskazał dodatkowo, że po zakończeniu ćwiczeń wojskowych w dniu 12 września 2020 r. w Jednostce Wojskowej nr [...], został powołany w dniu 14 września 2020 r. na kolejne trzymiesięczne szkolenie do Jednostki Wojskowej nr [...] w S.. Szkolenia wojskowe związane były z zabezpieczeniem epidemii w naszym kraju, a komunikowanie się z pracodawcą w trakcie szkolenia nie było możliwe.
Do odwołania strona dołączyła zaświadczenia pracodawcy z 23 marca 2021 r., z którego wynika, że firma S. R. G. w związku z okolicznościami wywołanymi pandemią COVID-19 oraz całkowitym LOCKDOWN-em w Wielkiej Brytanii, na przełomie miesięcy od września do grudnia 2020 r. nie prowadziła działalności administracyjnej oraz kadrowej. Uzyskanie zaświadczenia na potrzeby toczącego się postępowania, o które wystąpił T. S. nie było możliwe w wyznaczonym terminie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 58, art. 138 § 2 oraz art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przedstawiło regulacje prawne wynikające z przepisów art. 119a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Zdaniem organu, sytuacja wskazywana przez wnioskodawcę jest prawdopodobna i mogłaby stanowić przesłankę do przywrócenia terminu, gdyby stosowny wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania tej przyczyny. Analiza dokumentów zawartych w aktach sprawy nie potwierdza jednak, że przyczyny uniemożliwiające złożenie wniosku w terminie ustały dopiero 22 lutego 2021 r.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że wnioskodawca był w stanie uzyskać zaświadczenie od pracodawcy wcześniej, bowiem uzyskał analogiczne zaświadczenia za kolejny okres ćwiczeń wojskowych w dniu 26 stycznia 2021 r. W związku z tym nie było przeszkód do uzyskania także wymaganego w niniejszej sprawie zaświadczenia, a zatem to wnioskodawca nie dołożył należytej staranności, by takie zaświadczenie uzyskać wcześniej. Pracodawca potwierdził, że jego funkcjonowanie było utrudnione od września do grudnia 2020 r., zatem nie było przeszkód aby zaświadczenie uzyskać w styczniu 2021 r.
Wniosek został złożony w dniu 23 lutego 2021 r., a zaświadczenie, którego brak był powodem niezłożenia wniosku o wypłatę świadczenia, wnioskodawca mógł uzyskać w dniu 26 stycznia 2021 r., tak jak uzyskał zaświadczenie dotyczące późniejszych ćwiczeń wojskowych. Kolegium uznało zatem, że nie został spełniony warunek co do terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, T. S. podniósł zarzut mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, polegające na zaniechaniu podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, poprzez niezawiadomienie skarżącego o uchybieniu terminu i niewyznaczenie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu – co skutkowało przyjęciem przez organ, że wymieniony uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia tego wniosku,
2. art. 15 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie dwuinstancyjności postępowania polegające na zaniechaniu przez organ II instancji poczynienia własnych rozważań prawnych i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a.,
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ I instancji w sytuacji, gdy było ono wadliwe,
4. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieprzywrócenie stronie terminu do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy za okres odbytych długoterminowych ćwiczeń wojskowych w dniach 15 czerwca 2020 r. – 12 września 2020 r.
5. art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez przyjęcie, że skarżący winien złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, podczas gdy w obowiązującym stanie prawnym wniosek taki należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
T. S. dodatkowo zaskarżonemu postanowieniu zarzucił także mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie skutkujące nieobjęciem mechanizmem przywrócenia terminu o charakterze materialnoprawnym (kształtującym prawa strony) "pomimo ustawowej możliwości objęcia takiego terminu możliwością przywrócenia".
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również uchylenie poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy Ś. z dnia [...] marca 2021 r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że pominięty przez organ art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., uzupełnia instytucję przywrócenia terminu dotychczas wyrażoną wyłącznie w art. 58 k.p.a. Wedle zmodyfikowanego mechanizmu, po pierwsze – przywróceniu podlegać mogą także wymienione w ust. 1 terminy materialnoprawne, po drugie – w sytuacji uchybienia przez stronę któremukolwiek z terminów wymienionych w katalogu ust. 1 organ procesowy obowiązany jest nadto zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć tej stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ustęp trzeci omawianego artykułu modyfikuje zaś termin strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu z 7 do 30 dni (co jest logiczną konsekwencją regulacji z ust. 2 ww. przepisu).
