II SA/Wr 102/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. spraw ze skarg B. K. na decyzje Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargi w całości. UZASADNIENIE Trzema decyzjami z dnia [...] (nr [...], [...], [...]) Wojewoda Dolnośląski - po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Starosty Legnickiego z dnia [...] (sygn. [...], [...] i [...]), orzekających o udzieleniu na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w T. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiących współwłasność B. K. i M. K., położonych w gminie L., obręb [...], oznaczonych geodezyjnie odpowiednio jako działki nr [...], [...] i [...], [...], uchylił zaskarżone decyzje w całości i orzekł: 1) o zezwoleniu Inwestorowi – P. sp. z o.o. z siedzibą w T. - na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonych w gminie L., obręb [...], oznaczonych geodezyjnie odpowiednio jako działki nr [...], [...] i [...], w zakresie określonym decyzjami Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] (sygn. [...], [...] i [...]). 2) o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych decyzje wydano w następujących okolicznościach: Decyzjami z [...] o wskazanych wcześniej numerach, Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu odwołań B. K. od decyzji Starosty Legnickiego z dnia [...], orzekających o ograniczeniu - na rzecz P. z siedzibą w T. - sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących własność M. K. i B. K., położonych w gminie L., oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...], [...] i [...], obręb [...], uchylił zaskarżone decyzje w całości i orzekł: 1) ograniczyć sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na założenie i przeprowadzenie na części działkach [...], [...] i [...] nr [...] odcinka gazociągu stalowego podwyższonego średniego ciśnienia o maksymalnym ciśnieniu roboczym [...] i średnicy [...] relacji B. – L., o szczegółowo opisanych w decyzjach parametrach. Postępowanie było prowadzone na wniosek P. sp. Z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako "inwestor"), w związku z wydaniem tej spółce zezwolenia na wybudowanie i posadowienie gazociągu. Decyzje te zaskarżone zostały przez B. K. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrokami wydanymi w sprawach II SA/Wr 431/22, II SA/Wr 436/22 i II SA/Wr 427/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniesione skargi. Orzeczenia te nie są prawomocne. Wnioskami z dnia [...] inwestor wystąpił do Starosty Legnickiego (dalej jako "starosta") o wydanie decyzji zezwalających inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie decyzjom o niezwłocznym zajęciu nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności. Opisanymi na wstępie uzasadnienia decyzjami z dnia [...] Starosta Legnicki orzekł o udzieleniu inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości odwołując się przy tym do wcześniejszych decyzji z dnia [...] orzekających o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości. Starosta powołał się przy tym na treść art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, ze zm.) – dalej jako "ugn" wyjaśniając, że w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do wydania takiej decyzji. Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej jako "skarżący"), uchylił decyzje Starosty orzekając co do istoty sprawy i udzielił inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w zakresie określonym decyzjami Wojewody z dnia [...] orzekając zarazem o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wojewoda wyjaśnił, że ostatecznymi decyzjami z dnia 12 lipca 2021 r. orzekł na podstawie art. 124 ust. 1 ugn o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanych wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie inwestorowi na założenie i przeprowadzenie na częściach działek stanowiących własność M. K. i B. K., położonych w gminie L., oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...], [...] i [...], obręb [...] gazociągu stalowego podwyższonego ciśnienia, określając zarazem szczegółowe parametry zajęcia. Dalej wojewoda wyjaśnił, że decyzje te zostały zaskarżone do tutejszego Sądu, co skutkowało koniecznością wstrzymania ich wykonania na zasadzie art. 9 ugn. Z uwagi jednak na fakt, że inwestor zawnioskował w międzyczasie o wydanie decyzji zezwalających na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ugn, należało uwzględnić wniosek, bowiem w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. Wojewoda wyjaśnił, że przede wszystkim wniosek został złożony po wydaniu decyzji z art. 124 ust. 1 ugn. Nadto inwestor jest podmiotem realizującym cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn. Realizowanie bowiem sieci gazociągowej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego (zob. wyroki NSA z dnia 12 X 2016 r., sygn. akt I OSK 697/15 i I OSK 796/16). Wojewoda zaznaczył także, że w sprawie mamy do czynienia z realizacją inwestycji leżącej w interesie społecznym oraz ważnym interesie gospodarczym. Jak wynika z wniosku Inwestora, badania i ekspertyzy wskazują na pilną potrzebę przeprowadzenia budowy nowej linii gazociągu. Jest ona niezbędna dla zapewnienia nieprzerwanych dostaw gazu dla odbiorów indywidulanych i przedsiębiorców z L. W konsekwencji, w ocenie wojewody, wniosek inwestora zasługiwał na uwzględnienie. Zaznaczono jednak, że z uwagi na uchylenie przez wojewodę decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i wydanie w to miejsce decyzji merytorycznej, także w niniejszej sprawie konieczne było zastosowanie rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Odnosząc się zaś do argumentacji odwołania, wojewoda zaznaczył, że kwestionowana odwołaniem decyzja starosty nie orzeka o "ograniczeniu", lecz o niezwłocznym "zajęciu" nieruchomości. O wymienionych kwestiach rozstrzyga się dwiema odrębnymi decyzjami, wydawanymi w odrębnych postępowaniach, w sytuacji zaistnienia odrębnych od siebie przesłanek prawnych ich wydania. Przy czym, decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może być wydana, jeżeli