Zdaniem skarżącego, w sytuacji złożenia przez niego wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego z uchybieniem terminu organ powinien był pouczyć o tym uchybieniu stronę, wyznaczyć i przede wszystkim uwzględnić 30-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Ze względu na okres epidemii i jego skutki o zasięgu globalnym T. S. nie był w stanie uzyskać zaświadczenia od pracodawcy w terminie przewidzianym przepisami prawa. W istocie nie miał nawet możliwości poczynienia wcześniejszego aniżeli w styczniu 2021 r. pozyskania wymaganych dokumentów, bowiem w dniu 14 września 2021 r. został powołany na kolejne trzymiesięczne szkolenie do Jednostki Wojskowej [...] w S. i siłą rzeczy nie mógł w tym czasie kontaktować się z pracodawcą (zwłaszcza zagranicznym).
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zaznaczyło, że wskazywany przez skarżącego przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., został dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2255), zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 16 grudnia 2020 r. i nie obowiązywał w chwili upływu terminu do złożenia wniosku, o którego przywrócenie starał się skarżący, to jest w dniu 14 grudnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według wskazanego wyżej kryterium, doprowadziła do uznania, że postanowienie to, podobnie jak postanowienie je poprzedzające naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Ś. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy za okres odbytych długoterminowych ćwiczeń wojskowych w dniach 15 czerwca 2020 r. do 12 września 2020 r.
Podstawą przyznania takiego świadczenia są przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r., poz. 372 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 119a ust. 1 tej ustawy, żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin odbywających się w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych. Z kolei w myśl art. 119a ust. 5 tej ustawy, świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy lub osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący odbywał długoterminowe ćwiczenia wojskowe w okresach od 15 czerwca 2020 r. do 12 września 2020 r. (w Jednostce Wojskowej nr [...] w K.) oraz od 14 września 2020 r. do 12 grudnia 2020 r. (w Jednostce Wojskowej nr [...] w S.). Wniosek o ustalenie i wypłatę należnego świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy za pierwszy z wymienionych okresów skarżący złożył w dniu 23 lutego 2021 r. – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, natomiast wniosek za drugi ze wskazanych okresów wymieniony złożył w dniu 29 stycznia 2021 r.
Do wniosków strona dołączyła zaświadczenia o wysokości utraconego wynagrodzenia, z których pierwsze zostało wystawione w dniu 26 stycznia 2021 r. i dotyczy drugiego z wymienionych wyżej okresów ćwiczeń wojskowych, natomiast drugie zaświadczenie – z dnia 19 lutego 2021 r. dotyczy okresu ćwiczeń wojskowych odbytych w dniach 15 czerwca 2020 r. – 12 września 2020 r.
Nie ulega też wątpliwości, że skoro pierwszy okres ćwiczeń zakończył się w dniu 12 września 2020 r., zatem wniosek o ustalenie i wypłatę przedmiotowego świadczenia, skarżący winien złożyć w terminie 3 miesięcy – to jest do dnia 14 grudnia 2020 r. (12 i 13 grudnia 2020 r. to sobota i niedziela). Składając wniosek w dniu 23 lutego 2021 r., wymieniony uczynił to po terminie.
Pomiędzy stronami nie ma przy tym sporu co do tego, że z uwagi na okoliczności związane z pandemią COVID-19, w tym w szczególności czasowe przerwanie działalności administracyjnej i kadrowej przez firmę, w której skarżący jest zatrudniony i wiążący się z tym brak możliwości wydania mu zaświadczenia o wysokości utraconego wynagrodzenia – T. S. nie miał możliwości złożenia wskazanego wyżej wniosku w terminie wynikającym z art. 119a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie organów, przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku nie jest jednak możliwe bowiem strona przekroczyła także siedmiodniowy termin z art. 58 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Skoro skarżący uzyskał w dniu 26 stycznia 2021 r. zaświadczenie o wysokości utraconego wynagrodzenia za okres ćwiczeń od 14 września 2020 r. do 12 grudnia 2020 r. to równie dobrze – w ocenie Kolegium – mógł w tej dacie uzyskać także zaświadczenie dotyczące okresu ćwiczeń od 15 czerwca 2020 r. do 12 września 2020 r. Tak argumentując, organ odwoławczy uznał, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku ustała w dniu 26 stycznia 2021 r. Wobec tego wniosek z dnia 22 lutego 2021 r. złożony został po wskazanym wyżej siedmiodniowym terminie (w dniu 23 lutego 2021 r.).