w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o ograniczeniu. Ww. rozstrzygnięcia stanowią decyzje związane, tj. byt prawny decyzji - wydanej w I instancji – o niezwłocznym zajęciu nieruchomości zależny jest od tego, czy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości pozostaje w obrocie prawnym, czy została z niego wyeliminowana. W konsekwencji, zarzuty skarżącego jako odnoszące się do sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, są bezprzedmiotowe. W skargach na powyższe decyzje wniesiono o ich uchylenie jak i o uchylenie decyzji starosty, wstrzymanie wykonania decyzji oraz zasądzenie kosztów Pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik inwestora wyniósł o rozpatrzenie skarg w trybie uproszczonym i ich oddalenie. Skarżący, zawiadomiony o złożonym wniosku, zażądał przeprowadzenia rozprawy (pisma z dnia [...]). Na rozprawie w dniu [...], Sąd postanowił, na podstaw art. 111 § 2 p.p.s.a połączyć trzy skargi na opisane decyzje Wojewody Dolnośląskiego, zrejestrowane pod sygnaturami II SA/Wr 102/22, II SA/Wr 103/22 i II SA/Wr 104/22 do wspólnego rozpoznania i i rozstrzygnięcia, albowiem sprawy te pozostają ze sobą w związku, dotyczą tej samej inwestycji, nieruchomości których decyzje należą do tych samych osób, zakres podmiotowy spraw jest tożsamy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa. Jak wynika z art. 124 ust. 1a ugn, który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji, w przypadkach gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony albo w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższego wynika, że decyzja z art. 124 ust. 1a ugn w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości wydawana jest w przypadku kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) uprzedniego wydania decyzji z art. 124 ust. 1 ugn ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości; 2) złożenia wniosku o niezwłoczne zezwolenie na zajęcie przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny; 3) niezbędności zajęcia ze względu na szczególny interes, tj. ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony albo ważny interes gospodarczy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że w okolicznościach kontrolowanych spraw wystąpiły wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Przede wszystkim ostatecznymi decyzjami Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] o numerach [...], [...] i [...] orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania przez skarżącego z nieruchomości położonych w Gminie L., obręb [...], o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] nr [...] poprzez zezwolenie P. sp. z o.o. w T. na założenie i przeprowadzenie na części opisanych działek odcinka gazociągu stalowego podwyższonego ciśnienia. Jakkolwiek decyzje ta zostały zaskarżona, to jednak wyrokami w sprawach o sygnaturach II SA/Wr 431/22, II SA/Wr 436/22 oraz II SA/Wr 437/22 tutejszy Sąd skargi oddalił. W takich uwarunkowaniach nie było podstaw do uznania, że pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek nie została spełniona. Nie ma również podstaw do zanegowania drugiej przesłanki. Inwestor pismem z dnia [...] wniósł o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Charakter realizowanej inwestycji wskazuje zaś bezsprzecznie, że jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu ugn. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 ugn celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazu a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W niniejszej sprawie inwestycja dotyczy budowy linii gazociągu stalowego podwyższonego ciśnienia. Jak wynika z wniosku inwestora celem inwestycji jest zapewnienie niezawodności funkcjonowania dostaw gazu w obszarze powiatu legnickiego, w szczególności w L. Trafna jest również ocena organów obu instancji pod kątem wystąpienia w sprawie szczególnego interesu uzasadniającego zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W szczególności w decyzji odwoławczej zawarto obszerne wyjaśnienia wskazujące, z jakich przyczyn zamierzoną inwestycję należało uznać za uzasadnioną ważnym interesem społecznym i gospodarczym. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wojewody, że budowa nowoczesnej linii gazociągu, leży w interesie społecznym, bowiem zapewni niezawodne dostawy gazu, na dodatek o wyższym ciśnieniu a zatem lepszej jakości, co w przypadku dużych zakładów ze strefy ekonomicznej jest szczególnie istotne. Tymczasem jak przestawił Wojewoda w uzasadnieniu decyzji, istniejąca linia gazociągu w tym miejscu wykazuje już wiele mankamentów i zawodności. Rację ma również wojewoda podkreślając, że inwestycja dotyczy tzw. infrastruktury krytycznej, kluczowej dla funkcjonowania i bezpieczeństwa państwa. Wykonanie nowej nitki gazociągu według nowych norm pozwoli na zwiększenie wolumenu dostaw i stworzenie jego rezerw. Odnosząc się do argumentacji skarg, Sąd zwraca uwagę, że podniesione zarzuty są tożsame z zarzutami podnoszonymi przez skarżącego w skargach na decyzje o ograniczeniu korzystaniu z nieruchomości. Szczegółowo zostały one rozpoznane i omówione w sprawach II SA/Wr 431/22, II SA/Wr 436/22 oraz II SA/Wr 437/22, natomiast w sprawach dotyczących niezwłocznego zajęcia nieruchomości nie mogą one skutecznie podważać prawidłowości wydanych decyzji, nawet pomimo zaskarżenia decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Ratio legis decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości polega właśnie na zapewnieniu inwestorowi w szczególnych okolicznościach możliwości realizacji inwestycji, mimo zaskarżenia (a więc i niewykonalności) decyzji z art. 124 ust. 1 ugn. Konkludując, zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wojewoda prawidłowo zastosował przy tym art. 138 § 1 pkt 2 kpa, mając na uwadze, że wcześniejsza decyzja starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości została zmieniona na etapie odwoławczym. To zaś wymagało reformatoryjnego rozstrzygnięcia również w kontrolowanej sprawie dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.