Organ I instancji uznał przy tym, że brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (nie uzasadniając takiego stanowiska). Natomiast organ odwoławczy – jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 24 czerwca 2021 r. – kwestii tej nie rozważał. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazał, że przepisy tej ustawy – w jego ocenie – nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. został wprowadzony już po upływie terminu do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę przedmiotowego świadczenia.
W ocenie Sądu z takimi poglądami organów nie sposób się zgodzić. Wspominany przepis dodany został przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2255). Zgodnie z treścią art. 10 ustawy zmieniającej, wchodzi ona w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, a zatem 16 grudnia 2020 r. (ogłoszenie nastąpiło 15 grudnia 2020 r.). Ponieważ ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych, zatem – w ocenie Sądu – art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w której wniosek o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie został złożony w dniu 23 lutego 2021 r., czyli po wejściu w życie tego przepisu. Brak jest jakichkolwiek podstaw (także organ ich nie wskazuje), by w tym przypadku rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed zmianą tj. przed 16 grudnia 2020 r. a tym samym przed złożeniem wniosku.
Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy).
Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy całkowicie przepis art. 15zzzzzn2 cytowanej ustawy pominęły. Tymczasem okoliczności sprawy wskazują, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 15zzzzzn2 ust. 3 tej ustawy. Skarżący złożył w dniu 23 lutego 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. i jednocześnie dokonał czynności, dla której określony był termin, zatem zastosowanie winien mieć termin o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy – tj. termin trzydziestu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.
Jak wskazuje sam organ – przyczyna uchybienia terminu w wypadku skarżącego ustała w dniu 26 stycznia 2021 r. Z powyższego wynika zaś, że termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie upływał w dniu 25 lutego 2021 r. Skarżący złożył wniosek 23 lutego 2021 r., wobec tego nie ulega wątpliwości, że uczynił to w terminie. Na marginesie jedynie należy dodać, że chociaż ustawa przewiduje na złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę przedmiotowego świadczenia termin 3 miesięcy, to w wypadku pierwszego okresu ćwiczeń – od 15 czerwca 2020 r. do 12 września 2020 r. skarżący z został faktycznie pozbawiony możliwości złożenia wniosku w tym zakresie w tak określonym terminie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po zakończeniu tych ćwiczeń w piątek 12 września 2020 r., w poniedziałek 14 września 2020 r. został powołany na kolejne ćwiczenia, które zakończył się dopiero 12 grudnia 2020 r. Przebywając na tych ćwiczeniach, niewątpliwie nie miał możliwości kontaktowania się ze swoim pracodawcą i uzyskania stosownych dokumentów niezbędnych w celu złożenia wniosku.
W ocenie Sądu termin do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie, uznać należy za przewidziany przepisami prawa administracyjnego termin do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do dokonania tej czynności postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., czyli w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Poza sporem jest, że stan ten obowiązuje od 20 marca 2020 r., czyli od dnia wejścia życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U.2020.491).
Powyższe oznacza, że obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie zastosowania art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r., którego to obowiązku nie dopełnił, bezpodstawnie przyjmując, że przepis ten nie dotyczy wniosku skarżącego, pomimo, że został złożony w trakcie jego obowiązywania. Z kolei organ I instancji, w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego "nie znalazł okoliczności" umożliwiających rozpoznanie wniosku na podstawie przepisów wspomnianej ustawy.
W ocenie Sądu, brak zastosowania regulacji art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., i odmowa przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku – na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. narusza nie tylko te przepisy, ale i zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie jak również poprzedzającą je postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien uwzględnić wskazania i wytyczne wynikające z niniejszego wyroku i rozpoznać wniosek skarżącego z uwzględnieniem wspomnianego art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r..
Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.